Phân tích, đánh giá nội dung chủ đề và những đặc sắc về hình

Câu hỏi số 970275:

Vận dụng

Phân tích, đánh giá nội dung chủ đề và những đặc sắc về hình thức nghệ thuật trong bài thơ Khói bếp chiều ba mươi của Nguyễn Trọng Hoàn:

KHÓI BẾP CHIỀU BA MƯƠI

Con đi xa vẫn nhớ nao lòng

Khói bếp nồng thơm mái rạ

Chiều ba mươi quây quần bên bếp lửa

Nồi bánh chưng nghi ngút trước giao thừa

Ba mươi này mẹ gói bánh chưng chưa

Mâm cỗ tất niên hương tỏa ấm

Ba mươi này mẹ vào ra trông ngóng

Khói bếp xanh quấn quyện trước hiên nhà

Ba mươi này mẹ biết đứa con xa

Lòng canh cánh nhớ về quê biết mấy

Khói bếp của chiều xưa thức dậy

Thuở ấu thơ vĩnh viễn đã qua rồi!

Khói bếp chiều phơ phất ba mươi

Cứ ám ảnh và thiêng liêng gọi nhớ

Vòng tay mẹ... và chúng con bé nhỏ

Mà tháng năm vời vợi không nguôi

Quê hương và dáng mẹ

Khói bếp, chiều ba mươi...

(Nguyễn Trọng Hoàn, in trong Văn học và Tuổi trẻ số 12 (441) năm 2019, NXB Giáo dục, tr.35)

Chú thích: Nguyễn Trọng Hoàn (1963 - 2020), quê ở Hưng Yên, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Bài thơ “Khói bếp chiều ba mươi” tiêu biểu cho giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, kết hợp giữa hồi tưởng quá khứ và suy ngẫm hiện tại; thể hiện tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của ông.

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:970275

Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức về văn nghị luận, phân tích và xác định vấn đề; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận,…

Giải chi tiết

1. Mở bài: Giới thiệu chung

2. Thân bài

a. Phân tích nội dung chủ đề được thể hiện trong văn bản

- Chủ đề của bài thơ là tình yêu quê hương sâu nặng, nỗi nhớ thương mẹ tha thiết và ký ức tuổi thơ thiêng liêng của người con xa xứ trong chiều cuối năm.

- Chủ đề văn bản được thể hiện qua:

+ Nhan đề: gợi không gian, thời gian quen thuộc của Tết cổ truyền Việt Nam, vừa khơi dậy cảm xúc hoài niệm, nhớ thương; qua đó làm nổi bật chủ đề bài thơ: tình yêu quê hương, tình mẫu tử thiêng liêng và sự trân trọng những giá trị gia đình truyền thống.

+ Chủ đề được triển khai qua các mạch cảm xúc: Mạch cảm xúc của bài thơ vận động theo trục thời gian và tâm tưởng: Từ hồi tưởng ký ức xa xôi => Trở về thực tại trăn trở ở quê nhà => Nâng lên thành triết lý, sự vĩnh cửu của tình mẫu tử.

Nỗi nhớ mẹ da diết và không gian sum vầy trong ký ức.

Nỗi lòng trăn trở, thương mẹ và khát vọng đoàn viên.

Sự thức dậy của ký ức tuổi thơ và những suy ngẫm về thời gian.

Sự kết đọng cảm xúc ở hai câu cuối: Quê hương, dáng mẹ, khói bếp, chiều ba mươi hòa nhập làm một => mẹ chính là linh hồn của quê hương được gói gọn trong làn khói bếp chiều cuối năm.

+ Chủ đề thể hiện qua hình ảnh khói bếp:

Biểu tượng cho quê hương, mái ấm gia đình; tình mẹ; tuổi thơ và những giá trị truyền thống.

“Khói bếp chiều phơ phất ba mươi / Cứ ám ảnh và thiêng liêng gợi nhớ”: Khói bếp trở thành nỗi nhớ bền lâu, thiêng liêng trong tâm hồn người con xa quê.

=> Chủ đề gần gũi nhưng giàu ý nghĩa nhân văn, khơi gợi tình yêu quê hương, gia đình; nhắc nhở mỗi người biết trân trọng cội nguồn và những giá trị bình dị.

b. Đặc sắc về hình thức nghệ thuật

- Thể thơ: Thể thơ tự do tạo nhịp điệu giống như lời thủ thỉ, tâm tình, phù hợp với mạch cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm.

- Hình ảnh thơ:

+ Gần gũi, đậm chất làng quê.

+ Hình ảnh "khói bếp" giàu ý nghĩa: được nhân hóa, có linh hồn dịch chuyển từ một vật thể hữu hình thành một biểu tượng tinh thần thiêng liêng.

- Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ.

- Các từ láy giàu giá trị biểu cảm.

- Giọng điệu: Nhẹ nhàng, sâu lắng, ấm áp, đan xen giữa cái nhìn hoài niệm quá khứ và sự chiêm nghiệm ở hiện tại.

3. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận

PH/HS 2K10 THAM GIA NHÓM ĐỂ CẬP NHẬT ĐIỂM THI, ĐIỂM CHUẨN MIỄN PHÍ!

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> Học trực tuyến lớp 9 và Lộ trình UP10 trên Tuyensinh247.com Đầy đủ khoá học các bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống; Chân trời sáng tạo; Cánh diều. Lộ trình học tập 3 giai đoạn: Học nền tảng lớp 9, Ôn thi vào lớp 10, Luyện Đề. Bứt phá điểm lớp 9, thi vào lớp 10 kết quả cao. Hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả. PH/HS tham khảo chi tiết khoá học tại: Link