Vào ngày 26 tháng 12 năm 2004, một đoàn du khách đang cưỡi voi tại Thái Lan thì bỗng dưng đàn voi

Vào ngày 26 tháng 12 năm 2004, một đoàn du khách đang cưỡi voi tại Thái Lan thì bỗng dưng đàn voi quay đầu tháo chạy vào rừng sâu. Về sau, qua các phương tiện truyền thông, mọi người mới biết rằng đã có một trận động đất mạnh 9,1 độ Richter xảy ra ở đáy Ấn Độ Dương. Trận động đất này tạo thành cơn sóng thần lịch sử ập vào bờ biển các nước Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Sri Lanka, gây ra tổn thất vô cùng nặng nề.

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Nhận biết

Đàn voi có thể cảm nhận và phát hiện sớm hiện tượng động đất ngoài khơi Ấn Độ Dương (nguyên nhân gây ra sóng thần) rồi chạy vào rừng để tránh nạn là vì:

A. Voi có khả năng ngoại cảm đặc biệt dự báo trước thảm họa.

B. Voi nhìn thấy các đợt sóng bất thường từ tít ngoài khơi xa.

C. Voi cảm nhận được hạ âm phát ra từ trong động đất.

D. Voi cảm nhận được siêu âm cường độ lớn phát ra từ tâm chấn.

Đáp án đúng là: C

Xem lời giải

Câu hỏi:979882

Phương pháp giải

Dựa vào kiến thức về sóng âm và dải âm tần mà các loài động vật có thể nghe được.

Giải chi tiết

Động đất thường phát ra các sóng hạ âm (sóng có tần số nhỏ hơn 16 Hz). Sóng hạ âm truyền đi rất xa trong mặt đất và ít bị môi trường hấp thụ. Con người không thể nghe được hạ âm nhưng một số loài động vật lớn như voi lại có khả năng cảm nhận được loại sóng này, nhờ đó chúng nhận biết được động đất từ rất sớm.

Đáp án cần chọn là: C

Câu hỏi số 2:

Thông hiểu

Sóng âm khi truyền trong vỏ Trái Đất có thể là sóng dọc hoặc sóng ngang và lan truyền với tốc độ khác nhau. Tại một trạm quan trắc địa chấn, người ta nhận được hai tín hiệu từ một vụ động đất cách nhau một khoảng thời gian là 270 s. Biết tốc độ truyền sóng ngang và sóng dọc trong vỏ Trái Đất lần lượt là 5 km/s và 8 km/s. Hỏi tâm chấn động đất cách trạm quan trắc bao xa?

A. 3200 km.

B. 3600 km.

C. 4500 km.

D. 2800 km.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979883

Phương pháp giải

Sử dụng công thức tính thời gian trong chuyển động thẳng đều $t = \dfrac{S}{v}$ và thiết lập phương trình dựa vào độ lệch thời gian $\Delta t = t_{ngang} - t_{doc}$.

Giải chi tiết

Gọi $S$ là khoảng cách từ tâm chấn đến trạm quan trắc.

Thời gian sóng dọc (sóng truyền nhanh hơn) đi đến trạm là: $t_{1} = \dfrac{S}{8}$ (giây).

Thời gian sóng ngang (sóng truyền chậm hơn) đi đến trạm là: $t_{2} = \dfrac{S}{5}$ (giây).

Theo đề bài, hai tín hiệu đến cách nhau 270 s nên ta có phương trình:

$\left. t_{2} - t_{1} = 270\Rightarrow\dfrac{S}{5} - \dfrac{S}{8} = 270 \right.$

$\left. \Rightarrow\dfrac{3S}{40} = 270\Rightarrow S = \dfrac{270 \cdot 40}{3} = 3600\text{km} \right.$.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 3:

Vận dụng

Năm 2020, tại một vùng đứt gãy địa chất, các nhà khoa học lấy một mẫu thực vật đã bị vùi lấp và hủy diệt do động đất gây ra để đo độ phóng xạ của đồng vị cacbon $C^{14}$ (có chu kì bán rã $T = 5730$ năm). Kết quả thu được độ phóng xạ của mẫu là 0,225 Bq. Biết độ phóng xạ của một mẫu thực vật cùng loại còn sống chưa bị chôn vùi là 0,250 Bq. Xác định năm xảy ra trận động đất đó.

A. 1149.

B. 1249.

C. 1194.

D. 1941.

Đáp án đúng là: A

Xem lời giải

Câu hỏi:979884

Phương pháp giải

Áp dụng định luật phóng xạ cho độ phóng xạ: $H = H_{0} \cdot 2^{- \dfrac{t}{T}}$. Biến đổi toán học để tìm thời gian $t$.

Giải chi tiết

Gọi $t$ là khoảng thời gian từ lúc mẫu thực vật bị vùi lấp (lúc xảy ra động đất) đến thời điểm đo (năm 2020).

Áp dụng công thức định luật phóng xạ:

$\left. H = H_{0} \cdot 2^{- \dfrac{t}{T}}\Rightarrow\dfrac{H}{H_{0}} = 2^{- \dfrac{t}{T}} \right.$

$\left. \Rightarrow\dfrac{0,225}{0,250} = 2^{- \dfrac{t}{5730}}\Rightarrow 0,9 = 2^{- \dfrac{t}{5730}} \right.$

Lấy logarit cơ số 2 hai vế, ta được:

$\left. - \dfrac{t}{5730} = \log_{2}(0,9)\Rightarrow t = - 5730 \cdot \log_{2}(0,9) \approx - 5730.( - 0,152) \approx 871 \right.$ năm.

Năm xảy ra trận động đất là: $2020 - 871 = 1149$.

Đáp án cần chọn là: A

Câu hỏi số 4:

Thông hiểu

Dựa vào các kiến thức vật lí về sóng cơ học và thông tin trên, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

	Đúng	Sai
a) Động đất sinh ra các đợt sóng cơ học có thể lan truyền trong vỏ Trái Đất và môi trường nước đại dương.
b) Sóng thần lan truyền trong đại dương là một loại sóng điện từ cường độ rất mạnh do đứt gãy các mảng kiến tạo gây ra.
c) Voi và một số loài động vật có thể nhận biết động đất từ rất sớm do chúng có khả năng cảm nhận được sóng hạ âm truyền trong mặt đất.
d) Trong vỏ Trái Đất, tốc độ truyền sóng dọc lớn hơn sóng ngang nên các trạm quan trắc địa chấn luôn ghi nhận được tín hiệu sóng dọc trước.

Đáp án đúng là: Đ; S; Đ; Đ

Xem lời giải

Câu hỏi:979885

Phương pháp giải

Sử dụng lý thuyết về đặc điểm, sự lan truyền của sóng cơ học (sóng dọc, sóng ngang, âm thanh).

Giải chi tiết

Ý a) Đúng. Sự rung lắc từ tâm chấn là dao động cơ học, lan truyền vào đất đá và nước dưới dạng sóng cơ.

Ý b) Sai. Sóng thần là sóng cơ học (sóng trên mặt nước), không phải sóng điện từ.

Ý c) Đúng. Hạ âm (tần số < 16 Hz) được sinh ra từ động đất truyền đi rất nhanh và xa, voi có cấu tạo thính giác đặc biệt để cảm nhận được.

Ý d) Đúng. Tốc độ truyền sóng dọc (P-wave) luôn lớn hơn tốc độ truyền sóng ngang (S-wave) trong cùng một môi trường chất rắn.

Đáp án cần chọn là: Đ; S; Đ; Đ

Câu hỏi số 5:

Vận dụng

Sóng hạ âm sinh ra từ tâm chấn của một trận động đất lan truyền trong nước biển với tốc độ 1500 m/s. Giả sử tần số của đợt sóng hạ âm này là 10 Hz. Khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất trên cùng một phương truyền sóng dao động ngược pha nhau là:

A. 150 m.

B. 75 m.

C. 300 m.

D. 50 m.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979886

Phương pháp giải

Tính bước sóng $\lambda = \dfrac{v}{f}$. Khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất trên cùng một phương truyền sóng dao động ngược pha được tính bằng $\dfrac{\lambda}{2}$.

Giải chi tiết

Bước sóng của sóng hạ âm này là: $\lambda = \dfrac{v}{f} = \dfrac{1500}{10} = 150\text{m}$.

Khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất dao động ngược pha là: $d = \dfrac{\lambda}{2} = \dfrac{150}{2} = 75\text{m}$.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 6:

Thông hiểu

Giả sử một cơn sóng thần lan truyền trên bề mặt đại dương với tốc độ trung bình là 720 km/h. Nếu khoảng cách từ tâm chấn ngoài khơi đến một bãi biển ở Thái Lan là 1080 km thì kể từ lúc động đất xảy ra, sau khoảng thời gian bao lâu cơn sóng thần này sẽ ập đến bãi biển đó?

A. 2,5 giờ.

B. 1,5 giờ.

C. 2,0 giờ.

D. 1,2 giờ.

Đáp án đúng là: B

Xem lời giải

Câu hỏi:979887

Phương pháp giải

Áp dụng công thức tính thời gian trong chuyển động thẳng đều $t = \dfrac{S}{v}$.

Giải chi tiết

Thời gian để cơn sóng thần lan truyền từ tâm chấn ập đến bờ biển là:

$t = \dfrac{S}{v} = \dfrac{1080}{720} = 1,5$ h.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 7:

Vận dụng

Giả sử năng lượng chấn động từ tâm chấn của một trận động đất truyền đi đẳng hướng dưới dạng sóng cầu trong lòng đất (coi môi trường đồng tính và bỏ qua sự hấp thụ năng lượng âm). Tại trạm địa chấn A cách tâm chấn 50 km, máy đo được cường độ âm là $I_{A}$. Tại trạm địa chấn B cách tâm chấn 200 km, máy đo được cường độ âm là $I_{B}$. Tính tỉ số $\dfrac{I_{A}}{I_{B}}$. (Học sinh điền kết quả là một số nguyên)

Đáp án:

Đáp án đúng là: 16

Xem lời giải

Câu hỏi:979888

Phương pháp giải

Cường độ âm của một nguồn phát sóng cầu truyền đẳng hướng tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách từ điểm đang xét đến nguồn: $\left. I = \dfrac{P}{4\pi R^{2}}\Rightarrow I \right.\sim\dfrac{1}{R^{2}}$.

Giải chi tiết

Lập tỉ số cường độ âm giữa hai điểm A và B, ta có:

$\dfrac{I_{A}}{I_{B}} = \left( \dfrac{R_{B}}{R_{A}} \right)^{2}$

Thay số $R_{A} = 50\text{~km}$ và $R_{B} = 200\text{km}$ vào phương trình:

$\dfrac{I_{A}}{I_{B}} = \left( \dfrac{200}{50} \right)^{2} = 4^{2} = 16$.

Đáp án cần điền là: 16

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.