Thi thử toàn quốc TN THPT | Môn Lịch sử | Trạm số 5 | Ngày 11 - 12/04/2026

Vai trò của ASEAN đối với các nước Đông Nam Á là nhân tố quan trọng bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực.

Trong giai đoạn 1996–2006, Việt Nam tiếp tục thực hiện đường lối Đổi mới, phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Thành tựu nổi bật của Việt Nam trong giai đoạn 1996 - 2006 là đã vượt qua khủng hoảng tài chính – tiền tệ ở châu Á (1997), giữ vững ổn định chính trị – xã hội và đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế khá.

Chiến tranh Lạnh là cuộc đối đầu căng thẳng về chính trị, quân sự, kinh tế và tư tưởng giữa hai siêu cường: Liên Xô (và các nước xã hội chủ nghĩa) với Mỹ (và các nước tư bản chủ nghĩa).

Thế giới trong giai đoạn này bị chia thành hai cực:

- Phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu.

- Phe tư bản chủ nghĩa do Mỹ đứng đầu.

Hội nghị I-an-ta là một hội nghị quốc tế có ý nghĩa rất lớn đối với việc sắp xếp lại thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai.

Ba cường quốc Mĩ, Liên Xô và Anh đã thống nhất việc:

- Phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á: Đông Âu thuộc ảnh hưởng của Liên Xô, Tây Âu thuộc ảnh hưởng của Mĩ và Anh.

- Thành lập Liên hợp quốc để duy trì hòa bình, an ninh quốc tế.

- …

Những thỏa thuận tại I-an-ta đã dẫn đến sự hình thành hai hệ thống chính trị - xã hội đối lập và sự mở đầu cho Chiến tranh lạnh.

Trong giai đoạn 1941–1945 và đầu thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Việt Nam chưa chủ động mở rộng mặt trận ngoại giao do điều kiện chưa cho phép.

Đến giai đoạn chống Mỹ, ngoại giao được coi là một mặt trận quan trọng, được triển khai song song với đấu tranh chính trị và quân sự ngay từ đầu.

Nguyên nhân phản ánh đầy đủ và sâu sắc vai trò của yếu tố lãnh đạo trong thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945–1954) là Đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính của Đảng đã phát huy cao độ sức mạnh dân tộc.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 do Đảng Bolshevik lãnh đạo, chính quyền Xô viết được thành lập – đại diện cho liên minh công nông.

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 là kết quả của quá trình đấu tranh lâu dài của nhân dân ta, được lãnh đạo bởi Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nét đặc sắc của cuộc kháng chiến này là tính chủ động. Thay vì chờ đợi, quân Đại Việt đi trước một bước, do Lý Thường Kiệt chủ trương “tiên phát chế nhân” (ra tay trước để chế ngự kẻ địch).

Phan Bội Châu chủ trương cứu nước bằng con đường vũ trang đánh Pháp, nhưng dựa vào sự giúp đỡ từ bên ngoài, đặc biệt là Nhật Bản – một nước châu Á mới chiến thắng Nga (1905).

Phong trào Đông Du (1905–1908) là minh chứng rõ nhất cho tư tưởng này: ông đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật học tập, rèn luyện để chuẩn bị cho việc kháng Pháp, đồng thời vận động sự ủng hộ của chính quyền và nhân dân Nhật.

Đây là một trong những hoạt động đối ngoại nổi bật nhất của ông.

Đầu những năm 1980, Việt Nam rơi vào khủng hoảng toàn diện về kinh tế – xã hội:

- Sản xuất trì trệ.

- Lạm phát cao.

- Đời sống nhân dân khó khăn.

Nguyên nhân là do cơ chế tập trung, bao cấp không còn phù hợp với thực tiễn. Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định Đổi mới là yêu cầu sống còn nhằm khắc phục khủng hoảng, đưa đất nước phát triển. Đây là yếu tố bắt buộc, không thể trì hoãn.

Liên Xô từng là hình mẫu của mô hình xã hội chủ nghĩa, là trung tâm của phe XHCN và là chỗ dựa quan trọng về lý luận, tổ chức và kinh nghiệm thực tiễn cho các nước xã hội chủ nghĩa.

Khi Liên Xô tan rã, các nước XHCN còn lại như Việt Nam, Trung Quốc, Cuba, Triều Tiên... lâm vào khủng hoảng mô hình phát triển, từ đó buộc phải cải cách mạnh mẽ để tồn tại.

- Hội nghị Trung ương 8 (1941): Đảng ta xác định nhiệm vụ cứu nước (giải phóng dân tộc) là cấp thiết, tạm gác nhiệm vụ cách mạng ruộng đất để ưu tiên đánh đuổi ngoại xâm.

- Đại hội II (1951): Trong bối cảnh kháng chiến chống Pháp, Đảng nêu rõ nhiệm vụ cơ bản là đánh đế quốc, phong kiến → thực hiện đồng thời cách mạng dân tộc và cách mạng dân chủ.

- Đại hội III (1960): Trong bối cảnh đất nước bị chia cắt, Đảng đưa ra chủ trương thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược khác nhau ở hai miền:

+ Miền Bắc: xây dựng CNXH,

+ Miền Nam: đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

=> Những sự kiện trên cho thấy sự linh hoạt và nhạy bén trong tư duy chỉ đạo: không rập khuôn cứng nhắc, mà luôn căn cứ tình hình thực tiễn để đưa ra chiến lược phù hợp, từ đó tạo nên thắng lợi cho cách mạng Việt Nam qua các thời kỳ.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30/4/1975), tập đoàn phản động Pôn Pốt (Khmer Đỏ) ở Campuchia đã nhiều lần xâm phạm lãnh thổ, tàn sát thường dân Việt Nam dọc biên giới Tây Nam, gây ra tình trạng chiến sự nghiêm trọng.

Trước tình hình đó, từ năm 1977, Việt Nam tiến hành cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, đồng thời phối hợp với lực lượng cách mạng Campuchia, tiến tới đánh đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt vào tháng 1/1979.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 là kết quả của quá trình đấu tranh lâu dài, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Cuộc cách mạng không chỉ lật đổ ách thống trị của phát xít Nhật và tay sai, mà còn kết thúc hàng chục năm đô hộ của thực dân Pháp, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945).

Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, người dân Việt Nam trở thành người làm chủ đất nước, với chính quyền, quân đội, nền hành chính… do chính mình xây dựng.

=> Đây là bước ngoặt chuyển đổi từ thân phận nô lệ sang độc lập, thể hiện ý nghĩa xã hội sâu sắc và lâu dài của Cách mạng tháng Tám.

Trong giai đoạn đầu, nghĩa quân Lam Sơn gặp nhiều khó khăn và phải chiến đấu trong thế phòng ngự, rút lui để bảo toàn lực lượng. Tuy nhiên, từ năm 1426, nghĩa quân mở rộng phạm vi hoạt động ra miền Bắc, giành được chiến thắng lớn tại Tốt Động – Chúc Động, khiến quân Minh thất bại nặng nề.

Năm 1427, tiếp tục đánh thắng quân tiếp viện của giặc tại Chi Lăng - Xương Giang, làm tan rã hoàn toàn ý chí phản công của nhà Minh.

Hai chiến thắng này làm thay đổi cục diện chiến tranh, tạo điều kiện để nghĩa quân chuyển sang thế tấn công toàn diện, buộc nhà Minh phải đàm phán và rút quân.

Trong giai đoạn 1996 - 2006, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc Đổi mới, phát triển kinh tế nhiều thành tựu nổi bật.

Năm 2006, Việt Nam chính thức gia nhập WTO (tháng 11), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hội nhập kinh tế quốc tế, tạo điều kiện mở rộng thị trường và thu hút đầu tư nước ngoài.

Việc thành lập Cộng đồng ASEAN năm 2015 là một bước ngoặt lớn, thể hiện quyết tâm của các quốc gia Đông Nam Á trong việc thúc đẩy hội nhập sâu rộng và toàn diện.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), Mỹ dựng nên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm ở miền Nam, từ chối tổng tuyển cử thống nhất đất nước, đàn áp phong trào cách mạng, thực hiện các chính sách khủng bố, “tố cộng, diệt cộng”. Đây là hành động phá hoại nghiêm trọng Hiệp định Giơ-ne-vơ, làm bùng nổ phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam, từ đó mở đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Hội đồng Bảo an là cơ quan duy nhất trong hệ thống Liên Hợp Quốc có quyền lực ràng buộc trong việc ra quyết định liên quan đến hòa bình, an ninh toàn cầu. Cơ quan này có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt, cho phép sử dụng vũ lực nhằm đối phó với các mối đe dọa hòa bình.

Các cơ quan còn lại như Đại hội đồng chỉ đưa ra nghị quyết không mang tính ràng buộc; Ban Thư ký là cơ quan hành chính; Hội đồng Kinh tế và Xã hội chỉ phụ trách về phát triển kinh tế, xã hội.

Ngày 8/8/1967, năm quốc gia Đông Nam Á gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan ký kết Tuyên bố Băng Cốc tại Thái Lan đánh dấu sự ra đời chính thức của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á – ASEAN.

a) Sai, tư liệu không đề cập vai trò của trí thức yêu nước đứng đầu chính quyền mà nhấn mạnh giai cấp lao động là lực lượng nòng cốt lãnh đạo cách mạng và chính quyền được trao lại cho nhân dân.

b) Sai, tư liệu nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của Đảng và giành chính quyền toàn quốc bằng phương pháp khởi nghĩa chính trị, kết hợp nổi dậy vũ trang cục bộ.

c) Đúng, tư liệu khẳng định: “giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào” vì một đảng cách mạng trẻ đã giành được chính quyền toàn quốc. Điều này cho thấy Cách mạng Tháng Tám là một điển hình, cổ vũ các nước thuộc địa khác đấu tranh giành độc lập dưới sự lãnh đạo của chính đảng tiên phong.

d) Sai, tư liệu chỉ đề cập việc thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, không đề cập đến việc xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa. Việc xác lập con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam được xác định rõ ràng hơn từ sau Đại hội II (1951) và đặc biệt sau 1954. Do đó, khẳng định trong câu hỏi không phù hợp với nội dung và bối cảnh tư liệu.

a) Đúng, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia, thể hiện rõ đường lối đa dạng hóa, đa phương hóa trong quan hệ quốc tế. Đây là một đặc điểm nổi bật của chính sách đối ngoại Việt Nam thời kỳ đổi mới nhằm tăng cường vị thế quốc tế và tranh thủ nguồn lực phát triển.

b) Sai, phương châm này đã được Việt Nam khẳng định từ nhiều năm trước, xuyên suốt trong chính sách đối ngoại từ thời kỳ đổi mới đến nay, không phải mới xuất hiện trong Sách trắng 2022.

c) Sai, Việt Nam là thành viên tích cực của hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương khu vực và toàn cầu thể hiện chính sách đối ngoại toàn diện, rộng khắp, không chỉ giới hạn trong khu vực Đông Nam Á. Điều này cho thấy Việt Nam tích cực tham gia vào các vấn đề khu vực và quốc tế, từ đó nâng cao vị thế, thúc đẩy hợp tác toàn cầu.

d) Sai, phương châm “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế” thể hiện chính sách đối ngoại mềm dẻo, hòa bình, chủ động hợp tác và hội nhập, không mang tính đối đầu hay cứng rắn. Bảo vệ lợi ích quốc gia là mục tiêu chính, nhưng Việt Nam luôn nhấn mạnh hợp tác, tin cậy và đóng góp tích cực cho hòa bình quốc tế.

a) Đúng, Việt Nam thống nhất năm 1976 và gia nhập Phong trào Không liên kết vào thời điểm này.

b) Đúng, phong trào Không liên kết ra đời năm 1961, đúng trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh và là phản ứng của các nước mới độc lập.

c) Sai, Chiến tranh biên giới năm 1979 gây căng thẳng khu vực, Việt Nam chưa gia nhập ASEAN mà mãi đến thập niên 1990 mới bắt đầu cải thiện quan hệ.

d) Đúng, việc tham dự Hội nghị ASEAN không chính thức năm 1992 phản ánh xu hướng hội nhập dần với khu vực. Sự kiện này thể hiện thiện chí hội nhập và cho thấy quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN đang từng bước được khôi phục và củng cố sau giai đoạn đối đầu trong thập niên 1980.

a) Sai, đoạn tư liệu khẳng định rõ: “Đổi mới không phải là thay đổi mục tiêu xã hội chủ nghĩa”. Đảng không điều chỉnh mục tiêu XHCN, mà điều chỉnh cách thức thực hiện mục tiêu đó cho phù hợp với tình hình thực tiễn.

b) Đúng, tư liệu đề cập: “…bằng những quan điểm, chủ trương, chính sách và biện pháp phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại.” Đổi mới thể hiện sự tiếp thu tinh thần của thời đại (xu thế phát triển), nhằm đạt được mục tiêu XHCN hiệu quả hơn.

c) Sai, tư liệu nhấn mạnh: “Đổi mới là quá trình cải biến sâu sắc, toàn diện và đồng bộ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội…”. Như vậy, đổi mới không chỉ giới hạn trong kinh tế, mà còn bao trùm các lĩnh vực khác.

d) Đúng, theo tư liệu: “...theo định hướng xã hội chủ nghĩa… bằng những quan điểm, chủ trương, chính sách và biện pháp phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại”, nên nhận định là đúng.