Sự phát triển của các phương tiện giải trí hiện đại dẫn đến việc ngại đọc sách của

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Thân bài:

1. Làm rõ vấn đề

- Vai trò và ý nghĩa của sách:

+ Là những tinh hoa của nhân loại, chứa đựng một kho tàng kiến thức khổng lồ, là kết tinh của sự tiến hóa và phát triển của loài người trải qua hàng vạn năm lịch sử.

+ Một cuốn sách hay và có giá trị sẽ đem đến cho chúng ta chìa khóa để đi tới thành công.

+ Việc đọc sách giúp con người mở rộng kiến thức, hiểu biết về thế giới xung quanh; rèn luyện khả năng tư duy và sáng tạo; bồi dưỡng nhân cách và đạo đức, đồng thời hoàn thiện thêm chính bản thân mình.

- Ngại đọc sách: là hiện tượng mà con người thiếu hứng thú, chủ động trong việc tiếp cận và đọc sách, hay nói cách khác là lười đọc sách.

- Việc đọc sách có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành tư duy và phát triển con người. Vì vậy, việc ngại đọc sách, lười đọc sách sẽ dẫn đến một thế hệ thiếu hiểu biết, thiếu trí thức và không có tương lai. Do đó, mỗi chúng ta nên nhận thức đúng đắn về giá trị của sách, tạo ra sự hứng thú khi đọc sách để việc đọc sách không còn e ngại đối với ta.

2. Trình bày ý kiến cá nhân về vấn đề qua các luận điểm

- Luận điểm 1: Cuộc sống ngày một hiện đại và tiện nghi, việc tiếp cận với sách ngày càng trở nên dễ dàng, nhưng vấn đề ngại đọc sách vẫn đang tồn tại trong một bộ phận giới trẻ hiện nay. Vậy thực trạng ngại đọc sách đang diễn ra và biểu hiện như thế nào trong đời sống xung quanh?

+ Giới trẻ ngày nay dành nhiều thời gian cho các hoạt động giải trí khác như: xem phim, chơi game, lướt mạng xã hội,... thay vì đọc sách. Vậy nên, khi tiếp xúc với sách, họ dễ trở nên chán nản, bị phân tâm.

+ Biểu hiện của ngại đọc sách còn thể hiện ở việc các bạn trẻ không có hứng thú với sách. Một số bạn trẻ chỉ đọc sách khi có yêu cầu từ nhà trường hoặc công việc, chứ không coi việc đọc sách như một thú vui.

+ Ngày nay, thay vì đọc sách giấy, nhiều bạn trẻ lựa chọn việc đọc sách điện tử, online. Việc đọc như vậy khiến nhiều bạn trẻ mất tập trung và dễ bị xao nhãng bởi các thông báo, tin nhắn đến từ người thân, bạn bè,... Bên cạnh đó, sách điện tử cũng thiếu đi cảm giác "thực" như khi đọc sách giấy thông thường.

+ Ngại đọc sách cũng thể hiện trong việc thay vì đọc sách chuyên môn, sách văn học, nhiều bạn trẻ lại chọn đọc những nội dung giải trí nhẹ nhàng như: truyện tranh, tin tức, bài viết trên mạng xã hội,...

+ Bằng chứng: Theo khảo sát của chiến dịch “Niềm tin – thói quen đọc của giới trẻ tại TP. Hồ Chí Minh” do Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức, kết quả cho thấy có tới 59% các em học sinh dưới độ tuổi 16 ưa thích và thường đọc thể loại truyện tranh. Trong số đó, nhiều em đưa ra lý do rằng ngại đọc những cuốn sách dày, có nội dung hàn lâm hoặc phức tạp, đòi hỏi phải tư duy, suy nghĩ nhiều. Điều này sẽ dẫn đến việc hình thành thói quen “ngại đọc sách” của một bộ phận giới trẻ sau này.

- Luận điểm 2: Sách mở ra cho chúng ta những chân trời mới. Thế nhưng, việc đọc sách đang ngày càng có xu hướng ít đi, đặc biệt là trong cộng đồng các bạn trẻ. Vậy nguyên nhân của vấn đề “ngại đọc sách” ở thế hệ “Gen Z” hiện tại xuất phát từ đâu?

+ Xã hội ngày càng hiện đại, con người có nhiều cách tiếp cận thông tin khác nhau, đặc biệt là thông qua các trang điện tử và mạng xã hội. Việc quá lạm dụng và phụ thuộc vào các thiết bị điện tử khiến việc đọc sách bị “lãng quên” đi với nhiều người.

+ Nhịp sống của thời đại ngày một nhanh hơn, con người ta trở nên sống nhanh, sống gấp. Trong khi đó, việc đọc sách cần tốn nhiều thời gian để chiêm nghiệm và suy nghĩ. Sự đối lập này dẫn đến việc giới trẻ ngày nay dần ngại việc đọc sách hơn.

+ Bên cạnh đó, một bộ phận người trẻ hiện nay thiếu môi trường và điều kiện để đọc sách. Hệ thống thư viện miễn phí và nhà sách công cộng ở nước ta vẫn chưa được hiện diện nhiều, khiến cho việc đọc sách trở nên tốn kém và khó khăn hơn.

+ Việc “ngại đọc sách” còn đến từ chính bản thân mỗi người khi chúng ta thụ động, lười biếng, thiếu nhận thức về giá trị và vai trò của việc đọc sách đối với việc phát triển trí tuệ và tâm hồn. Hoặc do chúng ta chưa biết cách chọn sách phù hợp và phương pháp đọc sách hiệu quả cho mình.

+ Bằng chứng: Theo một thống kê của Vụ Thư viện thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch năm 2015, trung bình một người Việt Nam chỉ đọc 4 cuốn sách/năm. Tỷ lệ người Việt Nam hoàn toàn không đọc sách chiếm 26%, thỉnh thoảng mới đọc sách chiếm đến 44% dân số. Nguyên nhân xuất phát của vấn đề này chủ yếu từ việc tiếp xúc các thiết bị công nghệ từ sớm, lười đọc sách và thiếu sự khuyến khích đọc từ gia đình.

- Luận điểm 3: Ngại đọc sách không chỉ dừng lại ở việc là một thói quen cá nhân mà còn đang dần hình thành một trào lưu tiêu cực trong giới trẻ. Điều này đã để lại những hậu quả nghiêm trọng cho sự phát triển về trí thông minh của mỗi con người.

+ Đọc sách là hoạt động kích thích não bộ hoạt động, giúp tăng cường khả năng tiếp thu và xử lý thông tin. Khi ngại đọc sách, não bộ sẽ ít được vận động, dẫn đến giảm sút khả năng ghi nhớ, tập trung và tư duy logic. Điều này ảnh hưởng đến khả năng học tập, tiếp thu kiến thức mới của mỗi người.

+ Khi ngại đọc sách, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội học hỏi và trau dồi vốn từ vựng, dẫn đến hạn chế khả năng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày và diễn đạt, thậm chí gây ra những hiểu nhầm không đáng có do sự hạn chế về ngôn từ.

+ Đọc sách giúp ta tiếp xúc với nhiều ý tưởng, quan điểm và cách nhìn nhận khác nhau, từ đó kích thích tư duy sáng tạo và khả năng phản biện. Khi ngại đọc sách, chúng ta sẽ bó hẹp tư duy, thiếu đi sự sáng tạo và khó có thể đưa ra những ý tưởng mới mẻ, độc đáo.

+ Khi ngại đọc sách, ta thường có xu hướng tiếp nhận thông tin một cách thụ động, thiếu đi sự chủ động tìm hiểu và khám phá. Nó sẽ dẫn đến thói quen tư duy ỷ lại, thiếu khả năng tự mình giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định.

+ Bằng chứng: Một nghiên cứu của Đại học Edinburgh (Anh) đã so sánh chỉ số IQ của trẻ em thường xuyên đọc sách với trẻ em ít đọc sách. Kết quả cho thấy trẻ em thường xuyên đọc sách có điểm IQ cao hơn đáng kể so với trẻ em ít đọc sách. Nghiên cứu này đã chứng minh rằng đọc sách có tác động tích cực đến sự phát triển trí tuệ của trẻ em và sẽ theo chúng đến khi trưởng thành.

- Luận điểm 4: Bên cạnh việc làm giảm đi sự phát triển trí tuệ của não bộ, việc ngại đọc sách còn gây ra những tác hại khôn lường và khó giải quyết hơn, đó chính là sự băng hoại về đạo đức, khô héo về tâm hồn bên trong của mỗi người.

+ Đọc sách giúp ta tiếp xúc với nhiều câu chuyện, hoàn cảnh và số phận khác nhau, từ đó mở rộng lòng trắc ẩn và sự đồng cảm với mọi người xung quanh. Vậy nên, khi chúng ta ngại đọc sách, ta sẽ bó hẹp thế giới quan của mình, thiếu đi sự thấu hiểu và chia sẻ với những người khác.

+ Không những thế, đọc sách giúp ta rèn luyện khả năng nhận thức và đánh giá đạo đức, từ đó đưa ra những lựa chọn và hành động đúng đắn trong cuộc sống. Nếu như ngại đọc sách tiếp tục diễn ra, ta sẽ thiếu đi nền tảng đạo đức, văn hóa vững vàng, dễ bị ảnh hưởng bởi những trào lưu tiêu cực, những hành vi sai trái.

+ Khi ngại đọc sách, ta sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển và hoàn thiện nhân cách của chính mình, trở thành một người ích kỷ và thiếu trách nhiệm. Một người có nhân cách kém phát triển sẽ khó có thể đạt được thành công và hạnh phúc trong cuộc sống.

Bằng chứng: Nhà thơ Thái Thăng Long trong một lần trả lời Báo Pháp luật đã chia sẻ rằng văn hóa đọc bị phân tán là do nhiều kênh thông tin lấn át. Lớp trẻ bây giờ hẫng hụt về kiến thức do quá lười đọc. Điều đó đã dẫn đến một thế hệ cảm thụ kém, dẫn đến nhận thức kém, ứng xử kém, gây ra các hệ lụy cho xã hội.

[Hình 2]

3. Một số ý kiến trái chiều

- Có ý kiến cho rằng việc đọc sách không còn quan trọng trong thời đại công nghệ số, khi mà các thiết bị công nghệ lên ngôi và hoàn toàn có thể thay thế được nó.

- Phản bác:

+ Ý kiến trên chưa hoàn toàn là đúng đắn. Bởi vì xã hội phát triển, công nghệ hiện đại, máy móc có thể thay thế nhưng giá trị của sách vẫn còn chỗ đứng nhất định trong thế giới trị thức của con người.

+ Sách có thể cung cấp những thông tin, kiến thức mà không thể tìm kiếm được trên internet, đặc biệt là các thông tin trong các cuốn sách cũ, cổ, chứa đựng kho tàng tri thức của người xưa.

+ Việc đọc sách trực tuyến hay thông qua các trang mạng điện tử không mang lại những cảm giác trân quý, chân thực như việc đọc bằng sách giấy, sách in.

+ Việc đọc sách giấy sẽ giúp cho chúng ta sống chậm lại với tâm hồn trước nhịp sống nhanh, vội vàng và gấp gáp của thời đại.

4. Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề

- Từ phía cá nhân, mỗi người cần nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc đọc sách, chủ động trong việc tạo nguồn cảm hứng đọc sách cho bản thân mình.

- Mỗi người chúng ta hãy tự mình tìm kiếm niềm vui trong việc đọc sách. Khi có niềm vui trong việc đọc sách, chúng ta sẽ thay đổi quan niệm đọc sách của chính mình, có hứng thú với nó hơn.

- Bên cạnh đó, hãy học cách hạn chế việc sử dụng và phụ thuộc vào thiết bị điện tử thường xuyên, cho mình một không gian, thời gian riêng rời xa khỏi các nền tảng mạng xã hội, thay vào đó dành thời gian cho việc đọc sách thường ngày.

- Từ phía gia đình, mỗi gia đình cần phải làm tấm gương cho con cái bằng cách thường xuyên đọc sách, tạo thói quen đọc sách trong gia đình và khuyến khích con cái của mình đọc sách từ sớm.

- Từ phía nhà trường, các thầy cô cần tăng cường giáo dục cho học sinh, sinh viên tầm quan trọng của sách, tổ chức các cuộc thi khuyến khích văn hóa đọc trong cộng đồng học sinh, sinh viên.

- Từ phía xã hội, cần có các chính sách phát triển văn hóa đọc, đồng thời xây dựng các thư viện công cộng, phòng đọc miễn phí rộng khắp để lan tỏa tinh thần đọc sách đến mọi người.

* Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận