Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 4 câu hỏi tiếp theo.Ung thư là một

Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 4 câu hỏi tiếp theo.

Ung thư là một loại bệnh được đặc trưng bởi sự tăng sinh không kiểm soát được của một số loại tế bào cơ thể dẫn đến hình thành các khối u chèn ép các cơ quan trong cơ thể. Khối u được gọi là ác tính khi các tế bào của nó có khả năng tách khỏi mô ban đầu, di chuyển vào máu và đến các nơi khác trong cơ thể tạo nên nhiều khối u khác nhau.

Tế bào khối u có thể là lành tính nếu nó không có khả năng di chuyển vào máu và đi đến các nơi khác trong cơ thể. Những tế bào bị đột biến nhiều lần có thể trở thành ác tính nếu đột biến gene làm cho nó có khả năng tách khỏi mô ban đầu và di chuyển vào máu, mạch bạch huyết, tái lập các khối u ở nhiều nơi khác nhau gây nên cái chết cho bệnh nhân.

Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu tập trung vào 2 nhóm kiểm soát chu kì tế bào mà sự biến đổi của chúng sẽ dẫn đến ung thư:

1. Các gene quy định các yếu tố sinh trưởng (các protein tham gia điều hoà quá trình phân bào) hay còn gọi là gene tiền ung thư. Bình thường, hoạt động của các gene này chịu sự điều khiển của cơ thể để chỉ tạo ra một lượng sản phẩm vừa đủ đáp ứng lại nhu cầu phân chia tế bào một cách bình thường. Khi bị đột biến, gene trở nên hoạt động mạnh hơn và tạo ra quá nhiều sản phẩm làm tăng tốc độ phân bào dẫn đến khối u tăng sinh quá mức mà cơ thể không kiểm soát được.

2. Trong tế bào của cơ thể người bình thường còn có các gene ức chế khối u làm cho các khối u không thể hình thành được. Tuy nhiên, nếu bị đột biến làm cho gene mất khả năng kiểm soát khối u thì các tế bào ung thư xuất hiện tạo nên khối u. Loại đột biến này thường là đột biến lặn. Người ta đã biết 1 số gene gây bệnh ung thư vú ở người thuộc loại này.

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Nhận biết

khối u ác tính khối u lành tính mạch bạch huyết tế bào sinh dưỡng

Hãy lựa chọn các cụm từ cho sẵn trong danh sách để kéo thả vào đúng vị trí để hoàn thành đoạn văn phân biệt các loại khối u:

"Điểm khác biệt cốt lõi về mặt sinh học giữa hai loại khối u nằm ở khả năng di căn của tế bào. Đối với , các tế bào liên kết chặt chẽ và không thể di chuyển đến cơ quan xa. Ngược lại, tế bào từ có khả năng tách khỏi mô gốc, xâm nhập và di chuyển tự do trong hệ tuần hoàn máu hoặc nhằm tái lập các khối u mới ở nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể."

Đáp án đúng là: khối u lành tính; khối u ác tính; mạch bạch huyết

Xem lời giải

Câu hỏi:977254

Phương pháp giải

Trích xuất thông tin định nghĩa trực tiếp từ văn bản ngữ liệu kết hợp phân tích sơ đồ hình ảnh đi kèm.

Giải chi tiết

Ngữ liệu nêu rõ tế bào u lành tính không có khả năng di chuyển đi nơi khác → [ô trống 1]: Khối u lành tính.

Tế bào u ác tính tách khỏi mô ban đầu, di chuyển vào máu và mạch bạch huyết để di căn → [ô trống 2]: Khối u ác tính; [ô trống 3]: Mạch bạch huyết.

Đáp án: [ô trống 1]: khối u lành tính | [ô trống 2]: khối u ác tính | [ô trống 3]: mạch bạch huyết

Đáp án cần chọn là: khối u lành tính; khối u ác tính; mạch bạch huyết

Câu hỏi số 2:

Thông hiểu

Dựa vào các thông tin di truyền được cung cấp trong ngữ liệu, những phát biểu nào sau đây phản ánh đúng về các gene kiểm soát chu kỳ tế bào liên quan đến ung thư? (Chọn tất cả các đáp án đúng).

A. Gene tiền ung thư bình thường hoạt động dưới sự điều khiển chặt chẽ của cơ thể để tạo lượng sản phẩm vừa đủ.

B. Đột biến làm gene tiền ung thư hoạt động mạnh lên và tạo quá nhiều sản phẩm thường mang đặc điểm của một đột biến trội.

C. Đột biến ở các gene ức chế khối u gây ung thư vú thường là các đột biến trội làm tăng cường chức năng bảo vệ tế bào.

D. Chỉ cần một allele của gene ức chế khối u bị đột biến lặn thì tế bào ngay lập tức mất khả năng kiểm soát và biến thành tế bào ung thư.

Đáp án đúng là: A; B

Xem lời giải

Câu hỏi:977255

Phương pháp giải

Phân tích cơ chế tác động mang tính chất trội/lặn của 2 nhóm gene kiểm soát chu kỳ tế bào được mô tả ở mục 1 và 2.

Giải chi tiết

a đúng: Trích trực tiếp từ ngữ liệu ở nhóm 1.

b đúng: Khi bị đột biến, gene tiền ung thư hoạt động mạnh hơn, tạo ra quá nhiều sản phẩm (tăng cường chức năng). Đây là kiểu biểu hiện của đột biến trội (chỉ cần 1 allele đột biến đã làm thay đổi kiểu hình tế bào).

c sai: Ngữ liệu nêu rõ đột biến ở gene ức chế khối u thường là đột biến lặn và làm gene "mất khả năng kiểm soát", không phải đột biến trội tăng chức năng.

d sai: Vì là đột biến lặn, nên một tế bào dị hợp tử (chỉ chứa 1 allele lặn đột biến và 1 allele trội bình thường) vẫn sẽ có kiểu hình bình thường nhờ allele trội duy trì chức năng ức chế khối u. Tế bào chỉ ung thư hóa khi cả 2 allele cùng bị đột biến lặn.

Đáp án cần chọn là: A; B

Câu hỏi số 3:

Vận dụng

Chị A có mẹ ruột mắc bệnh ung thư vú do đột biến lặn ở một gene ức chế khối u (nằm trên nhiễm sắc thể thường), bố của chị A có kiểu gene đồng hợp tử bình thường. Chị A lo lắng cho rằng chắc chắn bản thân mình cũng sẽ bị mắc bệnh ung thư vú giống mẹ. Theo các dữ kiện trên, khả năng chị A di truyền trực tiếp trạng thái kiểu gene đồng hợp tử lặn gây bệnh từ mẹ để chắc chắn bị ung thư vú từ khi sinh ra là bao nhiêu %?

(Nhập số trực tiếp vào ô trống không kèm đơn vị).

Đáp án:

Đáp án đúng là: 0

Xem lời giải

Câu hỏi:977256

Phương pháp giải

Vận dụng quy luật phân li Mendel đối với tính trạng đơn gene do allele lặn quy định trên nhiễm sắc thể thường để xác định kiểu gene của đời con.

Giải chi tiết

Quy ước:

Allele M bình thường >> allele m đột biến mất khả năng ức chế khối u

Mẹ bị ung thư vú do đột biến lặn sẽ có kiểu gene là mm → Mẹ luôn truyền giao tử m cho con.

Bố bình thường đồng hợp tử có kiểu gene là MM → Bố luôn truyền giao tử M cho con.

Chị A sinh ra chắc chắn có kiểu gene dị hợp tử Mm. Vì allele M là trội và vẫn hoạt động kiểm soát khối u bình thường, chị A hoàn toàn không bị ung thư bẩm sinh do di truyền.

Xác suất để chị A có kiểu gene đồng hợp lặn mm di truyền từ mẹ là 0%. Chị A chỉ có thể bị bệnh nếu trong quá trình sống, allele M còn lại trong tế bào sinh dưỡng (soma) của tuyến vú tiếp tục bị đột biến thành allele lặn m.

Đáp án cần điền là: 0

Câu hỏi số 4:

Vận dụng

Cơ chế phát sinh ung thư là một quá trình phức tạp gồm nhiều giai đoạn biến đổi sinh học. Dựa vào ngữ liệu và sơ đồ hình ảnh tiến trình di căn của tế bào ung thư vú, hãy chọn "Đúng" hoặc "Sai" cho mỗi nhận định dưới đây:

	Đúng	Sai
a) Sơ đồ hình ảnh cho thấy để một tế bào tuyến vú bình thường trở thành khối u ác tính di căn, nó phải trải qua quá trình tích lũy biến đổi hình thái và tăng kích thước khối u liên tục tại chỗ trước khi xâm lấn mạch máu.
b) Tế bào ung thư vú sau khi tách khỏi khối u ban đầu có thể sử dụng cả hệ thống mạch máu và mạch bạch huyết làm "đường giao thông" để phát tán đến các cơ quan khác như xương, phổi hay gan.
c) Tất cả các thành viên trong cùng một gia đình khi sống chung trong môi trường có tác nhân đột biến giống nhau thì chắc chắn sẽ bị ung thư ở cùng một cơ quan với mức độ độc hại như nhau.
d) Việc một người sở hữu sẵn một allele đột biến lặn của gene ức chế khối u di truyền từ bố hoặc mẹ sẽ làm tăng nguy cơ (mức độ nhạy cảm) mắc bệnh ung thư của người đó so với người có hệ gene đồng hợp tử trội.

Đáp án đúng là: Đ; Đ; S; Đ

Xem lời giải

Câu hỏi:977257

Phương pháp giải

Quan sát trực quan và phân tích logic tiến trình không gian - thời gian của tế bào ung thư trên sơ đồ.

Tổng hợp mối quan hệ giữa kiểu gene di truyền sẵn có, các đột biến soma ngẫu nhiên do môi trường và xác suất biểu hiện kiểu hình ung thư.

Giải chi tiết

a) Đúng. Sơ đồ mô tả rõ ràng chuỗi sự kiện: Khối u nhỏ hình thành ở tuyến vú → khối u tăng sinh kích thước tại chỗ → các tế bào thay đổi cấu trúc, tách ra xâm nhiễm vào mạch máu/mạch bạch huyết liền kề → di chuyển tạo khối u ác tính mới.

b) Đúng. Hình vẽ minh họa có hai dòng mũi tên chỉ tế bào ung thư xâm nhập vào cả "Mạch bạch huyết" (màu xanh) và "Mạch máu" (màu hồng) để di chuyển đến kính hiển vi quan sát khối u ác tính ở nơi khác.

c) Sai. Sự phát sinh ung thư phụ thuộc vào các đột biến gene ngẫu nhiên xuất hiện ở các tế bào sinh dưỡng khác nhau ở mỗi cá thể. Dù sống chung môi trường, vị trí xảy ra đột biến và khả năng tự sửa chữa DNA của mỗi người là khác nhau nên không thể bị bệnh giống hệt nhau.

d) Đúng. Người có kiểu gene dị hợp tử (Mm) do nhận sẵn 1 allele đột biến lặn từ thế hệ trước chỉ cần xuất hiện thêm 1 đột biến duy nhất ở allele M còn lại của tế bào sinh dưỡng là sẽ bị bệnh. Trong khi đó, người đồng hợp tử trội (MM) phải tích lũy đột biến đồng thời ở cả 2 allele trên cùng một tế bào thì mới phát bệnh. Do đó, người dị hợp tử có nguy cơ mắc bệnh cao hơn rõ rệt.

Đáp án cần chọn là: Đ; Đ; S; Đ

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.