Kẻ đạo văn Hoà Vang (1) Tôi lại thấy mặt mình hồng lên trong gương nhỏ.

Câu hỏi số 977108:

Vận dụng

Kẻ đạo văn

Hoà Vang (1)

Tôi lại thấy mặt mình hồng lên trong gương nhỏ. Đây là lần thứ hai. Hai bài tập làm văn của một trò nhỏ lớp tôi: Hùng Vũ. Lần trước, ôi, lần trước... Đề bài là: “Hãy tả lại hình ảnh cô giáo em đến trường trong cơn mưa rào”. Vũ vốn kém văn, chữ nghĩa ngô nghê, bỗng vọt lên, tôi cho điểm cao nhất, bởi vì tôi biết rằng nếu chính tôi phải viết một bài mẫu cho các em, tả chính mình dưới mưa, thì cũng không thể hơn bài của Vũ, văn và hồn của Vũ.

“Trời bỗng nháng lên ánh chớp và trong đầu tôi cũng thế. Tôi chợt nhớ ra chỗ vòng lên cầu thang trên chưa có lan can, lại hay đọng nước và đôi giày da màu hồng mới mua của cô gót cao lắm.

“Nhỡ cô giáo ngã!?”. Tôi lao xuống. Kịp. Tôi sẽ buồn biết bao nhiêu nếu cô không đưa tay ra vịn lấy mấy đầu ngón tay bé nhỏ của tôi, lụa bước trên gờ tường chênh vênh. Tôi đã không phải buồn. Vào lớp rồi, về nhà rồi, tối rồi, nằm một mình trong tấm dù hoa đắp thay màn rồi, tôi vẫn thấy mấy ngón tay mình ẩm. Những ngón tay cô giáo tôi đã vịn vào yêu thương và tin cậy..."

Tôi đưa bài của Vũ khoe chị hiệu trưởng. Chị gọi cả tổ xã hội đến đọc, ai cũng vui mừng. Chị lại gửi đăng báo. Sau một tuần, báo đăng luôn.

Vậy mà bây giờ, lần này, đề tài “Tả một buổi mít tinh ở trường em", Vũ trở lại ngô nghê, lổng chổng, rối bời. Lạ một điều, có một đoạn ngắn tả tôi, cô giáo chủ nhiệm trên khán đài, thì văn chương lại đẹp. Tôi hạ điểm 2 vào bài của Vũ, rồi thay quần áo, tìm đến nhà em.

Một phản thịt lợn ôi chềnh ềnh giữa cửa vào. Tường nhà cóc cáy, sàn nhớp nháp. Góc tường trong lơ lửng mấy mặt người bì nhẫy. Và tôi, một cô giáo 23 tuổi, hoa khôi trường, tóc ngang vai bồng bềnh như mây, áo dài trắng, quần trắng, giày hồng đến hỏi thăm. Một ngón tay nhờn nhụa chỉ lên một cái lỗ vuông đục trên trần, mẻ trên cái phản thịt ôi. Tôi nín thở, khẽ khàng bám vào một cái thang tre, kẽo kẹt leo lên. Mặt tôi vừa nhô lên thoắt ngấn sàn gác, thì một mặt người quay ra trong ánh sáng như trăng suông se lạnh:

- Ai đấy? À, cô giáo Kim Cúc phải không ạ?

- Thưa bác, vâng. Nhưng sao bác...

- Thưa cô giáo, tôi là anh ruột Vũ, mới 28 tuổi. Nhờ cô lấy hộ cái ghế chỗ góc đó. Mời cô ngồi.

Tôi đã đến gần hơn để thấy khuôn mặt anh đẹp và buồn, đôi tay anh đang ngưng lại việc đục những hòn đá thành những cái đầu người. Những ngón tay anh ánh lấm tấm bụi sa thạch đỏ. Và đôi chân anh không có. Khoảng không gian lẽ ra là chân anh đầy ắp những đầu người đá, mắt lim dim, nửa thức nửa ngủ. Tôi nhìn những khuôn mặt đá và nghe:

“... Tôi thấy thằng Vũ có gì khang khác từ ngày nhận cái đề văn “Cô đến trong mưa” về chuẩn bị trước một tuần đó. Ba ngày đầu, nó ngồi lụi cụi suốt chiều, suốt tối, viết lại xé, viết lại xé. Đêm ấy, nó thức tôi dậy, khóc tức tưởi một lúc mới nói được: “Em kém, em không biết làm văn, em có thể nhận điểm 1 bất kỳ bài tập làm văn nào. Nhưng, nhưng không thể là bài này [...]". Tôi hiểu em tôi, nó tối dạ nhưng lại có cái không tối. Tôi nhận giúp nó và dỗ nó ngủ yên. Tinh khôi sáng hôm sau, tôi hỏi nó từng tí một để có thể hình dung ra cô. Và đây, cô thấy không, bức tượng đá nhỏ cả người kia là cô đấy (tôi nhìn theo tay anh, thấy mình y như lúc nãy dưới nhà, khi chưa biết anh, thoắt nhỏ xíu lại và hoá đá trước những mặt người lơ lửng và một ngón tay nhờn nhụa). Bài văn ấy là của tôi và thằng Vũ đã học thuộc rất nhanh, đến từng dấu phẩy (tôi bất giác nhìn xuống những ngón tay anh: “Thì ra những ngón tay nhỏ bé đã để mình vịn vào trong mưa và đã ấm áp mãi đến tận tối... là những ngón tay này đây”. Tôi nhìn những ngón tay tôi, thấy nó bồng lên, như đã anh ánh lấm tấm bụi sa thạch đỏ tự lúc nào). Tôi nhận lỗi, thưa cô Cúc. Bây giờ cô về đi. Cả bức tượng kia cũng sẽ theo về với cô. Tôi xin cô một điều: cô đừng bao giờ... đừng bao giờ... đến đây. Có về đi, lò mổ dưới nhà sắp đến giờ nhập lợn. Nhiều lợn lắm, nêm kín cửa luôn đó, cô không ra được đâu. Mà có ra được cũng bần hết quần áo. Mà quần áo cô lại trắng đến thế kia".

(Lược đoạn cuối: Cô giáo Kim Cúc ra về và cảm nhận sự đẹp đẽ lạ thường của không gian căn nhà anh em Hùng Vũ sống.)

(108 truyện hay cực ngắn, Nhiều tác giả, NXB Văn hoá Sài Gòn, 2006, tr.195-198)

Em hãy viết bài văn phân tích truyện ngắn trên để thấy cái đẹp của đời sống đi vào văn học đã được kết tinh và nhân lên nhiều lần.

Chú thích: (1) Nhà văn Hòa Vang (1946-2006) tên thật là Nguyễn Mạnh Hùng, quê ở Hà Nội. Tác phẩm của ông thể hiện một giọng văn nhiều ngẫm ngợi, đau đáu về những cảnh ngộ không bình thường và một lối dựng truyện với tình tiết lạ. Kẻ đạo văn là một trong những tác phẩm tiêu biểu của cuộc thi Truyện Thế giới mới dành cho loại truyện rất ngắn.

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:977108

Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức về văn nghị luận, phân tích và xác định vấn đề; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận,…

Giải chi tiết

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

II. Thân bài

1. Cái đẹp của đời sống trong tác phẩm - Nguồn cội và biểu hiện

- Cái đẹp ẩn sau hoàn cảnh lam lũ, nghèo khó: Bối cảnh đối lập: Tầng dưới lầy lội, hôi hám của phản thịt lợn ôi, lò mổ sắp nhập lợn... >< Tầng gác nhỏ chan hòa ánh sáng "như trăng suông se lạnh".

- Cái đẹp của tình anh em, sự hy sinh và tấm lòng trân trọng con người:

+ Hình ảnh người anh tàn tật (mất đôi chân), miệt mài đục đẽo sa thạch đỏ.

+ Tình thương của người anh dành cho em trai: thấu hiểu sự ngây thơ, chịu "mang tiếng" giúp em viết bài tập làm văn vì niềm trân trọng sâu sắc với cô giáo.

- Cái đẹp của sự kính trọng, tình cảm trong sáng hồn nhiên: Tình cảm hướng về cô giáo Kim Cúc: sự ngưỡng mộ cái đẹp thanh tao, dịu dàng của người cô giáo 23 tuổi. Bức tượng đá tạc hình cô là hiện thân của cái đẹp được bất tử hóa.

2. Quá trình nghệ thuật "kết tinh" và "nhân lên" cái đẹp qua văn học

- Kết tinh cái đẹp qua bài văn kỳ diệu:

+ Bài văn tả cô giáo đi trong mưa không đơn thuần là một bài tập làm văn, mà là sự ngưng đọng của cảm xúc, sự quan sát tỉ mỉ và tình yêu thương sâu sắc giữa người anh, đứa em và cô giáo.

+ Chi tiết "vịn vào những ngón tay" - biểu tượng cho sự tin cậy, ấm áp và kết nối giữa con người với con người.

- Cái đẹp được "nhân lên" qua sự thức tỉnh và giao thoa tâm hồn:

+ Sự biến đổi tâm lý của cô giáo Kim Cúc: Từ nghi ngờ, thất vọng đến thấu hiểu, xúc động và trân trọng khi chứng kiến sự thật.

+ Sự lây lan của cái đẹp nghệ thuật và lòng nhân ái: Đôi bàn tay cô giáo cảm nhận như "bồng lên, như đã anh ánh lấm tấm bụi sa thạch đỏ" - dấu hiệu của sự đồng điệu, đồng cảm sâu sắc.

+ Cái đẹp khiến cho không gian chật hẹp, u tối bỗng chốc trở nên đẹp đẽ lạ thường trong cảm nhận của cô giáo khi ra về.

- Giá trị nhân văn của nhan đề "Kẻ đạo văn": Nhan đề tạo ra sự nghịch lý đầy xót xa nhưng vô cùng nhân văn: "Đạo văn" ở đây không phải vì thói hư danh, mà xuất phát từ tình thương em và trái tim yêu cái đẹp. Nhan đề nhân lên chiều sâu tư tưởng về lòng bao dung.

3. Đặc sắc nghệ thuật giúp thể hiện cái đẹp

- Tình huống truyện bất ngờ, giàu tính kịch tính: Cuộc tìm kiếm sự thật dẫn đến một phát hiện đầy xúc động.

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật và không gian tương phản: Sự đối lập giữa sự thô ráp/u tối ngoài đời thực với vẻ đẹp lấp lánh/nghiêm cẩn trong không gian nghệ thuật gác xép.

- Ngôn ngữ và hình ảnh chi tiết giàu sức gợi: Chi tiết đôi bàn tay, bụi sa thạch đỏ, chiếc gờ tường chênh vênh... mang ý nghĩa biểu tượng cao.

III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

Câu hỏi trước

>> Học trực tuyến lớp 9 và Lộ trình UP10 trên Tuyensinh247.com . Học online tại nhà cũng giáo viên giỏi từ trường TOP đầu cả nước. Lộ trình học tập 3 giai đoạn: Học nền tảng lớp 9, Ôn thi vào lớp 10, Luyện Đề. Bứt phá điểm lớp 9, thi vào lớp 10 kết quả cao. Hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả. Phụ huynh và học sinh tham khảo chi tiết khoá học tại: Link