Sóng âm là các dao động cơ học (sự dịch chuyển qua lại) của các hạt cấu tạo nên vật

Sóng âm là các dao động cơ học (sự dịch chuyển qua lại) của các hạt cấu tạo nên vật chất, lan truyền trong môi trường tương tự như các loại sóng khác. Đặc trưng của âm thanh bao gồm các đại lượng: tần số, bước sóng, chu kì, biên độ và tốc độ truyền âm. Đối với thính giác con người, âm thanh thường là những dao động lan truyền trong không khí, đi tới và va đập vào màng nhĩ, làm màng nhĩ rung lên và kích thích hệ thần kinh thính giác.

Mức cường độ âm là đại lượng được sử dụng để so sánh độ to của một âm thanh với âm chuẩn. Do đặc điểm sinh lí của tai người, để âm thanh tạo ra cảm giác âm, mức cường độ âm phải vượt qua một giá trị cực tiểu xác định, gọi là ngưỡng nghe. Khi mức cường độ âm tăng lên đến một giới hạn cực đại, sóng âm sẽ gây ra cảm giác đau nhức cho tai, giới hạn này được gọi là ngưỡng đau.

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Nhận biết

Tai người có thể nghe được âm thanh có tần số trong khoảng

A. 10 Hz – 10000 Hz.

B. 16 Hz – 20000 Hz.

C. 20 Hz – 16000 Hz.

D. 10 Hz – 16000 Hz.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979429

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức lý thuyết về sóng âm và đặc trưng sinh lí của tai người.

Giải chi tiết

Tai người bình thường chỉ có thể cảm nhận được các âm thanh (âm nghe được) có tần số nằm trong khoảng từ $16\text{Hz}$ đến $20000\text{Hz}$.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 2:

Nhận biết

Cảm giác về âm phụ thuộc những yếu tố nào sau đây?

A. nguồn âm và môi trường truyền âm.

B. nguồn âm và tai người nghe.

C. môi trường truyền âm và tai người nghe.

D. tai người nghe và thần kinh thính giác.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979430

Phương pháp giải

Nhận biết các yếu tố ảnh hưởng đến đặc trưng sinh lí của âm.

Giải chi tiết

Cảm giác về âm (như độ cao, độ to, âm sắc) là các đặc trưng sinh lí của âm. Đặc trưng sinh lí được hình thành dựa trên sự kết hợp giữa các đặc trưng vật lí của nguồn âm (tần số, cường độ, đồ thị dao động) và đặc tính cấu tạo sinh lí của tai người nghe. Do đó, cảm giác âm phụ thuộc vào nguồn âm và tai người.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 3:

Vận dụng

Tại vòng loại giải Vô địch bóng đá U-23 châu Á 2020, đội tuyển Việt Nam gặp đội tuyển Thái Lan trên Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, kích thước sân dài 105 m và rộng 68 m. Trong một lần thổi phạt, thủ môn Tiến Dũng của đội tuyển Việt Nam bị phạt đứng chính giữa hai cọc gôn, trọng tài đứng phía tay phải thủ môn, cách thủ môn 32,3 m và cách góc sân gần nhất 10,5 m. Trọng tài thổi còi và âm đi đẳng hướng thì Tiến Dũng nghe rõ âm thanh là 40 dB. Khi đó huấn luyện viên Park Hang Seo đang đứng phía trái Tiến Dũng và trên đường ngang giữa sân, phía ngoài sân, cách biên dọc 5 m sẽ nghe được âm thanh có mức cường độ âm lớn xấp xỉ là

A. 14,5 dB.

B. 32,0 dB.

C. 38,5 dB.

D. 27,0 dB.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979431

Phương pháp giải

Lập hệ trục tọa độ Oxy để xác định khoảng cách tương đối giữa các vị trí, sau đó áp dụng công thức tính mức cường độ âm.

Giải chi tiết

Gắn hệ trục tọa độ Oxy với gốc tọa độ $O(0;0)$ tại vị trí của thủ môn Tiến Dũng. Trục Ox nằm dọc theo đường biên ngang của sân bóng, Oy hướng dọc theo chiều dài sân.

Kích thước sân: Dài $L = 105\text{m}$, rộng $W = 68\text{m}$.

Vì Dũng đứng chính giữa gôn nên khoảng cách từ Dũng đến hai góc sân theo trục Ox là $\dfrac{68}{2} = 34\text{m}$.

Gọi vị trí của trọng tài là $T(x_{T};y_{T})$. Trọng tài đứng bên phải Dũng nên $x_{T} > 0$. Tọa độ góc sân gần nhất bên phải là $G(34;0)$.

Theo giả thiết, ta có hệ phương trình khoảng cách:

$\left\{ \begin{array}{l} {TD^{2} = x_{T}^{2} + y_{T}^{2} = 32,3^{2} = 1043,29(1)} \\ {TG^{2} = {(x_{T} - 34)}^{2} + y_{T}^{2} = 10,5^{2} = 110,25(2)} \end{array} \right.$

Lấy (1) trừ (2) ta được:

$\left. 68x_{T} - 1156 = 1043,29 - 110,25\Rightarrow 68x_{T} = 2089,04\Rightarrow x_{T} \approx 30,72\text{m} \right.$

Thay $x_{T}$ vào (1) tính được: $y_{T} = \sqrt{1043,29 - 30,72^{2}} \approx 9,98\text{m}$.

Xác định vị trí HLV Park Hang Seo ($P$):

Phía trái Tiến Dũng: Hoành độ âm ($x_{P} < 0$).

Đường ngang giữa sân: Tung độ bằng nửa chiều dài sân, $y_{P} = 105/2 = 52,5\text{m}$.

Ngoài sân, cách biên dọc 5m: Biên dọc bên trái có phương trình $x = - 34$. Cách ra ngoài 5m suy ra $x_{P} = - 34 - 5 = - 39\text{m}$.

Tọa độ của HLV là $P( - 39;52,5)$.

Khoảng cách từ trọng tài (nguồn âm) đến HLV:

$R_{2} = TP = \sqrt{{( - 39 - 30,72)}^{2} + {(52,5 - 9,98)}^{2}} = \sqrt{{( - 69,72)}^{2} + 42,52^{2}} \approx 81,67\text{m}$

Khoảng cách từ trọng tài đến Dũng: $R_{1} = TD = 32,3\text{m}$.

Mức cường độ âm tại Dũng là $L_{1} = 40\text{dB}$. Áp dụng công thức:

$L_{1} - L_{2} = 20\log\left( \dfrac{R_{2}}{R_{1}} \right)$

$\left. \Rightarrow 40 - L_{2} = 20\log\left( \dfrac{81,67}{32,3} \right) \approx 8,06\text{dB} \right.$

$\left. \Rightarrow L_{2} = 40 - 8,06 = 31,94\text{dB} \right.$

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 4:

Vận dụng

Một cái loa phát âm thanh đẳng hướng trong không gian. Một người đứng cách loa 10 m thì đo được mức cường độ âm là 60 dB. Hỏi người đó phải di chuyển ra xa loa thêm một đoạn bao nhiêu để mức cường độ âm giảm xuống còn 40 dB? Bỏ qua sự hấp thụ âm của môi trường.

A. 100 m.

B. 90 m.

C. 10 m.

D. 40 m.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979432

Phương pháp giải

Sử dụng công thức liên hệ giữa mức cường độ âm và khoảng cách đến nguồn phát:

$L_{1} - L_{2} = 20\log\left( \dfrac{r_{2}}{r_{1}} \right)$

Giải chi tiết

Độ chênh lệch mức cường độ âm giữa hai vị trí là:

$60 - 40 = 20\log\left( \dfrac{r_{2}}{10} \right)$

$\left. \Rightarrow 20 = 20\log\left( \dfrac{r_{2}}{10} \right)\Rightarrow\log\left( \dfrac{r_{2}}{10} \right) = 1 \right.$

$\left. \Rightarrow\dfrac{r_{2}}{10} = 10\Rightarrow r_{2} = 100\text{m} \right.$

Khoảng cách người đó cần di chuyển ra xa thêm so với vị trí ban đầu là:

$\Delta r = r_{2} - r_{1} = 100 - 10 = 90\text{m}$

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 5:

Thông hiểu

Dựa vào đoạn thông tin trên và kiến thức về sóng âm, các nhận định sau đây đúng hay sai?

	Đúng	Sai
a) Âm thanh có thể lan truyền được trong cả môi trường vật chất và chân không.
b) Ngưỡng nghe là mức cường độ âm cực tiểu mà tai người có thể cảm nhận được âm thanh.
c) Tai người cảm nhận âm thanh nhờ sự dao động của các phân tử không khí va đập làm rung màng nhĩ.
d) Nếu mức cường độ âm tại một điểm tăng thêm 20 dB thì cường độ âm tại điểm đó tăng lên gấp 20 lần.

Đáp án đúng là: S; Đ; Đ; S

Xem lời giải

Câu hỏi:979433

Phương pháp giải

Đọc hiểu phân tích các dữ kiện từ đoạn văn bản và kết hợp công thức tính mức cường độ âm.

Giải chi tiết

Ý a) Sai. Sóng cơ học nói chung và âm thanh nói riêng chỉ có thể lan truyền trong môi trường vật chất (rắn, lỏng, khí), không thể truyền được trong chân không.

Ý b) Đúng. Đoạn thông tin thứ hai nêu rõ: "để âm thanh tạo ra cảm giác âm, mức cường độ âm phải vượt qua một giá trị cực tiểu xác định, gọi là ngưỡng nghe".

Ý c) Đúng. Trích xuất từ văn bản: "âm thanh... va đập vào màng nhĩ, làm màng nhĩ rung lên và kích thích hệ thần kinh thính giác".

Ý d) Sai. Sử dụng công thức toán học: $\Delta L = 10\log\left( \dfrac{I_{2}}{I_{1}} \right)$. Khi $\Delta L = 20\text{~dB}$, ta có $\left. 20 = 10\log\left( \dfrac{I_{2}}{I_{1}} \right)\Rightarrow\log\left( \dfrac{I_{2}}{I_{1}} \right) = 2\Rightarrow I_{2} = 100I_{1} \right.$. Vậy cường độ âm thực chất tăng lên gấp 100 lần chứ không phải 20 lần.

Đáp án cần chọn là: S; Đ; Đ; S

Câu hỏi số 6:

Vận dụng

Một nguồn âm điểm phát âm đẳng hướng trong không gian không hấp thụ và không phản xạ âm. Tại điểm A cách nguồn âm 2 m, mức cường độ âm đo được là 80 dB. Hỏi tại điểm B cách nguồn âm 20 m, mức cường độ âm là bao nhiêu dB?

Đáp án:

Đáp án đúng là: 60

Xem lời giải

Câu hỏi:979434

Phương pháp giải

Sử dụng công thức tính hiệu mức cường độ âm giữa hai điểm dựa vào sự thay đổi của bình phương khoảng cách.

Giải chi tiết

Khoảng cách ban đầu $r_{A} = 2\text{m}$, có $L_{A} = 80\text{dB}$. Khoảng cách lúc sau $r_{B} = 20\text{m}$.

Ta thiết lập quan hệ chênh lệch mức cường độ âm:

$L_{A} - L_{B} = 20\log\left( \dfrac{r_{B}}{r_{A}} \right)$

Thay các số liệu đã biết vào công thức:

$80 - L_{B} = 20\log\left( \dfrac{20}{2} \right) = 20\log(10)$

$80 - L_{B} = 20 \cdot 1 = 20$

$\left. \Rightarrow L_{B} = 80 - 20 = 60\text{(dB)} \right.$

Đáp án cần điền là: 60

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.