SỐNG MÃI VỚI THỦ ĐÔ Tóm tắt bối cảnh: Sống mãi với Thủ đô
SỐNG MÃI VỚI THỦ ĐÔ
Tóm tắt bối cảnh: Sống mãi với Thủ đô là tiểu thuyết lịch sử viết về 60 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Hà Nội năm 1946, ca ngợi tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh của quân và dân Thủ đô. Phần đầu tác phẩm tái hiện không khí căng thẳng của Hà Nội trước và trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến. Nhân vật Trần Văn, một giáo viên trẻ, quyết định ở lại Hà Nội tham gia đội tự vệ chiến đấu. Đoạn văn bản sau kể về cuộc đối thoại giữa Trần Văn và Loan, một học sinh tỉnh lẻ, trước khi Loan tập trung về tổ tác chiến.
- Loan đi nhé. Loan có thấy vui không?
- Em vui lắm.
- Loan cố vẽ cho xong cái bản đồ. Bình thường thì đây không phải là việc của một người học sinh. Nhưng lúc này việc gì đến tay thì ta làm nấy. Chúng ta sẽ không ngần ngại một việc gì.
- Em không ngần ngại gì cả. Mấy hôm trước, em còn lo cho việc học của em, nhưng từ lúc đến đây, thì em yên trí lắm rồi. Em cũng cần nói rõ là em muốn cầm súng giết giặc, chứ không muốn làm cái công việc tuyên truyền viết lách. Nhưng lúc này, em vui vẻ nhận làm công việc này.
Trần Văn chia tay nắm chặt bàn tay lạnh giả của Loan:
- Chúng ta sẽ còn gặp nhau nhiều. Loan khoẻ mạnh luôn nhé.
Loan quyến luyến không muốn chia tay. Anh muốn nói lên lòng biết ơn của mình đối với Trần Văn. Đến đây, không những Loan có một công tác nhất định, mà còn được yên tâm về mặt sinh kế.
Thế là Loan được ở lại để góp phần của một người tỉnh nhỏ vào việc bảo vệ cái thủ đô mà chỉ riêng cái tên cũng làm anh rung động. Nhưng anh vẫn thấy bịn rịn khi phải xa Trần Văn. Cuộc chia tay lúc này có một cái gì đột ngột, choáng váng đối với Loan. Anh vẫn cần có những người thân giúp đỡ trong bước đầu bỡ ngỡ.
- Loan nghĩ gì thế? - Trần Văn hỏi - Từ lúc đến đây, Loan thấy thế nào?
- Em thấy mọi người đều sốt sắng. Tất cả Hà Nội chuẩn bị đánh giặc. Một em bé đánh giày cũng xin ở lại. Một người không lương thiện như Long đen mà còn biết nghĩ, huống chi mình. Em có cảm tưởng rằng rồi đây, dân tộc mình sẽ trong sạch ra, mạnh mẽ thêm lên.
- Tôi cũng tin như vậy.
- Nhưng Long đen giận bỏ đi thì làm thế nào? Có thể nguy hiểm được.
- Trên thì vẫn chưa thật tin anh ta. Mà cũng đúng thôi, những người như thế thì làm sao bỗng chốc mà tin ngay được. Nhưng đây là lúc cái lương tâm của một con người đang được thức dậy.
Phải có một lòng yêu chân thành mới làm cho những đống tro ấy cháy lại. Sự lạnh lẽo của tình cảm không bao giờ cứu vớt được một con người. Tôi sẽ gặp lại anh ta. Họ còn đáng quý hơn rất nhiều người lạnh nhạt với thời cuộc, những người chẳng nghĩ gì ngoài cái thân của họ.
Trần Văn cười một cái mỉa mai. Anh muốn ám chỉ vợ chồng Trinh. Câu nói khinh bạc của Trinh sáng ngày ở nhà ga vẫn còn làm cho anh bực tức. Anh nhún vai:
- Cái giá trị của con người đang được định lại hết, Loan ạ. Rồi đây, ai là người thiết tha với thủ đô, ai là người chỉ có cái vỏ thủ đô, sẽ rõ cả ra. Nhưng đấy là chuyện khác. Còn chúng ta thì công việc đã rõ ràng rồi. Chúng ta ở lại. Giờ quyết liệt đã đến. Chúng ta sắp đi vào một con đường mà sống chết chỉ là một. Không biết Loan nghĩ thế nào, chứ riêng tôi, tôi không băn khoăn rằng tôi sẽ sống hay chết trong cuộc chiến đấu này. Điều quan trọng là chúng mình có mặt. Sống, chúng ta sẽ được trông thấy thủ đô ngàn năm không còn bóng giặc. Chết, chúng ta sẽ có cái tự hào của một thế hệ đã hi sinh lần cuối cùng cho tự do của Tổ quốc. Chúng ta là những người nô lệ cuối cùng đồng thời cũng là những người tự do đầu tiên. Tôi thấy rất rõ. Sống tức là có mặt ở những nơi cần đến chúng ta. Tôi đã nhiều lúc vắng mặt rồi. Rất buồn cho những kẻ đứng ngoài.
(Nguyễn Huy Tưởng*, Sống mãi với Thủ đô, NXB Văn học, 2016, Chương 9, tr 63 -64)
*Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960) quê ở làng Dục Tú, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Dục Tú, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội). Ông là nhà văn, nhà viết kịch chuyên khai thác đề tài lịch sử. Các tác phẩm tiêu biểu của ông: Đêm hội Long Trì (tiểu thuyết lịch sử, 1942), Vũ Như Tô (kịch lịch sử, 1943), An Tư (tiểu thuyết lịch sử, 1944)... Tiểu thuyết “Sống mãi với Thủ đô” được viết sau khi hòa bình lập lại (năm 1954), khi nhà văn Nguyễn Huy Tưởng theo đoàn quân kháng chiến trở về Hà Nội. Tác phẩm được xuất bản lần đầu năm 1961.
Thực hiện các yêu cầu:
Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:
Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.
Vận dụng kiến thức về ngôi kể, phân tích
Trong khi vui vẻ nhận làm công việc tuyên truyền, nhân vật Loan vẫn mong muốn làm gì?
Đọc kĩ văn bản và tìm ý
Nêu hiệu quả của việc sử dụng các từ trái nghĩa trong câu văn sau: Chúng ta là những người nô lệ cuối cùng đồng thời cũng là những người tự do đầu tiên.
Vận dụng kiến thức về từ trái nghĩa, phân tích tác dụng
Anh/chị hiểu như thế nào về nghĩa của câu Sống tức là có mặt ở những nơi cần đến chúng ta trong văn bản?
Đọc kĩ văn bản và phân tích
Hai ngữ liệu sau đây có sự tương đồng nào về ý nghĩa?
- Sự lạnh lẽo của tình cảm không bao giờ cứu vớt được một con người. (Sống mãi với Thủ đô, Nguyễn Huy Tưởng)
- Có gì đẹp trên đời hơn thế Người yêu người, sống để yêu nhau (Bài ca mùa xuân 1961, Tố Hữu)
Đọc kĩ ngữ liệu, phân tích
Quảng cáo
Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí
>> 2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Hỗ trợ - Hướng dẫn
-
024.7300.7989
-
1800.6947
(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com
