Dựa vào thông tin dưới đây để trả lời các câu hỏi VĂN BẢN 2 2.000
Dựa vào thông tin dưới đây để trả lời các câu hỏi
VĂN BẢN 2
2.000 năm bản sắc răng đen: Khoa học nối truyền thuyết và sử liệu
"Vương quốc răng đen"
"Đánh cho để dài tóc/ Đánh cho để đen răng", người Việt nằm lòng câu tuyên thệ của hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ cách đây gần 240 năm cho thấy răng đen là bản sắc, dấu hiệu nhận diện của người Việt trong lịch sử. Cho đến giữa thế kỷ 20, răng đen vẫn còn phổ biến và là chuẩn mực của cái đẹp "những cô hàng xén răng đen, cười như mùa thu tỏa nắng". Thậm chí đến năm 1938, ở miền Bắc vẫn còn 80% nông dân nhuộm răng đen.
Nhưng bản sắc đó hình thành từ khi nào? Trước đây chưa có nghiên cứu nào dựa trên phân tích trực tiếp hiện vật khảo cổ để khẳng định mốc thời gian cụ thể, mặc dù truyền thuyết và các ghi chép rải rác đã từng nhắc đến.
Từ phân tích tư liệu thành văn được ghi chép lại, có nhiều ý kiến của các nhà văn hóa cho rằng tục nhuộm răng và ăn trầu là nét văn hóa đặc trưng của người Việt cổ, có từ thời Đông Sơn - giai đoạn nền tảng cho nhà nước sơ khai (khoảng 2.000-2.500 năm cách ngày nay).
Sách Lĩnh Nam chích quái, ghi lại các truyền thuyết, cũng nhắc đến sứ thần nước Văn Lang trả lời vua nhà Chu về tục ăn trầu rằng: "Người Việt có tục ăn trầu để khử mùi ô uế và nhuộm cho răng đen..." (khoảng năm 700 đến 256 TCN).
Các văn bản ghi chép lại trong lịch sử Trung Hoa, trong đó có một tài liệu sớm từ thế kỷ III TCN, từng mô tả một "vương quốc răng đen" ở phía Tây Nam, cho thấy tục lệ này có thể đã tồn tại ít nhất từ lúc bắt đầu thời đại Đồ sắt. Một số di cốt người cổ cũng cho thấy bằng chứng có dấu vết răng nhuộm đen ở cả các di chỉ khảo cổ học ở Việt Nam và các di chỉ lân cận.
Tuy nhiên, việc xác định các vết nhuộm đó là do chủ ý, vô tình hay biến đổi do di cốt người cổ tiếp xúc với môi trường đất, lại không hề đơn giản. Và đó là vấn đề mà nghiên cứu mới đây về tục nhuộm răng, công bố trên tạp chí Archaeological and Anthropological Sciences đặt ra. Đó có phải do thuốc nhuộm răng? Do chôn trong đất giàu sắt? Hay chỉ là hệ quả của việc nhai trầu, có loại hạt cau có tác dụng kích thích?
"Nếu nhai trầu, răng sẽ có màu đen nâu - chứ không phải màu đen huyền mà chúng tôi quan sát được." Yue Zhang, nhà khảo cổ tại Đại học Quốc gia Úc, tác giả chính của công bố, trả lời trên tạp chí Science.
Chỉ khi phân tích hóa học hiện đại được áp dụng, câu hỏi "đó là nhuộm chủ đích hay chỉ là ngẫu nhiên" mới bắt đầu có lời giải rõ ràng. Một lịch sử mơ hồ sẽ được bóc tách từ những thành phần hóa học nhỏ li ti còn lại từ thời Đông Sơn.
Hóa học giải mã một truyền thống cổ xưa
Để tìm hiểu rõ hơn về các thành phần hóa học và quá trình tạo nên các răng đen này, Zhang và các đồng nghiệp đã sử dụng kỹ thuật chụp ảnh hóa học để phân tích lớp men răng của ba di cốt ở di chỉ Động Xá (Hưng Yên). Hai di cốt có niên đại từ khoảng 1.800–2.200 năm cách ngày nay (thời Đông Sơn), còn bộ di cốt thứ ba cách đây khoảng 400 năm.
Kết quả quét cho thấy dấu vết của sắt và lưu huỳnh - hai thành phần tạo nên muối sắt, vốn là nguyên liệu để làm các sắc tố đen đậm. Răng từ một bộ di cốt thời đại Đông Sơn còn chứa hàm lượng oxit sắt rất cao, nghĩa là men răng đã tích tụ sắt trong thời gian dài.
Theo Zhang, điều này phù hợp với các mô tả về việc răng được phủ nhiều lớp thuốc nhuộm lặp đi lặp lại chứ không phải do chôn trong đất giàu sắt hay do nhai trầu cau.
Kỹ thuật nhuộm đi nhuộm lại vẫn còn được thực hành cách đây vài chục năm, ở các làng Việt cổ như làng Đường Lâm, hoặc các dân tộc thiểu số ở phía Bắc.[…]
Chuẩn mực cái đẹp thay đổi
Một phần lý do nhuộm răng đến từ nhu cầu thẩm mỹ. Ở các vùng ăn trầu như Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác, răng thường bị xỉn màu. Thay vì để răng loang lổ, người xưa nhuộm đen để màu răng đều và bóng.
Hàm răng đen nhánh khi ấy được xem là duyên dáng, lịch sự, đi vào ca dao, thơ ca.
Mình về có nhớ ta chăng?
Ta về ta nhớ hàm răng mình cười.
Năm quan mua lấy miệng cười,
Mười quan chẳng tiếc, tiếc người răng đen.
Lấy chồng cho đáng tấm chồng,
Bõ công trang điểm má hồng răng đen.
Vào những dịp quan trọng như lễ Tết, lễ hỏi hay lễ cưới, người ta thường nhuộm lại răng cho đen bóng như mới. Một hàm răng đen khi ấy không chỉ là chuyện làm đẹp, mà còn thể hiện sự chỉn chu và tôn trọng những sự kiện trọng đại trong đời.
Đến thời kỳ hiện đại, người Việt va đập với văn minh phương Tây, chuẩn mực cái đẹp thay đổi. Tục lệ này bị các tiêu chuẩn vẻ đẹp hiện đại hay theo chủ nghĩa lấy châu Âu làm trung tâm coi thường như một "hố đen thăm thẳm trong miệng", và dần biến mất khỏi đời sống văn hóa người Việt hiện đại.
(Nguồn: tiasang.vn)
Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 dưới đây:
Văn bản trên thuộc thể loại nào sau đây?
Đáp án đúng là: B
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: B
Các nội dung trong văn bản trên được sắp xếp theo trình tự nào?
Đáp án đúng là: C
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: C
Nhan đề nào sau đây phù hợp với nội dung của văn bản trên?
Đáp án đúng là: C
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: C
Vai trò của các hình ảnh xuất hiện trong văn bản trên là gì?
Đáp án đúng là: B
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: B
Mối quan hệ giữa khoa học và truyền thuyết trong nghiên cứu về phong tục răng đen của người Việt xưa là gì?
Đáp án đúng là: C
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: C
Thông tin về thành phần “sắt và lưu huỳnh” cho thấy điều gì?
Đáp án đúng là: A
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: A
Đâu KHÔNG PHẢI yếu tố tạo nên tính đáng tin cậy của các nội dung trong văn bản?
Đáp án đúng là: D
Đọc kĩ yêu cầu của đề bài, phân tích, tổng hợp.
Đáp án cần chọn là: D
Quảng cáo
Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí
>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòngTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Hỗ trợ - Hướng dẫn
-
024.7300.7989
-
1800.6947
(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com
