Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 7 câu hỏi tiếp theo.Ở sinh vật nhân

Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 7 câu hỏi tiếp theo.

Ở sinh vật nhân sơ, các gene cấu trúc có chức năng liên quan thường được sắp xếp liền kề nhau trên bộ gene và được phiên mã cùng lúc dưới sự điều khiển của một promoter chung. Vùng điều hòa của operon bao gồm cả promoter và operator. Khi protein ức chế (repressor) gắn vào operator, quá trình phiên mã các gene cấu trúc sẽ bị ngăn cản. Ngược lại, khi các protein hoạt hóa (activator) liên kết với vùng điều hòa, chúng có thể thúc đẩy và tăng cường quá trình phiên mã.

Mỗi operon bao gồm các trình tự DNA ảnh hưởng đến quá trình phiên mã của chính nó; các trình tự này nằm trong một vùng gọi là vùng điều hòa. Vùng điều hòa bao gồm promoter và các trình tự xung quanh, là nơi các yếu tố phiên mã cùng với các protein do gene điều hòa mã hóa có thể liên kết để kiểm soát quá trình phiên mã. Các yếu tố phiên mã ảnh hưởng đến khả năng liên kết của RNA polymerase với promoter và cho phép enzyme này tiến hành phiên mã các gene cấu trúc. Chất ức chế là một yếu tố phiên mã làm giảm quá trình phiên mã của một gene để đáp ứng với kích thích bên ngoài bằng cách liên kết với một trình tự DNA trong vùng điều hòa gọi là operator, nằm giữa vị trí gắn RNA polymerase tại promoter và vị trí bắt đầu phiên mã của gene cấu trúc đầu tiên. Sự liên kết của chất ức chế ngăn cản RNA polymerase tiến hành phiên mã các gene cấu trúc. Ngược lại, chất hoạt hóa là một yếu tố phiên mã làm tăng cường quá trình phiên mã của một gene để đáp ứng với kích thích bên ngoài bằng cách hỗ trợ RNA polymerase gắn với promoter. Chất cảm ứng, một phân tử điều hòa khác, là một phân tử nhỏ có thể hoạt hóa hoặc ức chế quá trình phiên mã bằng cách tương tác với chất ức chế hoặc chất hoạt hóa.

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Nhận biết

Trong mô hình cấu trúc operon ở vi khuẩn, vị trí nào sau đây là nơi enzyme RNA polymerase liên kết trực tiếp để khởi đầu quá trình phiên mã cụm gene cấu trúc?

A. Gene cấu trúc.

B. Promoter.

C. Operator.

D. Gene điều hoà.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:980062

Phương pháp giải

Tra cứu trực tiếp vị trí bám của enzyme phiên mã trong ngữ liệu.

Giải chi tiết

Ngữ liệu xác định: RNA polymerase gắn vào vị trí promoter để tiến hành phiên mã các gene cấu trúc.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 2:

Nhận biết

Hãy ghép nối các thành phần của hệ thống điều hòa ở cột thứ nhất với vai trò/chức năng sinh học tương ứng ở cột thứ hai:

1. Vùng khởi động (Promoter)

2. Vùng vận hành (Operator)

3. Cụm gene cấu trúc

4. Phân tử chất cảm ứng (Inducer)

Đáp án đúng là: 1-b; 2-a; 3-d; 4-c

Xem lời giải

Câu hỏi:980063

Phương pháp giải

Ghép khái niệm với chức năng tương ứng.

Giải chi tiết

(1) Promoter → (b) Nơi RNA polymerase bám vào khởi đầu phiên mã.

(2) Operator → (a) Nơi protein ức chế liên kết ngăn cản phiên mã.

(3) Cụm gene cấu trúc → (d) Mã hóa các enzyme/protein có chức năng liên quan.

(4) Chất cảm ứng → (c) Tương tác với protein điều hòa để đóng/mở phiên mã.

Đáp án cần chọn là: 1-b; 2-a; 3-d; 4-c

Câu hỏi số 3:

Thông hiểu

Cho nhận định sau:

"Gen điều hòa (regulatory gene) nằm ở phía trước vùng điều hòa và là một phần cấu trúc thuộc operon."

Nhận định trên là Đúng hay Sai?

A. Đúng

B. Sai

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:980064

Phương pháp giải

Quan sát sơ đồ hình ảnh và phân tích khái niệm Operon.

Giải chi tiết

Quan sát sơ đồ hình ảnh ta thấy cấu trúc của operon chỉ bao gồm promoter, operator và các gene cấu trúc. gene điều hòa (regulatory gene) nằm ngoài/phía trước operon, đảm nhiệm chức năng tổng hợp protein điều hòa chứ không thuộc thành phần cấu trúc của operon. Nhận định trên là Sai.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 4:

Vận dụng

Dựa vào bài đọc và hình ảnh, hãy xác định tính Đúng hoặc Sai của các phát biểu sau:

	Đúng	Sai
a) Vùng vận hành (operator) nằm ở vị trí trung gian giữa vị trí gắn của RNA polymerase tại promoter và vị trí bắt đầu phiên mã của gene cấu trúc đầu tiên.
b) Khi protein ức chế bám vào operator, nó sẽ ngăn cản RNA polymerase trượt qua để tiến hành phiên mã cụm gene cấu trúc.
c) Sự gắn của chất hoạt hóa (activator) vào vùng điều hòa giúp RNA polymerase liên kết thuận lợi hơn với promoter.
d) Đột biến làm mất hoàn toàn chức năng của gene điều hòa sẽ làm cho RNA polymerase không thể bám vào promoter của operon.

Đáp án đúng là: Đ; Đ; Đ; S

Xem lời giải

Câu hỏi:980065

Phương pháp giải

Đánh giá tính đúng/sai của từng mệnh đề dựa trên cơ chế điều hòa operon.

Giải chi tiết

a) Đúng: Bài đọc nêu rõ operator "nằm giữa vị trí gắn RNA polymerase tại promoter và vị trí bắt đầu phiên mã của gene cấu trúc đầu tiên".

b) Đúng: Ngữ liệu khẳng định "Sự liên kết của chất ức chế ngăn cản RNA polymerase tiến hành phiên mã các gene cấu trúc".

c) Đúng: Ngữ liệu ghi rõ "chất hoạt hóa là một yếu tố phiên mã làm tăng cường... bằng cách hỗ trợ RNA polymerase gắn với promoter".

d) Sai: gene điều hòa mã hóa protein điều hòa (repressor/activator). Ngay cả khi gene điều hòa bị hỏng không tạo được protein ức chế, RNA polymerase vẫn bám được vào promoter và operon sẽ phiên mã liên tục (không bị ngăn cản).

Đáp án cần chọn là: Đ; Đ; Đ; S

Câu hỏi số 5:

Nhận biết

hoạt hoá ức chế chất ức chế chất hoạt hóa

Điền từ/cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

"Chất cảm ứng có thể (tiến hành phiên mã) hoặc (ngăn cản quá trình phiên mã) quá trình phiên mã bằng cách tương tác với (activator) hoặc (repressor)".

Đáp án đúng là: hoạt hoá; ức chế; chất hoạt hóa ; chất ức chế

Xem lời giải

Câu hỏi:980066

Phương pháp giải

Dựa trực tiếp vào bài đọc: chất cảm ứng có thể hoạt hoá hoặc ức chế bằng cách tương tác với repressor hoặc activator.

Giải chi tiết

- Chất cảm ứng (inducer): là phân tử nhỏ có khả năng gắn vào protein điều hoà (có thể là repressor hoặc activator).

- Khi gắn vào repressor → làm thay đổi cấu hình của nó, khiến repressor mất khả năng bám vào operator, từ đó phiên mã được hoạt hoá (ví dụ: operon Lac khi có lactose).

- Khi gắn vào activator → có thể làm cho activator mất khả năng bám promoter → từ đó giảm phiên mã.

Chất cảm ứng có thể hoạt hoá hoặc ức chế quá trình phiên mã bằng cách tương tác với chất hoạt hóa (activator) hoặc chất ức chế (repressor).

Đáp án cần chọn là: hoạt hoá; ức chế; chất hoạt hóa ; chất ức chế

Câu hỏi số 6:

Thông hiểu

Một số vi khuẩn có khả năng kháng kháng sinh nhờ gene cấu trúc trong operon kháng thuốc. Giả sử xảy ra đột biến làm mất khả năng gắn operator của protein ức chế, hệ quả nào dưới đây dễ xảy ra nhất?

A. Operon không còn phiên mã vì RNA polymerase không gắn được.

B. Operon phiên mã liên tục, tạo nhiều protein kháng thuốc, làm tăng khả năng kháng kháng sinh.

C. Vi khuẩn mất hoàn toàn khả năng kháng kháng sinh.

D. Operon chỉ được phiên mã khi có chất cảm ứng.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:980067

Phương pháp giải

Phân tích hậu quả: repressor không gắn được operator ⇒ RNA polymerase hoạt động liên tục.

Giải chi tiết

- RNA polymerase vẫn gắn được promoter nên operon vẫn phiên mã.

- Do không còn repressor ngăn cản, operon sẽ phiên mã liên tục, tạo nhiều protein kháng thuốc.

- Điều này làm vi khuẩn kháng kháng sinh mạnh hơn.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 7:

Thông hiểu

Theo thông tin trong bài đọc, những phát biểu nào sau đây miêu tả đúng về vai trò và đặc điểm của protein ức chế (repressor)?

A. Có khả năng liên kết trực tiếp với trình tự DNA tại vùng vận hành (operator).

B. Tương tác trực tiếp với chất cảm ứng (inducer) làm thay đổi cấu hình không gian và khả năng liên kết với operator.

C. Luôn thúc đẩy RNA polymerase liên kết vào promoter để tăng tốc độ phiên mã.

D. Làm giảm hoặc ngăn cản quá trình phiên mã các gene cấu trúc của operon.

E. Được mã hóa trực tiếp bởi các gene cấu trúc A, B, C, D nằm trong operon.

Đáp án đúng là: A; B; D

Xem lời giải

Câu hỏi:980068

Phương pháp giải

Chọn lọc tất cả các đặc điểm đúng của repressor từ ngữ liệu.

Giải chi tiết

a Đúng: Repressor liên kết với trình tự DNA tại operator.

b Đúng: Chất cảm ứng tương tác với chất ức chế làm biến đổi hoạt tính của nó.

c Sai: Đâylà chức năng của activator (chất hoạt hóa), không phải repressor.

d Đúng: Repressor làm giảm/ngăn cản quá trình phiên mã.

e Sai: Repressor do gene điều hòa (regulatory gene) mã hóa, không phải do các gene cấu trúc trong operon mã hóa.

Đáp án cần chọn là: A; B; D

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.