Tel: 024.7300.7989 - Phone: 1800.6947 (Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)

Thi thử toàn quốc TN THPT và ĐGNL HCM - Ngày 07-08/02/2026
 ↪ TN THPT - Trạm 3 ↪ ĐGNL HCM
Giỏ hàng của tôi
Trang chủ
Luyện thi đại học môn văn

Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời các câu hỏi: Bề mặt trái

Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Bề mặt trái đất biến đổi không ngừng do các quá trình vận động địa chất mà nhiệt bên trong gây ra. Các mảng vỏ dễ vỡ của Trái đất luôn luôn chuyển động, làm biến đổi hình dạng của các đại dương và lục địa.

Suốt niên đại địa chất, bề mặt trái đất cùng sự phân bố và kích thước của các lục địa và đại dương biến đổi không ngừng do quá trình kiến tạo. Đá nguội và dễ vỡ ở lớp vỏ ngoài cùng của Trái đất bị vỡ ra thành một số mảng nửa cố định gọi là các mảng kiến tạo. Có bảy mảng lớn có kích thước lục địa và khoảng hơn chục mảng nhỏ hơn. Theo thời gian, các mảng vỏ này bị xô đẩy vào nhau do hoạt động của lớp trung gian bên dưới. Khi các mảng bị tách ra, mác-ma nóng chảy từ lớp trung gian bên dưới tạo thành phần vỏ mới. Điều này xảy ra tại các ranh giới phân kì, chủ yếu ở bên dưới các đại dương. Do Trái đất không thể tự phình ra, nên sự hình thành phần vỏ đại dương mới đòi hỏi lớp vỏ phải thu hẹp lại tương ứng ở vị trí khác. Sự thu hẹp này xảy ra tại các ranh giới hội tụ, nơi một mảng đè lên mảng khác – quá trình này gọi là hút chìm – hoặc rìa các mảng bị ép vào nhau và trồi lên, hình thành các dãy núi.

(DK, TS Vũ Văn Liên, Nguyễn Xuân Tâm biên dịch, Trái đất và sự sống, In trong Lịch sử tự nhiên, NXB Dân trí, Hà Nội, 2015, tr.14)

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:

Câu hỏi số 1:
Thông hiểu

Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?

Đáp án đúng là: D

Xem lời giải
Câu hỏi:860945
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung toàn đoạn trích.

Giải chi tiết

- Đoạn trích tập trung mô tả về quá trình kiến tạo địa chất của Trái đất (Suốt niên đại địa chất, bề mặt trái đất cùng sự phân bố và kích thước của các lục địa và đại dương biến đổi không ngừng do quá trình kiến tạo). Cụ thể, nó giải thích về sự chuyển động của các mảng vỏ, sự hình thành vỏ đại dương mới, quá trình hút chìm và hình thành các dãy núi do va chạm giữa các mảng vỏ. Đoạn trích đề cập đến các hiện tượng này để làm rõ cách thức mà bề mặt Trái đất biến đổi không ngừng trong suốt niên đại địa chất.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì đây chỉ là một phần nhỏ trong toàn bộ quá trình kiến tạo địa chất được mô tả. Đoạn trích không chỉ nói về việc hình thành núi mà còn về sự chuyển động của các mảng vỏ và sự hình thành vỏ đại dương mới, do đó không thể chỉ rút gọn nội dung vào việc hình thành các dãy núi.

+ Đáp án B sai vì mặc dù đoạn trích mô tả sự biến đổi của Trái đất do các quá trình kiến tạo, nhưng "sự biến đổi của Trái đất" là một mô tả quá chung và không phản ánh đầy đủ nội dung của đoạn trích cụ thể với từ khóa “kiến tạo địa chất” như ở đáp án D. Đoạn trích không chỉ nói về sự biến đổi mà còn giải thích rõ về các quá trình “kiến tạo địa chất” như mảng vỏ di chuyển, hút chìm, tách mảng, và hình thành vỏ đại dương mới. Đáp án D chính xác hơn vì tập trung vào các quá trình cụ thể này.

+ Đáp án C sai vì hoạt động của mác-ma chỉ là một phần trong quá trình kiến tạo địa chất tổng thể. Đoạn trích không chỉ tập trung vào mác-ma mà còn mô tả nhiều quá trình khác như chuyển động của các mảng vỏ, hút chìm, và hình thành núi, do đó câu trả lời này không phản ánh đầy đủ nội dung của đoạn trích.

Đáp án cần chọn là: D

Câu hỏi số 2:
Thông hiểu

Đặc điểm nào dưới đây là chính xác nhất khi nói về các mảng vỏ Trái đất?

Đáp án đúng là: C

Xem lời giải
Câu hỏi:860946
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Giải chi tiết

- Đoạn trích có đề cập: “Có bảy mảng lớn có kích thước lục địa và khoảng hơn chục mảng nhỏ hơn. Theo thời gian, các mảng vỏ này bị xô đẩy vào nhau do hoạt động của lớp trung gian bên dưới.” => Các mảng vỏ Trái đất có kích thước khác nhau và chúng chuyển động. Cụ thể, đoạn trích nói rằng có bảy mảng lớn và hơn chục mảng nhỏ hơn, và các mảng này không chỉ di chuyển mà còn có kích thước khác nhau. Vì vậy, C là đáp án chính xác.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì “bảy mảng lớn có kích thước lục địa và khoảng hơn chục mảng nhỏ hơn” -> kích thước của chúng lệch nhau chứ không đồng đều.

+ Đáp án B sai vì “các mảng vỏ bị xô đẩy vào nhau” tức chúng có sự di chuyển.

+ Đáp án D sai vì đoạn trích đề cập trạng thái của các mảng vỏ “xô đẩy”, “tách ra”, “thu hẹp”. Đây là các trạng thái không cố định và thay đổi qua thời gian -> trái lại với mô tả ở đáp án D.

Đáp án cần chọn là: C

Câu hỏi số 3:
Thông hiểu

Tại sao quá trình hút chìm lại quan trọng trong sự thay đổi bề mặt Trái đất?

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải
Câu hỏi:860947
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung của văn bản.

Giải chi tiết

- Trong đoạn trích, quá trình hút chìm được mô tả như sau: “Sự thu hẹp này xảy ra tại các ranh giới hội tụ, nơi một mảng đè lên mảng khác – quá trình này gọi là hút chìm”.

=> Từ đó, ta có thể suy ra rằng khi một mảng vỏ bị đẩy xuống dưới một mảng vỏ khác tại các ranh giới hội tụ, vỏ Trái đất ở khu vực đó bị thu hẹp lại thay vì mở rộng. Sự hút chìm là quá trình một mảng vỏ bị ép xuống dưới mảng vỏ khác và gây ra sự thay đổi về kích thước của lớp vỏ, cụ thể là gây ra sự thu hẹp (đáp án B). Khi các mảng vỏ hội tụ và một mảng bị đẩy xuống dưới mảng kia, lớp vỏ Trái đất ở khu vực đó sẽ bị thu hẹp lại. Quá trình này giúp duy trì sự cân bằng của lớp vỏ Trái đất. Nếu không có sự thu hẹp này, vỏ Trái đất sẽ không thể duy trì sự ổn định trong khi các mảng vỏ khác đang mở rộng ở các ranh giới phân kì. Quá trình hút chìm là rất quan trọng để cân bằng sự hình thành vỏ đại dương mới tại các ranh giới phân kì (nơi các mảng vỏ tách ra). Khi các mảng vỏ tách ra ở các ranh giới phân kì, vỏ mới được tạo ra từ mác-ma nóng chảy. Tuy nhiên, vì Trái đất không thể tự phình ra, lớp vỏ tại các ranh giới hội tụ phải thu hẹp lại để duy trì kích thước tổng thể của Trái đất.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì hút chìm không tạo ra vỏ mới. Vỏ mới hình thành ở ranh giới phân kì, nơi các mảng vỏ tách ra và mác-ma chảy lên tạo thành phần vỏ mới (mác-ma nóng chảy từ lớp trung gian bên dưới tạo thành phần vỏ mới. Điều này xảy ra tại các ranh giới phân kì).

+ Đáp án C sai vì hút chìm xảy ra tại ranh giới hội tụ, không phải phân kì. Quá trình này không làm tăng kích thước lục địa mà gây sự thu hẹp lớp vỏ tại khu vực hội tụ.

+ Đáp án D sai vì quá trình hút chìm thực tế tạo ra sự thu hẹp lớp vỏ Trái đất tại các ranh giới hội tụ, nơi một mảng vỏ bị đẩy xuống dưới mảng khác. Điều này giúp duy trì sự cân bằng trong các quá trình kiến tạo và không làm mở rộng bề mặt Trái đất quá mức. Hút chìm chủ yếu là về sự thu hẹp và không phải là tạo ra vùng trũng dưới đại dương.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 4:
Thông hiểu

Quá trình hình thành núi diễn ra như thế nào?

Đáp án đúng là: A

Xem lời giải
Câu hỏi:860948
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Giải chi tiết

- Trong đoạn trích, quá trình hình thành các dãy núi được mô tả như sau: “rìa các mảng bị ép vào nhau và trồi lên, hình thành các dãy núi”.

=> Điều này có nghĩa là các mảng vỏ Trái đất di chuyển vào nhau và khi chúng va chạm, chúng tạo ra các dãy núi do sự ép vào nhau của các mảng vỏ (Đáp án A).

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì các mảng vỏ di chuyển ra xa nhau thường dẫn đến sự hình thành vỏ đại dương mới (tại các ranh giới phân kì), không phải các dãy núi. Quá trình hình thành núi chủ yếu xảy ra khi các mảng vỏ va chạm (ranh giới hội tụ).

+ Đáp án C sai vì sự tan chảy của mác-ma có thể tạo ra các núi lửa, nhưng không phải là cách thức hình thành các dãy núi do sự va chạm giữa các mảng vỏ. Mảng vỏ gặp nhau và ép lên nhau sẽ hình thành các dãy núi, chứ không phải do sự tan chảy của mác-ma.

+ Đáp án D sai vì thông tin này không xuất hiện trong đoạn trích.

Đáp án cần chọn là: A

Câu hỏi số 5:
Thông hiểu

Dựa trên sự di chuyển của các mảng vỏ Trái đất, nếu một khu vực có quá trình "hút chìm" diễn ra mạnh mẽ, khu vực đó có thể gặp phải hiện tượng gì?

Đáp án đúng là: A

Xem lời giải
Câu hỏi:860949
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Giải chi tiết

- Đoạn trích đề cập: Khi các mảng vỏ bị tách ra, magma nóng chảy tạo thành phần vỏ mới ở ranh giới phân kì (chủ yếu dưới đại dương). Do Trái đất không thể tự phình ra, nên ở chỗ khác phải thu hẹp lại. Sự thu hẹp này diễn ra tại các ranh giới hội tụ, nơi xảy ra hút chìm: một mảng lún xuống dưới mảng kia hoặc hai mảng ép nhau, trồi lên thành núi.

=> Như vậy, nếu một khu vực có quá trình hút chìm diễn ra mạnh mẽ, hệ quả thường thấy là:

+ Hình thành các dãy núi mới do sự va chạm/ép chặt.

+ Đồng thời có thể làm gia tăng diện tích lục địa (vỏ bị ép chồng lên nhau, trồi lên thành núi).

=> Hình thành các dãy núi mới và sự gia tăng diện tích lục địa.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì đại dương được hình thành ở ranh giới phân kì (nơi magma trồi lên, tạo lớp vỏ mới), không phải ở ranh giới hội tụ/hút chìm. Ở ranh giới hút chìm, hiện tượng chủ yếu là tạo núi hoặc núi lửa, chứ không tạo đại dương.

+ Đáp án C sai vì thông tin này không được đề cập trong đoạn trích.

+ Đáp án D sai vì văn bản đề cập “Trái đất không thể tự phình ra” nên thông tin “mở rộng bề mặt Trái đất” là không đúng.

Đáp án cần chọn là: A

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>>  2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.

Hỗ trợ - Hướng dẫn

  • 024.7300.7989
  • 1800.6947 free

(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com

Đăng ký nhận tư vấn