Tel: 024.7300.7989 - Phone: 1800.6947 (Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)

Thi thử toàn quốc TN THPT và ĐGNL HCM - Ngày 07-08/02/2026
↪ TN THPT - Trạm 3 ↪ ĐGNL HCM
Giỏ hàng của tôi

Đọc đoạn trích: (Tóm tắt: Sang tháng chín rồi mà vẫn có

Đọc đoạn trích:

(Tóm tắt: Sang tháng chín rồi mà vẫn có bão to. Bão tàn phá ruộng vườn, nhà cửa khiến bao người mất trắng. Ai nấy cũng đều xót xa)

Nhưng trận bão ít nhất cũng làm cho một người sung sướng. Ấy là Thai cao kều. Không phải Thai là một kẻ dở hơi. Nhưng hắn chỉ có hai bàn tay trắng, những thằng không có của không bao giờ mất của.

Vốn xưa kia Thai cũng có vườn. Có ba sào. Chẳng phải của ông cha để lại cho. Ông cha hắn cũng nghèo. Lúc sống cơ nghiệp có bao nhiêu thì lúc chết lại quây gói vào mà mang đi hết. () Ba sào vườn của hắn, nguyên do là của ông lý Biên cho hắn. Hồi ấy hắn làm đầy tớ nhà ông lý. Chính vào hồi kinh tế. Thóc có hào tám, hai hào một thúng. Làm ruộng không đủ tiền trâu bò với tiền nộp thuế. Người ta lũ lượt kéo nhau đi mộ phu, đi lên rừng. Vườn, ruộng ế. Những mảnh tốt còn có người muốn giữ. Những mảnh xấu, chẳng có ai còn thiết. Người ta bỏ thuế. Lý trưởng sợ không có gì mà nộp đậy lại được, mang gán cho bà con thân thuộc, người một mảnh, người vài mảnh. Còn lại mảnh ba sào đất bãi, không ai chịu nhận, ông bèn cho Thai. Cho thì lấy vậy. Dẫu chẳng được lợi lộc gì thì cũng không phải thiệt. Đủ nộp thuế là phần nhất. Không đủ thì cứ ì ra đấy. Hắn là đầy tớ của ông lý, không lẽ ông giết hắn? Ngày ấy hắn chưa vợ, chưa con gì.

Mấy năm sau, ông lý Biên từ lý trưởng. Người khác lên thay. Thai không thể ăn vườn mà không nộp thuế. Hắn đã toan bỏ phắt, nhưng không bỏ được. Bởi bây giờ hắn đã trót đa mang vào cái cảnh vợ con. Vợ hắn bảo rằng: Cái vườn cũng như một cái xương để gặm dần. Thị nhất định cứ giữ khư khư lấy cái xương ấy, không chịu nhả. Sự co quắp của đàn bà thật là khó chịu nhưng nhiều khi có lý. Bởi vì cái thời mọi cái rẻ như bèo dần dần phải qua đi. Thóc gạo trở lại giá bình thường, rồi quá giá bình thường. Một thùng sắt tây đã có kì lên đồng tám. Gấp mười lần khi trước. Những người ăn đong méo mặt. Ngày nắng còn có thể đong được gạo, ngày mưa, nhiều khi có tiền mà cũng đành phải nhịn. Cầm rá ra hàng gạo, đố ai thấy đầu hàng gạo đâu; người đi đong chen chúc. Hàng gạo vừa bán vừa mắng xa xả, người mua cũng phải lăn lưng vào. Ờ! Bây giờ thì vườn, ruộng sao mà quý thế! Ba sào vườn của Thai bỗng nhiên có giá. Nó đã không còn là xương nữa. Nó là miếng nạc. Biết bao nhiêu anh thèm! Hồi đầu năm, có người trả trăm hai. Rồi có người trả trăm ba. Rồi có người trả trăm tư. Hồi tháng năm vừa rồi, thấy hắn phải chạy tiền nộp thuế, có anh cay mua quá, trả luôn trăm sáu. Đã ghê chưa? Chưa bao giờ hắn tưởng hắn có cả một cơ nghiệp to đến thế. Ngót hai trăm đồng bạc!

Vợ hắn vênh mặt lên mà bảo: Đấy chả đòi bán mãi đi! Giá bán rồi thì bây giờ nhìn người ta ăn mà xít xoa.

Hắn cười: Người ta đùa đấy chứ ai chịu bán? Có ba sào vườn bán đi thì ở đâu?

Úi chào!

- Thật chứ!.. Bây giờ cứ trả hai trăm bạc, tôi có bán thì cứ phỉ vào mặt tôi.

Có người biết thế. Người ấy dòm ngó cái vườn của Thai lâu lắm. Y biết rằng Thai túng, nghĩa là cái mồi còn có thể giằng ra được. Miễn là phải khéo. Y chờ từng cơ hội. Mà cơ hội thì này đây: Một hôm y thấy Thai đến sòng sóc đĩa. Dấu hiệu này rất tốt. Bởi đến sòng sóc đĩa thì phải đánh. Đánh thì thua hoặc được. Được thì đánh nữa cho đến bao giờ hóa thua. Kết cục thì bao giờ cũng thua.

Y chờ lúc đó. Lúc đó đã đến, như lời y đoán. Y cho Thai vay vài chục. Rồi y lại cho Thai vài chục nữa, rồi vài chục nữa. Sau cùng thì y gạ Thai cố vườn. Cố thôi, chứ y không có tiền mua đâu. Không muốn cố thì xoay tiền mà trả y. Y không cho vay thêm nữa. Vay nhiều rồi. Xoay? Nhưng mà xoay ở đâu? Xoay đâu cũng phải lãi mười phân. Thôi thì cố mẹ nó cái vườn cho xong! Thai nghĩ thế, bởi vì hắn đã thua cay lắm. Cần phải gỡ. Dẫu phải bán thân hắn đi để mà gỡ, hắn cũng không ngần ngại. Ấy thế là cái vườn mất. Bởi vì cái vườn bán có đắt khét mới được hai trăm thì người lấy cố lấy luôn cho hắn những trăm hai. Trăm hai, trăm hai, viết là hai trăm cho cẩn thận, do cái lẽ trong văn tự chỉ có thể nói: Lãi y như quốc lệ. Y như quốc lệ nghĩa là đồng bạc, tháng có một xu. Tiền để có mục ra, cũng không cho vay nhẹ lãi như thế. Vậy thì viết tăng lên hai trăm cũng được, nhưng đến lúc chuộc thì cứ số trăm hai tính lãi mười phân mà trả. Người có tiền bỏ ra, bao giờ cũng muốn nắm đằng chuôi như vậy. Được! Được! Muốn thế nào thì thế! Thai cần tiền..

                                         (Trích Làm tổ, Tuyển tập truyện ngắn của Nam Cao)

Thực hiện các yêu cầu:

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:

Câu hỏi số 1:
Nhận biết

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết ngôi kể trong đoạn trích. 

Câu hỏi:861968
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về ngôi kể để xác định

Giải chi tiết

- Dấu hiệu: Người kể không trực tiếp xuất hiện (người kể giấu mình) nhưng vẫn thấu hiểu và tái hiện tâm tư, suy nghĩ của nhân vật một cách sâu sắc.

- Truyện được kể theo ngôi thứ ba.

Câu hỏi số 2:
Nhận biết

Theo đoạn, điều gì khiến nhân vật Thai sung sướng khi bão về?

Câu hỏi:861969
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để tìm chi tiết phù hợp

Giải chi tiết

Theo văn bản, điều khiến Thai sung sướng khi bão về vì: “hắn chỉ có hai bàn tay trắng, những thằng không có của không bao giờ mất của.”

Câu hỏi số 3:
Thông hiểu

Phân tích hiệu quả của câu hỏi tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “Xoay? Nhưng mà xoay ở đâu?”.

Câu hỏi:861970
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về câu hỏi tu từ

Giải chi tiết

- Biện pháp câu hỏi tu từ: “Xoay? Nhưng mà xoay ở đâu?”?

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu cho câu văn, tăng giá trị gợi cảm cho diễn đạt, làm lời văn trở nên hấp dẫn.

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật sự bất lực, cùng quẫn, bế tắc của Thai trong hoàn cảnh nợ nần.

+ Thể hiện thái độ băn khoăn, trăn trở của nhà văn trước bi kịch của con người.

Câu hỏi số 4:
Thông hiểu

Nguyên nhân nào khiến cho Thai mất đi mảnh vườn? Nguyên nhân đó cho ta hiểu gì về hiện thực xã hội đương thời?

Câu hỏi:861971
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để phân tích nguyên nhân

Giải chi tiết

- Những nguyên nhân khiến Thai mất đi mảnh vườn của mình và rơi vào bi kịch bần cùng:

+ Nguyên nhân trực tiếp do Thai chơi cờ bạc thua phải vay tiền người ta, mà cuối cùng không có tiền trả.

+ Một nguyên nhân khác là do những kẻ cơ hội tìm cách đưa Thai vào tròng bằng những chiêu trò cho vay cố vườn. Đây chính là sự lưu manh của những kẻ có tiền trong xã hội đương thời.

- Hiện thực xã hội đương thời: Áp lực nặng nề của xã hội phong kiến đầy bất công, bóc lột, khiến người nông dân chất phác như Thai bất lực trước hoàn cảnh và bị tha hóa dần; chọn cách buông xuôi, chấp nhận số phận, dẫn đến mất đi tài sản, nhân phẩm và rơi vào bi kịch tột cùng. Đây là một trong những bi kịch bần cùng, tha hóa của người nông dân trước Cách mạng.

=> Mảnh vườn - nơi "làm tổ" và tạo ra kế sinh nhai bị tước đoạt, thể hiện sự tàn khốc của xã hội đương thời đối với người lao động.

Câu hỏi số 5:
Vận dụng

Hai ngữ liệu sau đây có sự tương đồng và khác biệt nào về ý nghĩa?

  • “Được! Được! Muốn thế nào thì muốn. Thai cần tiền...”? (Làm tổ- Nam Cao)
  • Tao muốn làm người lương thiện! Ai cho tao lương thiện?" (Chí Phèo- Nam Cao)
Câu hỏi:861972
Phương pháp giải

Liên hệ giữa 2 văn bản, phân tích để thấy được sự tương đồng và khác biệt

Giải chi tiết

- Sự tương đồng:

+ Cả hai ngữ liệu đều cho thấy người nông dân vốn có phẩm chất lương thiện, nhưng bị hoàn cảnh xô đẩy, biến họ thành những kẻ tha hóa, rơi vào bi kịch bế tắc, tuyệt vọng, không lối thoát.

+ Tố cáo xã hội thực dân phong kiến tàn ác, đã đẩy người nông dân vào cảnh khốn cùng, bần cùng hóa và tha hóa nhân hình, nhân tính.

- Sự khác biệt: Hai ngữ liệu phản ánh hai khía cạnh khác nhau của bi kịch người nông dân trong văn Nam Cao:

+ Ngữ liệu 1: Thể hiện trạng thái buông xuôi, chấp nhận đánh đổi nhân phẩm để tồn tại ("Thai cần tiền"), đau đớn nhưng bất lực, cho thấy sự suy sụp hoàn toàn, chỉ còn là bản năng sinh tồn.

+ Ngữ liệu 2: Là tiếng kêu phẫn uất, phản kháng, đòi quyền được sống như một con người bình thường của Chí Phèo, là đỉnh điểm của bi kịch khi khát khao lương thiện nhưng bị cả xã hội từ chối. Cho thấy sự đối lập gay gắt giữa bản chất và số phận.

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

>>  2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.

Hỗ trợ - Hướng dẫn

  • 024.7300.7989
  • 1800.6947 free

(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com