Tel: 024.7300.7989 - Phone: 1800.6947 (Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)

Giỏ hàng của tôi

Đọc đoạn trích: NẾP NHÀ Tóm tắt bối cảnh: Nhân vật tôi mỗi lần ra Hà Nội đều đến

Đọc đoạn trích:

NẾP NHÀ

Tóm tắt bối cảnh: Nhân vật tôi mỗi lần ra Hà Nội đều đến thăm bà cô mình. Bà tám mươi tuổi, sống trong một ngôi nhà ngay giữa đại lộ trung tâm trông thẳng ra hồ Hoàn Kiếm.

Theo nhân vật tôi, bà sống rất nguyên tắc. Lần này, nhân vật tôi ra Hà Nội vào đúng mùa xuân và lại đến thăm bà cô mình.

[...] Mùa xuân ở Hà Nội bao giờ cũng đẹp. Với tôi đã nhiều năm không được sống ở Hà Nội vào mùa xuân lại càng thấy đẹp. Một chút lạnh trong hơi gió tạt qua mặt. Một chút mưa bụi bay lây rây như có như không. Trời hơi tối, mặt đường hơi sẫm nhưng mặt người và quần áo rét họ mặc cứ sáng bừng lên những mầu sắc tươi tắn. Đã có mùi son phấn và nước hoa bất chợt thoảng qua ở một góc phố, trong một đám đông. Nói nhỏ đi, cười nhỏ hơn, ít nghe những câu chửi tục, những tiếng đệm tục. Giàu hơn trước nhiều, sang hơn trước nhiều, cứ cho là bề ngoài thì cũng vẫn rất đáng mừng. Chỉ có nhà bà cô tôi là ít thay đổi, hầu như không thay đổi. Vẫn mấy chiếc xe máy đã cũ, và vẫn còn nhiều xe đạp, loại xe đạp cà tàng từ những năm nào. Trời nắng các em đi xe máy, trời mưa đi xe đạp, đỡ phải rửa xe. Ăn mặc của bà cụ, của các em cũng chả có gì sang hơn, như trước đây, ngày trước với Hà Nội đã là sang, bây giờ là quá thường. [...] Chưa bao giờ tôi thấy người Hà Nội ăn mặc sang trọng như bây giờ. Chưa bao giờ tôi thấy phố xá chói lòa những tủ kính, những bảng hiệu và ánh sáng như bây giờ. Vậy mà một nhà giàu của Hà Nội có dư điều kiện để thay đổi lại không chịu thay đổi.

Một đại gia đình gồm hai con trai, hai con dâu, một gái, một rể và những đứa con của họ vẫn sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp ăn. Thiên hạ thì chia ra, bà cụ lại gom vào.

Vẫn rất êm thấm mới lạ chứ. Nếp nhà đã thắng được tự do của cá nhân sao? Phải nói thêm, cái nếp nhà này cũng ít ai theo kịp. Người con dâu cả vốn là con gái Hàng Bồ, đỗ đại học, là một cô gái kiêu hãnh, tự tin, không dễ nhân nhượng. Ai cũng nghĩ hai người đàn bà, một già một trẻ, cùng sắc sảo sẽ rất khó chấp nhận nhau. Vậy mà họ ăn ở với nhau đã mười lăm năm chả có điều tiếng gì. Người chị của cô con dâu đến nói với bà cô tôi: "Bác chịu được tính nó thì con cũng phục thật đấy". Bà cải chính: "Đúng là tôi có phần phải chịu nó nhưng nó cũng có phần phải chịu tôi, mỗi bên chịu một nửa". Bà bảo, con dâu là vàng trời cho, mình không có công đẻ ra nó, cũng không nuôi nó ăn học ngày nào, bỗng dưng nó về nhận mình là mẹ, sinh con đẻ cái cho dòng họ, cáng đáng mọi việc từ trẻ đến già, không lễ sống nó thì thôi còn hoạnh họe nỗi gì.

Bà chiều quý, và tôn trọng các con dâu thật lòng nên cả hai nàng dâu đều tâm sự với mẹ chồng: "Con ở với mẹ còn thoải mái hơn ở nhà với mẹ con". Con rể và con gái được nhận nhà ở một khu tập thể, nhà chật, lại xa, con còn nhỏ. Nhưng anh con rể không muốn nhờ vả mẹ vợ, tự mình cũng thấy không tiện mà người ngoài nhìn vào càng không tiện. Bà biết thế nên bảo con rể: "Trong cái nhà của tôi có một phòng dành cho vợ anh. Của vợ anh tức là của anh. Cũng như mọi thứ của anh tức là của vợ anh. Chẳng lẽ anh bảo không phải". Năm ngoái khu phố có yêu cầu bà cụ báo cáo về nếp sống gia đình cho hàng phố học tập. Bà từ chối, khi tôi lại thăm, bà nói riêng: "Cái chuyện ấy ai cũng biết cả, chỉ khó học thôi". Tôi cười: "Lại khó đến thế sao?" Bà cụ nói: "Trong nhà này, ba đời nay, không một ai biết tới câu mày, câu tao. Anh có học được không?" À, thế thì khó thật. Theo bà cụ, thời bây giờ có được vài trăm cây vàng không phải là khó, cũng không phải là lâu, nhưng có được một gia đình hạnh phúc phải mất vài đời người, phải được giáo dục vài đời. Hạnh phúc không bao giờ là món quà tặng bất ngờ, không thể đi tìm, mà cũng không nên cầu xin. Nó là cách sống, một quan niệm sống, là nếp nhà, ở trong tay mình, nhưng nhận được ra nó, có ý thức vun trồng nó, lại hoàn toàn không dễ.

(Trích Nếp nhà, Nguyễn Khải, in trong Hà Nội trong mắt tôi - Tập truyện ngắn, NXB Thời đại, 2010, tr.7-10)

Thực hiện các yêu cầu:

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:

Câu hỏi số 1:
Nhận biết
Xác định ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích.
Câu hỏi:942838
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về ngôi kể, phân tích và xác nhận ngôi kể của văn bản

Giải chi tiết

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất

Câu hỏi số 2:
Nhận biết
Trong văn bản, theo bà cô, để có được một gia đình hạnh phúc cần làm gì?
Câu hỏi:942839
Phương pháp giải

Căn cứ bài đọc hiểu, tìm ý và đưa ra câu trả lời.

Giải chi tiết

- Theo nhân vật bà cô, để có được một gia đình hạnh phúc cần:

+ Phải mất thời gian xây dựng qua nhiều đời người và được giáo dục qua nhiều thế hệ.

+ Phải có ý thức vun trồng nó (hạnh phúc không phải quà tặng bất ngờ, không thể đi tìm hay cầu xin mà có).

+ Phải xây dựng được cách sống, quan niệm sống đúng đắn (thể hiện qua việc đối xử tử tế, tôn trọng lẫn nhau, không dùng lời lẽ khiếm nhã "mày, tao").

Câu hỏi số 3:
Thông hiểu
Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc được sử dụng trong những câu văn sau: Chưa bao giờ tôi thấy người Hà Nội ăn mặc sang trọng như bây giờ. Chưa bao giờ tôi thấy phố xá chói lòa những tủ kính, những bảng hiệu và ánh sáng như bây giờ.
Câu hỏi:942840
Phương pháp giải

Nhận diện và phân tích tác dụng của phép lặp cấu trúc

Giải chi tiết

- Biện pháp: Lặp cấu trúc cụm từ “Chưa bao giờ tôi thấy...”

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sự thay đổi mạnh mẽ, chóng mặt của diện mạo Hà Nội thời kỳ đổi mới (sang trọng hơn, lộng lẫy hơn, giàu có hơn về vật chất).

+ Tạo sự khẳng định sự ngạc nhiên của nhân vật "tôi". Đồng thời, tạo ra sự đối lập tương phản với "nhà bà cô" – nơi dường như đứng ngoài sự hào nhoáng đó để giữ gìn những giá trị cốt lõi bên trong.

Câu hỏi số 4:
Thông hiểu
Nêu vai trò của chi tiết Bà cải chính: "Đúng là tôi có phần phải chịu nó nhưng nó cũng có phần phải chịu tôi, mỗi bên chịu một nửa" trong việc thể hiện nội dung của văn bản.
Câu hỏi:942841
Phương pháp giải

Xác định chi tiết, phân tích tác dụng tác dụng của chi tiết trong việc thể hiện tư tưởng của văn bản

Giải chi tiết

- Chi tiết này đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng của văn bản:

+ Khắc họa tính cách nhân vật: Cho thấy bà cô là người cực kỳ thấu đáo, công bằng và bao dung. Bà không cậy quyền làm bề trên mà nhìn nhận mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu dưới góc độ bình đẳng, thấu hiểu.

+ Làm rõ khái niệm "Nếp nhà": "Nếp nhà" không phải là sự áp đặt hay phục tùng mù quáng, mà là nghệ thuật sống biết nhường nhịn, biết "chịu" nhau để cùng giữ gìn sự êm ấm.

+ Khẳng định sự hài hòa, hy sinh cái tôi cá nhân vì lợi ích chung của gia đình là bí quyết của hạnh phúc bền vững.

Câu hỏi số 5:
Thông hiểu
Từ quan niệm của nhân vật bà cô: Hạnh phúc không bao giờ là món quà tặng bất ngờ, không thể đi tìm mà cũng không nên cầu xin, anh/chị sẽ làm gì để có cuộc sống hạnh phúc cho chính mình (trình bày trong khoảng 5-7 dòng)?
Câu hỏi:942842
Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức bài đọc hiểu, HS nêu quan điểm cá nhân phù hợp.

Giải chi tiết

HS trình bày quan điểm cá nhân phù hợp.

Gợi ý:

Quan niệm của bà cô về hạnh phúc rất sâu sắc và thực tế.

- Hạnh phúc không phải là vận may từ trên trời rơi xuống, mà là kết quả của một quá trình nỗ lực và tu dưỡng bền bỉ.

- Để có cuộc sống hạnh phúc cho chính mình, tôi tin rằng trước hết cần phải rèn luyện sự thấu cảm và lòng biết ơn đối với những người xung quanh.

- Cuối cùng, hạnh phúc chính là biết trân trọng những gì mình đang có và kiên trì bồi đắp nó mỗi ngày bằng sự tử tế.

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

>>  2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.

Hỗ trợ - Hướng dẫn

  • 024.7300.7989
  • 1800.6947 free

(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com