Bàn về truyện ngắn, có ý kiến cho rằng: Truyện ngắn có thể kể về cả một cuộc đời hay

Câu hỏi số 977079:

Vận dụng

Bàn về truyện ngắn, có ý kiến cho rằng: Truyện ngắn có thể kể về cả một cuộc đời hay một đoạn đời, một sự kiện hay một "chốc lát" trong cuộc sống nhân vật, nhưng cái chính của truyện ngắn không phải ở hệ thống sự kiện, mà ở cái nhìn tự sự đối với cuộc đời.

(Dẫn theo Lí luận văn học, Phương Lựu chủ biên, NXB Giáo dục, năm 2006, tr.397)

Bằng trải nghiệm về truyện ngắn, em hãy viết bài văn nghị luận làm sáng tỏ ý kiến trên.

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:977079

Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức về văn nghị luận, phân tích và xác định vấn đề; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận,…

Giải chi tiết

I. Mở bài: Giới thiệu chung

II. Thân bài

1. Giải thích

- Truyện ngắn là thể loại tự sự cỡ nhỏ phản ánh đời sống trong tính khách quan qua con người, hành vi, sự kiện được miêu tả và được kể lại bởi người kể chuyện (trần thuật).

- hệ thống sự kiện là một chuỗi các tình tiết, sự việc, biến cố xảy ra liên tiếp tạo nên sự vận động của hiện thực được phản ánh, góp phần khắc họa bức tranh cuộc sống, số phận, tính cách nhân vật.

- cái nhìn tự sự là điểm nhìn, giọng điệu kể, phân tích, nghiên cứu, giải thích, khêu gợi, bình luận, làm sáng tỏ mọi quan hệ phức tạp giữa nhân vật và hoàn cảnh, từ đó thể hiện quan điểm, tư tưởng, tình cảm, thái độ của nhà văn đối với hiện thực được phản ánh.

=> Ý kiến nhấn mạnh đặc trưng của truyện ngắn: không chỉ ở hệ thống sự kiện được kể mà quan trọng hơn là cách kể - cái nhìn tự sự, thể hiện quan điểm, tư tưởng, tài năng, phong cách và sự sáng tạo của nhà văn.

2. Bàn luận

- Vì sao truyện ngắn có thể kể về cả một cuộc đời hay một đoạn đời, một sự kiện hay một chốc lát?

+ Xuất phát từ đặc trưng của truyện ngắn, người kể chuyện xác định sự kiện trọng tâm để kể (có thể kể về cả một cuộc đời hay một đoạn đời, một sự kiện hay một "chốc lát" trong cuộc sống nhân vật), qua đó khắc hoạ và khái quát bức tranh cuộc sống một cách chân thực, sống động.

- Vì sao truyện ngắn thể hiện “cái nhìn tự sự” với cuộc đời

+ Truyện ngắn nào cũng xuất phát từ điểm nhìn - cái nhìn tự sự với cuộc đời. Đó là vị trí, chỗ đứng nhất định để nhà văn quan sát, nhìn nhận, xem xét, đánh giá con người và cuộc sống; sau đó kể, miêu tả, tái hiện bằng hình thức của một tác phẩm nghệ thuật ngôn từ.

+ "Cái nhìn tự sự" biểu hiện qua việc lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn trần thuật, xây dựng kết cấu, sáng tạo tình huống, khắc hoạ nhân vật, lựa chọn chi tiết, ngôn ngữ, giọng điệu...thể hiện tầm nhận thức, trình độ, văn hóa, trải nghiệm của người kể chuyện.

+ Dấn thân vào con đường nghệ thuật, người nghệ sĩ phải luôn sáng tạo, biết “khơi những nguồn chưa ai khơi”. Nhà văn phải có "cái nhìn tự sự" mới mẻ về cuộc đời để tạo nên phong cách độc đáo, những sáng tác ghi dấu ấn riêng.

=> "Cái nhìn tự sự" chi phối sâu sắc tư tưởng, tình cảm của nhà văn, làm nên giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

3. Chứng minh

Học sinh có thể chọn những truyện ngắn khác nhau, có thể lồng ghép phần chứng minh với phần bàn luận hoặc bàn luận trước, chứng minh sau để làm rõ ý kiến trên. Quá trình chứng minh cần đảm bảo những yêu cầu sau:

- Chọn được một số truyện ngắn tiêu biểu, phù hợp.

- Phân tích truyện ngắn cần làm rõ:

+ Hệ thống sự kiện của tác phẩm: (kể về cả một cuộc đời hay một đoạn đời, một sự kiện hay một "chốc lát" trong cuộc sống nhân vật) làm bộc lộ bản chất nhân vật; thay đổi nhận thức, tình cảm, hành động; tính cách, số phận nhân vật; phản ánh hiện thực đời sống

+ "Cái nhìn tự sự đối với cuộc đời" trên các phương diện: khái quát những tính cách, hiện thực cuộc sống, thể hiện thái độ, tư tưởng, tình cảm của nhà văn đối với hiện thực được phản ánh (những tâm tư, tình cảm, khát vọng, suy đoán, bình phẩm, phê phán,...)

+ Nghệ thuật thể hiện "cái nhìn tự sự với cuộc đời": lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn trần thuật, xây dựng kết cấu, sáng tạo tình huống, khắc hoá nhân vật, lựa chọn chi tiết, ngôn ngữ, giọng điệu...

4. Mở rộng

- Khẳng định ý kiến đúng đắn, nhưng để làm nên giá trị của một truyện ngắn còn cần những yếu tố khác....

- Rút ra bài học:

+ Ý kiến đặt ra yêu cầu đối với nhà văn: cần nhận thức sâu sắc vai trò của "cái nhìn tự sự" để tích luỹ vốn sống, tầm nhìn sâu rộng, nắm bắt bản chất của cuộc sống; trau dồi tài năng và tâm huyết; quan điểm, tư tưởng mới mẻ để sáng tạo những truyện ngắn giàu giá trị.

+ Ý kiến định hướng cho người đọc trong quá trình tìm hiểu tác phẩm truyện ngắn: không chỉ quan tâm đến hệ thống sự kiện được kể mà cần khám phá "cái nhìn tự sự" để hiểu sâu sắc giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm; trân trọng tài năng sáng tạo, phong cách của người nghệ sĩ.

III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> Học trực tuyến lớp 9 và Lộ trình UP10 trên Tuyensinh247.com . Học online tại nhà cũng giáo viên giỏi từ trường TOP đầu cả nước. Lộ trình học tập 3 giai đoạn: Học nền tảng lớp 9, Ôn thi vào lớp 10, Luyện Đề. Bứt phá điểm lớp 9, thi vào lớp 10 kết quả cao. Hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả. Phụ huynh và học sinh tham khảo chi tiết khoá học tại: Link