Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1-10: SƠN ĐOÒNG 1. Báu vật và

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1-10:

SƠN ĐOÒNG

1. Báu vật và huyền thoại
Là xứ sở đá vôi, nên nước Việt cũng là xứ sở hang động. Tỏ mờ trong mỗi lòng Việt hẳn đều có những bóng hình hang động được gieo cấy từ đời não đời nào.
Không Từ Thức, Mắt Rồng (Thanh Hóa), thì cũng Tràng An, Tam Cốc, Bích Động (Ninh Bình), Cắc Cớ, Hương Tích (Hà Tây). Chẳng Đầu Gỗ, Thiên Cung, Sửng Sốt (Quảng Ninh), thì cũng Nhị Thanh, Tam Thanh (Lạng Sơn). Chả Pác Bó, Ngườm Ngao (Cao Bằng), Cống Nước (Lai Châu), thì cũng Phong Nha (Quảng Bình), Huyền Không (Đà Nẵng)… Lắm hang nhiều động đến thế rồi, thêm một cái nữa, liệu có làm nên khác biệt gì không?
Nghĩ cũng lạ, ở nước này, ba tỉnh được phú cho nhiều kỳ quan đá vôi nhất đều có chữ “Bình”, chữ “Ninh”: Quảng Ninh, Ninh Bình và Quảng Bình. Chả biết những đất ấy đã thật Bình thật Ninh chưa. Bởi, chỉ cần Bình thật, Ninh thật thôi, các kỳ quan đá vôi trời cho kia sẽ biến mỗi tỉnh thành một con rồng. Là tôi nghĩ thế. Cũng mong nó đang là thế. Mà ngẫm cái sự phân phát của trời cũng rõ khéo: Quảng Ninh được suất hang động ngoài biển, Ninh Bình thì phần hang động trên đồng trũng, còn Quảng Bình nhận hang động giữa rừng sâu. Riêng cái tỉnh hẹp nhất nước, mình mẩy bỏng cát rát gió Lào lại đã được trời dành cho lượng hang động nhiều nhất nước - tính đến nay, lớn nhỏ cả thảy, sắp 500 còn gì. Là một đền bù chăng? Chả biết. Chỉ biết: nhờ số lượng hậu hĩ này mà Quảng Bình đã bỏ xa hai đồng đội của mình để nghiễm nhiên trở thành “vương quốc hang động”, “thành bang hang động”. Xài hang động nhiều đến bão hòa thế, có tìm ra thêm hang mới, chắc gì còn là chuyện hot với xứ này!
Nhưng, Sơn Đoòng thì khác. Đó là một hang động vô đối. Sơn Đoòng không chỉ là anh cả của riêng cái gia đình hang động quá đông đàn vùng Phong Nha - Kẻ Bàng. Sơn Đoòng còn đứng đầu cả cái đại tộc hang động rải khắp hành tinh. Sở hữu một hang lớn nhất thế giới với chiều dài hơn 9 km, rộng 150m, vòm trần có chỗ suýt soát 250m, còn sông ngầm thì quanh co đến cả 20km, và những hố sụt cùng thạch nhũ thì kỳ vĩ chưa từng thấy ở bất cứ đâu… khác nào sở hữu một “đỉnh Everest trong lòng đất”! Phát hiện Sơn Đoòng, do đó, đã làm lòng Quảng nức nở, lòng Việt ngây ngất, chấn động nơi nơi. Đã vậy, nó lại còn được hãng truyền hình hàng đầu của Mỹ là ABC dành hẳn một chương trình Good Morning American trực tiếp truyền đi những hình ảnh choáng ngợp từ Sơn Đoòng cho toàn thế giới nữa chứ. Đương đói những danh hiệu tầm cỡ toàn cầu để trút bớt mặc cảm nhược tiểu trường kỳ, sự kiện Sơn Đoòng khác chi một mâm ngự yến vỗ về cái dạ dày cồn cào của nước Việt!
Nhại lối hàm hồ của Khổng Tử, có thể chém: nhất Sơn Đoòng viết hữu, vạn hang động viết vô chăng?!!!
Phát hiện hang động thường do tình cờ. Nhưng những tình cờ của Hồ Khanh thì đâu chỉ tình cờ. Có vẻ hang động chốn ấy đã chọn đích danh cái anh chàng lận đận này làm sứ giả của mình chứ không phải ai khác. Chả thế, sao lại là anh, kẻ từng bị coi là lâm tặc do vật lộn mưu sinh đã phải theo nghề ngậm ngải tìm trầm mà sục sạo khắp các xó rừng, trong khi kiểm lâm chuyên nghiệp ở Quảng Bình có cả một rừng quân? Và, tìm ra nào hang Én, nào động Thiên Đường, động Thái Hòa cùng nhiều hang động khác nữa đều do những tình cờ của một Hồ Khanh?
Cái hôm tìm ra cửa hang này chả thế sao! Ấy là hồi đầu những năm 90 thế kỷ trước, đang lần mò giữa rừng xa, mạn Sơn Trạch của Bố Trạch, thì mưa lớn. Loay hoay tìm chỗ trú, thế nào lại trèo phứa về phía một vách núi lạ. Đến gần thì thấy từng màn sương đục từ dưới khe núi bay lên cùng những luồng gió lớn mát lạnh. Gần hơn chút nữa, thì nghe tiếng nước gầm réo, vọng tít từ trong ra. Kinh nghiệm đi rừng liền mách ngay với anh rằng: đó là sông ngầm! đây là một hang động lớn! Tất nhiên, lúc ấy đâu đã biết nó là Sơn Đoòng.
Xem thế, mưa kia đâu có vô tình! Chưa chừng, chính hang đó đã đặt hàng cơn mưa dẫn dụ Hồ Khanh tới tận nơi để được giao mình tận tay, cũng nên! Người vô thần, tất nhiên, khó tin. Còn người ưa huyền bí thì dại gì mà nghi ngờ. Tuy nhiên, vị sứ giả ngoại ngạch kiêm nhà thám hiểm ngoại chuẩn này đâu biết mình vừa khám phá được điều gì. Cảm xúc lúc ấy, rất có thể chỉ là nỗi cáu kỉnh: Rõ khỉ! Trầm đâu chả thấy, lại thấy… hang! Hèn gì, anh đã hờ hững rất lâu. Phải mười tám năm, sau cái trận mưa hên sui nọ, nhờ những chuyên gia hang động học của Hoàng gia Anh, Hồ Khanh mới biết cái mình gặp bữa đó là hang động lớn nhất hành tinh - một thứ mà cả lúc hão huyền nhất, anh cũng không hề nghĩ tới.
Tuy thế, anh vừa trao cho quê hương Quảng Bình báu vật cỡ nào, làm cho toàn dân Việt được hoan hỉ mức nào, thì hẳn Hồ Khanh cũng chả lường đến. Ban đầu, tôi nghĩ, tấm huân chương lao động hạng ba dành cho anh chả xứng. Nó quá nhàm. Từng nhận nó, có cả lô cả lốc, mà anh, chỉ có một. Quảng Bình nên phong vị “ma xó” này là “công dân ưu tú” của mình! Nhưng, đến giờ, cả điều đó nữa, nếu có, cũng chả thấm tháp gì. Hồ Khanh đã thành huyền thoại. Tên anh được truyền tụng trong lòng dân mê hang động và trên mọi bài báo viết về Sơn Đoòng khắp toàn cầu rồi. Vinh danh hão sao bằng vinh quang thật! Mà để ý làm quái gì chuyện vinh với chả danh Hồ Khanh nhỉ!
2. Kỳ quan của Đá và Nước
Cuộc đi của chúng tôi rơi vào đầu tháng Tám, chớm mùa mưa. Nhưng là quãng cực nhất của tour Sơn Đoòng. Bởi chỉ cuối tháng, lũ về, nước ngập trần hang, muốn đi cũng không nổi, tour sẽ đóng. Cả đoàn, từ khách Tây đến khách Ta ai nấy đều hăm hở dấn thân vào những trải nghiệm hiếm hoi sắp sửa. Ngày đầu, điểm dừng là hang Én, cảnh quan hãy còn nhiều êm đềm, đường đi chưa quá kinh hãi. Nhưng đến ngày thứ hai, thì biết tay nhau. Đã đi không ít hang động, nhưng tôi chưa từng thấy hang nào dữ đến thế.
Thú thực, trước khi đi, cô xã luôn kích tôi về sự khủng khiếp của Sơn Đoòng, cứ thúc phải tập này tập nọ, không thì sẽ thế này thế kia. Tôi toàn phớt. Chỉ đến sát ngày đi, tự dưng lo lo, thì cũng tập tành chút. Vào Sơn Đoòng, mới thấy mình chủ quan vô lối. Sơn Đoòng luôn dạy cho kẻ khinh xuất những bài học đáng đời. Và tôi đã tơi tả, tướt bơ. Chặng nào cũng chiến, cũng bải hoải muốn rụng cả chân tay, cũng bê bết như con ma bùn. Những cú lủng lẳng miệng vực, thì sống lưng lạnh toát đá tai mèo, bạt hết cả hồn lẫn vía. Nên mỗi lúc đã thoát hiểm, ngồi tựa lưng vách động, phì phò thở để đợi hoàn hồn, cũng không ít lần tự đắc kiểu Mao, quả là: bất đáo Sơn Đoòng phi phượt thủ!
Tuy vậy, chả hiểu sao, suốt hành trình, điều tôi thực sự bận mải không phải là lo chiến đấu với nỗi sợ hãi quá đà của chính mình trước mỗi vực sâu, vách trơn, đá sắc, nước xiết, để mà chiến thắng bản thân. Có lẽ, thách thức của Sơn Đoòng không cuốn hút tôi bằng cái đẹp của nó. Trên bất cứ chặng nào, tôi đều không cưỡng nổi sức mê dụ của cái đẹp Sơn Đoòng. Cái đẹp nguyên sơ, dữ dội và man dại. Nhờ nó, tôi đã vô cảm được với nhọc nhằn của mình chăng?
Khi bặm môi, gò mình, ghì vách đá trơn nhẫy, tua tủa những đá đầu nhọn cạnh sắc, lần bò theo từng nút dây, giòng từ miệng hang xuống vực thứ nhất, chúng tôi lập tức bị nuốt chửng bởi bóng tối và tiếng gầm réo man dại vọng lên từ đáy vực, dội khắp các vách động, trần hang. Ai có bảo dưới kia có khủng long đang vật lộn gầm gào thì tôi cũng tin ngay. Vậy mà, không hiểu sao, dậy lên trong tôi lại là một phấn hứng. Tôi không thấy đó là nỗi gầm ghè hăm dọa. Thói liên tưởng li kỳ cứ khiến tôi nghe như là âm vang của một cuộc tình Đá Nước trong chốn hang động sơ nguyên.
Đá Nước Sơn Đoòng thực là mối kỳ duyên. Không giống một ái tình bay bổng. Mà như một cuộc yêu dữ dằn. Thứ dữ dằn của một ái ân thống khổ mà thống khoái. Ai bảo sơn thủy hữu tình chỉ có mỗi chiều êm ái? Còn cả chiều điên đảo nữa chứ. Ai muốn sơn thủy giao hòa thì đến miền suối dịu núi hiền, nước êm non tĩnh, những cảnh quan non bộ. Còn muốn thuỷ sơn quần thảo, thì đến cảnh quan hang động, thì đến Sơn Đoòng.
Thực ra, luyện nên đá là lửa, tạo nên động là nước. Yêu đá, nước muốn kiến tạo diện mạo một kỳ quan cho đá. Nhưng phải theo quái ý của mình. Và bằng một cách yêu cứ phải bạo hành. Yêu mà hành hung. Yêu bằng ăn mòn, bằng gây xói lở và làm tan tành. Nên, kết hôn từ hàng triệu năm trước, và suốt hàng triệu năm nay, đá với nước vẫn cứ phiêu trong một tình trường kỳ bí.

Chu Văn Sơn, dẫn theo https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/kham-pha-son-doong-qua-tuy-but-chu-van-son-a11997.html

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 dưới đây: