Diễn biến tâm lí của Chí Phèo (trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao) từ khi gặp thị Nở đến

Câu hỏi số 303531:

Vận dụng cao

Diễn biến tâm lí của Chí Phèo (trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao) từ khi gặp thị Nở đến khi kết thúc cuộc đời. Sự thay đổi của Chí Phèo cho ta thấy được điều gì từ sức mạnh của tình người?

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:303531

Phương pháp giải

- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học.

Giải chi tiết

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Nam Cao là cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại. Sáng tác của Nam Cao xoay quanh 2 đề tài chính: người nông dân nghèo và người trí thức nghèo.

- Chí Phèo thuộc thể loại truyện ngắn nhưng có dung lượng của tiểu thuyết. Tác phẩm này đã đưa Nam Cao lên vị trí là một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc nhất trước Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Giới thiệu nhân vật

- Xuất thân: là đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi ở lò gạch cũ, được anh đi thả ống lươn nhặt được, mang về cho một bà góa mù, bà góa mù bán cho bác phó cối không con, bác phó cối mất đi thì sống trong sự đùm bọc của dân làng.

-> Mồ côi, bị trao qua đổi lại, lớn lên trong sự cưu mang của cộng đồng.

- Khi lớn lên (20 tuổi): Chí Phèo làm canh điền cho nhà lí Kiến, lành như đất -> lương thiện đích thực:

+ Cày cấy thuê để kiếm sống.

+ Khi bị bà ba gọi vào bóp chân, Chí chỉ thấy nhục -> có lòng tự trọng.

+ Mơ ước về mái ấm hạnh phúc, giản dị: chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải…

=> Là một người lương thiện.

- Xã hội đẩy Chí vào con đường tha hóa, lưu manh hóa.

Diễn biến tâm lí của Chí Phèo từ khi gặp thị Nở đến khi kết thúc cuộc đời a. Sự hồi sinh:

* Nguyên nhân:

(+) Chí Phèo tỉnh rượu:

- Chí Phèo bị cảm lạnh, nôn mửa -> tỉnh.

- Chí nhận thức được cuộc sống xunh quanh:

+ Ánh sáng: mặt trời chắc đã lên cao và nắng chắc đã rực rỡ.

+ Âm thanh: tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá, tiếng những người đàn bà đi chợ bán vải về, tiếng anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá.

- Nhận thức về bản thân:

+ Nhớ về quá khứ tươi đẹp.

+ Quay về với thực tại: số 0 tròn trĩnh (không vợ con, không tài sản…), số âm(nhận thấy mình đã sang dốc bên kia của cuộc đời)

+ Nghĩ về tương lai: đói rét, ốm đau, cô độc.

(+) Cuộc gặp gỡ với Thị Nở:

- Thị Nở: xấu, dở hơi, nghèo.

- Bối cảnh gặp gỡ:

+ Thị Nở: dở hơi, đi ra sông lấy nước qua nhà Chí Phèo, mệt -> ngồi ở vườn chuối nhà Chí Phèo ngủ.

+ Chí Phèo: trên đường từ nhà Tự Lãng về Chí thấy ngứa ngáy nên ra sông tắm -> nhì thấy Thị Nở.

- Đón nhận sự quan tâm, chăm sóc ân cần, chu đáo:

+ Thị Nở dìu Chí Phèo vào lều, đặt Chí Phèo lên chõng, nhặt nhạnh những manh chiếu rách đắp lên người cho Chí Phèo cho khỏi lạnh.

+ Nấu nồi cháo hành mang cho Chí Phèo.

+ Vượt ra khỏi định kiến, đến ở với Chí Phèo năm ngày chẵn.

-> Cuộc gặp gỡ với Thị Nở là nguyên nhân quan trọng nhất khiến Chí Phèo hồi sinh.

b. Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người lương thiện:

* Nguyên nhân:

- Trực tiếp: Do bà cô Thị Nở.

- Gián tiếp: Định kiến của làng Vũ Đại.

* Diễn biến tâm trạng:

(+) Đau đớn và tuyệt vọng khi khát vọng bị dập tắt:

- Khi Thị Nở đến và trút hết vào mặt hắn tất cả những lời của bà cô, Chí Phèo cười

-> nghĩ ngợi một tí rồi hình như hiểu -> ngẩn người -> ngẩn mặt không nói gì.

- Khi Thị Nở bỏ về, Chí Phèo đứng lên gọi lại -> chạy đuổi theo, nắm lấy tay.

- Khi Thị Nở gạt ra, tiện tay giúi thêm cho một cái, Chí kêu làng, ăn vạ -> tuyệt vọng, đau khổ -> phẫn uất.

- Muốn thực hiện hành động tội ác -> uống thật nhiều -> càng uống càng tỉnh -> buồn, thấy thoang thoảng hơi cháo hành -> ôm mặt khóc rưng rức.

(+) Nhận diện và trừng trị kẻ thù:

- Trong nỗi đau tột cùng, Chí Phèo xách dao đi với ý định đâm chết cả nhà Thị Nở nhưng rồi không đến nhà Thị Nở mà lại đến nhà Bá Kiến. Vì:

+ Chí Phèo đang say.

+ Chí Phèo quen chân.

+ Chí Phèo mơ hồ nhận ra kẻ thù đích thực, nhận ra nguyễn nhân gốc rễ đẩy mình vào bi kịch không phải cô cháu Thị Nở mà là Bá Kiến.

- Chí Phèo đến khi Bá Kiến đang ghen -> cả giận mất khôn.

(+) Tự hủy hoại mạng sống của chính mình:

- Chí Phèo có hai lựa chọn:

+ Sống:

Là người lương thiện: xã hội làng Vũ Đại không chấp nhận Chí -> không được.

Làm quỷ dữ -> không thể vì con quỷ dữ chỉ tồn tại khi có Bá Kiến giật dây; hơn hết là Chí Phèo không muốn.

+ Chết: được chết cái chết của người lương thiện.

-> Chỉ có một lựa chọn duy nhất là cái chết.

=> Lên án, tố cáo xã hội đương thời một cách sâu sắc, đanh thép.

*Sức mạnh tình người: Tình người làm hồi sinh phần nhân tính, phần lương thiện của con người

Tổng hợp

* Đặc sắc nghệ thuật làm nên sức hấp dẫn của nhân vật:

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Nghệ thuật điển hình hóa nhân vật: có cả những nét riêng và nét chung.

+ Chú ý phân tích diễn biến tâm lí nhân vật tự nhiên, hợp lí, hấp dẫn.

- Nghệ thuật xây dựng cốt truyện: kịch tính, biến hóa.

- Nghệ thuật trần thuật: không kể theo trình tự thời gian.

* Giá trị nội dung tư tưởng mà nhân vật truyền tải:

- Giá trị hiện thực:

Qua hình tượng nhân vật Chí Phèo tác giả đã khái quát lên một hiện tượng ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng tháng Tám: một bộ phận người nông dân lao động lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa và cuối cùng bị đẩy đến cái chết không lối thoát -> phơi bày hiện thực xã hội.

- Giá trị nhân đạo:

+ Phát hiện, khẳng định, ca ngợi thiên tính tốt đẹp tiềm tàng và có sức sống bền bỉ trong mỗi con người. -> Kêu gọi người đọc tin tưởng vào bản chất người tốt đẹp trong mỗi con người và có trách nhiệm tìm kiếm, đánh thức tính người trong mỗi con người dù cho có lúc nó bị che khuất.

Group 2K9 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòngTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.