Cảm nhận của anh (chị) về bức tranh tứ bình qua đoạn thơ sau: “Ta về, mình có nhớ ta, Ta

Câu hỏi số 536316:

Vận dụng cao

Cảm nhận của anh (chị) về bức tranh tứ bình qua đoạn thơ sau:

“Ta về, mình có nhớ ta,

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.”

(Trích “Việt Bắc” -Tố Hữu, Ngữ văn 12 Cơ bản, NXB Giáo dục 2008, tập 1, trang 111)

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:536316

Phương pháp giải

- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học.

Giải chi tiết

Yêu cầu hình thức:

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản.

- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

Yêu cầu nội dung:

I. Giới thiệu chung

* Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

- Giới thiệu về tác giả Tố Hữu: là một nhà thơ lớn, một nhà thơ trữ tình chính trị, thơ ông luôn phản ánh những chặng đường đấu tranh gian khổ song cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.

- Giới thiệu bài thơ Việt Bắc: là bài thơ xuất sắc của Tố Hữu tổng kết về cuộc kháng chiến anh hùng của dân tộc, là lời tri ân sâu nặng về tình nghĩa cách mạng.

- Mượn lời đáp của người ra đi với người ở lại, nhà thơ Tố Hữu bộc lộ tình cảm nhớ nhung sâu sắc về thiên nhiên và nhân dân Việt Bắc.

* Khái quát vấn đề nghị luận: Vẻ đẹp của bức tranh tứ bình.

II. Phân tích:

1. Hai câu đầu – cảm xúc chủ đạo của bài thơ:

* Hai câu đầu thể hiện cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ:

“Ta về, mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người”

– Người ra đi tự xưng là “ta” và gọi người ở lại là “mình”.

( Hai đại từ này ta thường thấy trai gái xưng hô trong ca dao: “Mình về ta chẳng cho về. Ta nắm vạt áo ta đề câu thơ”).

=> Cách xưng hô này cho thấy cuộc chia tay giữa người kháng chiến và nhân dân Việt Bắc giống cuộc giã biệt của lứa đôi, thắm thiết ân tình.

– Cụm từ “ta về” được láy lại hai lần cùng câu hỏi tu từ “mình có nhớ ta” tạo giọng điệu da diết, qua đó nói lên nỗi bịn rịn, luyến lưu và khát khao được giãi bày lòng mình của người ra đi.

– “Hoa” là hình ảnh tượng trưng cho thiên nhiên. Trong kí ức của người về xuôi, Việt Bắc lộng lẫy, rực rỡ với vẻ đẹp của các loài hoa thi nhau khoe sắc thắm. Còn “người” là hình ảnh tượng trưng cho nhân dân Việt Bắc. Với người kháng chiến đã từng gắn bó với chiến khu cách mạng thì Việt Bắc luôn đẹp trong sự gắn bó giữa thiên nhiên và con người.

2. Tám câu sau – Bức tranh tứ bình:

* Trong tám dòng thơ tiếp theo, Tố Hữu đã tạo nên một bộ tranh tứ bình độc đáo về Việt Bắc theo chủ đề “đông, xuân, hạ, thu”.

– Bốn bức tranh trong bốn cặp câu lục bát được vẽ theo nghệ thuật hội họa phương Đông mà người Việt Nam vần thường gọi là tranh tứ bình. Cảnh có màu sắc tươi tắn rực rỡ, có ánh sáng lung linh chan hòa, có âm thanh vui, đầm ấm. Đặc biệt, trong cảnh có người và cả hai như hòa quyện vào nhau.

– Tám câu có kết cấu đồng nhất: bốn câu lục nói về thiên nhiên, bốn câu bát nói về con người. Tất cả hiện lên trước mắt ta một bức tranh Việt Bắc tuyệt diệu, nên thơ qua nét bút chấm phá tài tình của tác giả.

* Bức tranh mùa đông:

– Nếu theo trình tự bốn mùa xuân, hạ, thu, đông thì mùa xuân phải được đề cập đến trước nhất. Nhưng trong đoạn thơ, tác giả miêu tả bức tranh mùa đông trước tiên. Có lẽ mùa đông là mùa chia tay giữa Việt Bắc và cách mạng nên đã để lại trong nhà thơ nhiều ấn tượng nhất:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”.

– Trên nền màu xanh trải dài khắp núi rừng, thì màu “hoa chuối đỏ tươi” rực rỡ như những ngọn đuốc bập bùng cháy giữa màu xanh của rừng già, gợi cảm giác ấm áp, hưng phấn.

– Vượt qua cái lạnh lẽo của mùa đông buốt giá, con người vẫn lên rừng, lên nương, cuốc rẫy, trồng ngô… Hình ảnh con dao gài ở thắt lưng lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời càng tôn thêm vẻ đẹp của họ.

– Giữa cái bạt ngàn của núi rừng, con người như một chấm nhỏ di động nhưng hoàn toàn không bị thiên nhiên lấn át, chìm khuất, mà thực sự thiên nhiên đang tôn lên vẻ đẹp của con người. Trên đèo cao, con người như mang tư thế một vị chủ nhân của núi rừng Việt Bắc.

* Bức tranh mùa xuân:

“Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.”

– Màu trắng của rừng hoa mơ diễn tả cái tinh khôi, trinh bạch của thiên nhiên Việt Bắc vào xuân. Hai chữ “trắng rừng” đã bộc lộ cảm giác ngỡ ngàng, hạnh phúc của nhân vật trữ tình trước vẻ xuân dâng ngập đất trời.

– Các động từ “đan”, “chuốt” không chỉ làm nổi bật nét óng ánh của những sợi giang dùng để đan nón mà còn thể hiện đức tính tỉ mỉ, siêng năng của nhân dân Việt Bắc. Con người chính là chủ nhân của mùa xuân, đang tô điểm cho sắc xuân của đất trời thêm lộng lẫy.

* Bức tranh mùa hạ:

“Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.”

– Cụm từ “rừng phách đổ vàng” có thể hiểu theo 2 cách:

+ Hiểu theo nghĩa rừng phách đang trổ hoa thì khắp không gian như lênh láng sắc vàng rực rỡ.

+ Cũng có thể hiểu “đổ vàng” là lá cây đồng loạt ngả sang màu vàng để chuẩn bị cho mùa thu trút lá.

+ Động từ “đổ” thật đắt: Màu vàng như từ trời cao đổ xuống làm cho khắp không gian thấm đẫm sắc vàng. Hai động từ “kêu” và “đổ” thê hiện cái không khí rất đặc trưng của mùa hạ. Câu lục không chỉ có sắc màu mà có cả âm thanh, chỉ cần tiếng ve kêu vang, cả rừng phách như hối hả thay màu.

– Hình ảnh cô gái “hái măng một mình” không gắn với dáng vẻ lẻ loi, cô đơn mà là sự cần mẫn, khơi dậy trong ta những rung động ngọt ngào, sâu lắng.

=> Bức tranh mùa hạ vừa hoành tráng với những nét bút mạnh mẽ, vừa mảnh mai, tinh tế thắm đượm tính trữ tình, gợi cả một trường liên tưởng mênh mông.

* Bức tranh mùa thu:

“Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung”.

– Từ “hòa bình” vừa vẽ ra khung cảnh êm đềm ở an toàn khu, vừa muốn nói đến sự thanh tĩnh, mát mẻ của ánh trăng giữa rừng khuya.

– Con người không hiện lên thành bóng dáng mà bằng “tiếng hát ân tình thủy chung” nghe thật ấm lòng.

Câu thơ gợi nhớ đến cảnh sinh hoạt ca hát của nhân dân Việt Bắc, của những đôi trai gái Việt Bắc yêu thương nhau, hò hẹn mãi mãi thủy chung. Tiếng hát vọng về trong nỗi nhớ đã nói hộ được nỗi lòng hiện tại của người ra đi.

3. Đánh giá:

– Đoạn thơ thể hiện tính dân tộc đậm đà: giọng thơ ngọt ngào, da diết; ngôn ngữ giản dị nhưng rất giàu hình ảnh, nét vẽ lúc phóng khoáng, bao quát, nhưng cũng có lúc cụ thể, tỉ mỉ…

– Mỗi bức tranh miêu tả đặc trưng của từng mùa, tuy chúng có giá trị độc lập nhưng không phá vỡ sự hài hòa của bộ tranh tứ bình.

– Nếu cảnh đông và hạ sắc màu rực rỡ, kích thích mọi giác quan con người, thì cảnh xuân và thu như cân bằng trở lại, màu sắc tinh khôi, êm dịu.

– Linh hồn trong toàn bộ bức tranh là con người: con người cần cù, chăm chỉ, siêng năng, tỉ mỉ và thủy chung với cách mạng, với kháng chiến.

III. Kết luận

- Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật.

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòngTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.