Thi thử toàn quốc TN THPT | Môn Ngữ văn | Trạm số 5 | Ngày 11 - 12/04/2026

Gợi ý:

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

- Trách nhiệm với quê hương đất nước là những việc làm, hành động thể hiện tình yêu quê hương đất nước.

- Có trách nhiệm với quê hương giúp cho tuổi trẻ có tính tự  giác,đoàn kết, đẩy xa cái tôi cá nhân nhỏ nhen của bản thân để có cơ hội được phát triển nhiều mặt 

- Để có trách hiệm với quê hương đất nước tuổi trẻ cần có tình yêu, niềm tự hào, sự biết ơn,…đối với quê hương, đất nước. Tích cực học tập, rèn luyện bản thân để cống hiến tài năng cho đất nước.

Gợi ý:

1. Mở bài

- Giới thiệu ngắn gọn về 2 tác giả, hai bài thơ và cảm hứng về mùa thu trong hai bài thơ được xác định là đối tượng so sánh.

- Nêu cơ sở lựa chọn để so sánh: Cả hai bài thơ đều viết về mùa thu là một đề tài quen thuộc và giàu cảm xúc trong thơ ca Việt Nam. Các tác giả thường bộc lộ cảm xúc mùa thu để gửi gắm những tình cảm sâu sắc về gia đình, quê hương.

2. Thân bài

a. So sánh, đánh giá cảm hứng mùa thu của hai bài thơ

- Sự tương đồng 

+ Nội dung: Ở hai bài thơ, cả hai tác giả đều bộc lộ sự nhạy cảm, cảm xúc bâng khuâng, xúc động, gắn bó sâu sắc, tự hào trước mùa thu quê hương với vẻ đẹp tươi sáng, yên bình, sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người, tràn đầy sức sống của mùa thu( Những bông lúa cầu vồng, những cánh đồng vàng, phù sa đỏ, nắng xối… trong bài Những Cánh Đồng Mùa Thu và lá trúc vờn, lá mía xanh, hoa mướp vàng rực, nắng tơ vàng, vồng khoai lang, trời thu trong, chiều thu vàng, những con chim phơi phới cánh…trong bài Chiều Thu Quê Hương

+ Nghệ thuật: Để bộc lộ cảm xúc trước mùa thu cả hai bài thơ đều gợi tả vẻ đẹp của mùa thu qua những hình ảnh thơ giản dị, quen thuộc nhưng giàu hình ảnh, giàu sức gợi và những gam màu thu đặc trưng (xanh, vàng). Sử dụng linh hoạt các phép tu từ nhân hóa, so sánh, ẩn dụ.

- Sự khác biệt 

+ Nội dung: Những cảm xúc trong bài Những Cánh Đồng mùa thu trải rộng từ sự vui vẻ, hạnh phúc khi nhìn thấy  mùa màng bội thu đến những nỗi niềm trăn trở, lo toan của người nông dân. "Lo âu bàn tay đợi hạt vuông tròn", “Ôi  tháng mười lo toan và tất bật”. Chiều Thu Quê Hương là  niềm xao xuyến, tự hào, kiêu hãnh của Huy Cận trước vẻ  đẹp của quê hương trong chiều thu.

+ Nghệ thuật: Những Cánh Đồng mùa thu thuộc thơ tự do , sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ và biểu tượng để truyền  tải những thông điệp sâu sắc. Mùa thu là khoảnh khắc để tác giả trải lòng thanh thản, để dừng lại, suy ngẫm và trân trọng những giá trị giản dị trong cuộc sống. Chiều Thu Quê Hương thuộc thể thơ 8 chữ, sử dụng nhiều hình ảnh so sánh, bộc lộ cái tôi của Huy Cận về niềm tự hào, kiêu hãnh của vẻ đẹp quê hương trong giai đoạn hồi  sinh sau chiến tranh.

- Lý giải sự tương đồng, khác biệt

+Tương đồng: Mùa thu là cảm hứng muôn đời của thi nhân, thu đẹp thường đánh thức sự rung động sâu xa. Cả hai tâm hồn đều tha thiết yêu màu thu và yêu thiên nhiên, đất nước.

+ Khác biệt: Mỗi nhà thơ thuộc về thời đại khác nhau. Huy Cận đem nỗi xao xuyến, niềm tự hào, kiêu hãnh về vẻ đẹp của quê hương chiều thu trong thời kì đất nước xây dựng cuộc sống mới, sau chiến tranh chống Pháp, Bình Nguyên Trang nhìn mùa thu bằng con mắt của một nhà thơ đương đại tràn đầy niềm vui, sự tin tưởng vào tương lai no ấm. giàu mạnh và cả những lo âu cuộc sống

b. Đánh giá về giá trị và đóng góp của mỗi bài thơ từ nội dung so sánh

- Mỗi áng thơ đều mang vẻ đẹp riêng đó là minh chứng của tài năng nghệ thuật, cùng góp phần làm giàu thêm nền văn học dân tộc, khẳng định sức sống mãnh liệt của thơ ca về đề tài mùa thu.

3. Kết bài:

- Khẳng định ý nghĩa của việc so sánh, đánh giá.

- Qua việc so sánh, đánh giá cảm hứng về mùa thu ở hai bài thơ trên, người đọc cảm nhận được tình yêu tha thiết  của hai thi nhân đối với mùa thu, vẻ đẹp của mùa thu trong thơ ca,  từ đó càng tự hào và sống có trách nhiệm với quê hương đất nước.