Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 7 câu hỏi tiếp theo.Splicing chọn

Dựa vào thông tin được cung cấp sau đây để trả lời 7 câu hỏi tiếp theo.

Splicing chọn lọc
Cùng promoter được sử dụng để phiên mã một gene, ở các loại tế bào khác nhau có thể tạo sản phẩm có số lượng khác nhau hoặc tạo ra những protein khác nhau. Điều này là do cùng một bản phiên mã có thể có quá trình chế biến ở các loại tế bào là khác nhau.
Sự tổng hợp α-amylase ở chuột, những phân tử mRNA khác nhau được tạo ra từ cùng một gene vì những phần intron khác nhau bị loại bỏ trong quá trình chế biến RNA. Tuyến nước bọt của chuột tạo nhiều enzyme hơn gan mặc dù cùng một trình tự mã hóa được phiên mã. Ở mỗi loại tế bào, cùng một bản phiên mã sơ cấp (primary transcript) được tổng hợp, nhưng có hai quá trình chế biến khác nhau (Hình). Trình tự mã hóa bắt đầu 50 bp bên trong exon 2 được tạo thành nhờ nối với exon 3 và những exon tiếp theo. Ở tuyến nước bọt bản phiên mã sơ cấp được chế biến để exon S nối với exon 2 (exon L bị loại đi như là intron 1 và 2). Ở gan exon L nối với exon 2, exon S bị loại đi cùng với intron 1. Exon S và exon L trở thành những trình tự 5' biến đổi của amylase mRNA và mRNA này được dịch mã ở những tỷ lệ khác nhau.

Hình. Sản phẩm các phân tử mRNA amylase khác nhau do quá trình splicing khác nhau xảy ra ở tế bào tuyến nước bọt và tế bào gan của chuột.
Trong mọi tế bào, tất cả các gene đều không hoạt động đồng thời. Ví dụ: tế bào E. coli có khoảng 107 phân tử protein gồm 3.000 loại khác nhau. Nhiều loại protein có đến 500.000 phân tử, tuy nhiên một số loại khác chỉ khoảng 10 phân tử. Như vậy, không phải loại protein nào cũng được tổng hợp với số lượng lớn như nhau và tế bào phải có những cơ chất để tổng hợp protein một cách tiết kiệm và hợp lý nhất.

(Nguồn: ThS. Huỳnh Đặng Hà Uyên (Khoa Kỹ thuật - Công nghệ, Trường Đại học Văn Hiến))

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Nhận biết

Ở tuyến nước bọt, exon (1) nối với exon 2 → tạo mRNA có vùng 5’ là exon (2). Ở gan, exon (3) nối với exon 2 → tạo mRNA có vùng 5’ là exon (4). Các vị trí (1), (2), (3), (4) lần lượt là:

A. (1) – S; (2) – S; (3) – L; (4) – L.

B. (1) – S; (2) – L; (3) – S; (4) – L.

C. (1) – L; (2) – S; (3) – L; (4) – S.

D. (1) – L; (2) – L; (3) – S; (4) – S.

Đáp án đúng là: A

Xem lời giải

Câu hỏi:980031

Phương pháp giải

Xác định exon nào giữ lại và exon nào bị loại trong từng mô.

Giải chi tiết

Ở tuyến nước bọt, exon S nối với exon 2 → tạo mRNA có vùng 5’ là exon S. Ở gan, exon L nối với exon 2 → tạo mRNA có vùng 5’ là exon L.

Đáp án cần chọn là: A

Câu hỏi số 2:

Nhận biết

Cho nhận định sau:

"Ở tế bào gan của chuột, exon S bị loại bỏ cùng với intron 1 trong quá trình cắt nối biến đổi bản phiên mã sơ cấp để tạo phân tử mRNA amylase hoàn chỉnh."

Nhận định trên là Đúng hay Sai?

A. Đúng

B. Sai

Đáp án đúng là: A

Xem lời giải

Câu hỏi:980032

Phương pháp giải

Xác định các đoạn RNA bị cắt bỏ ở tế bào gan dựa vào thông tin đoạn 2.

Giải chi tiết

Văn bản nêu rõ: "Ở gan exon L nối với exon 2, exon S bị loại đi cùng với intron 1." Do đó nhận định trên là Đúng.

Đáp án cần chọn là: A

Câu hỏi số 3:

Vận dụng

Dựa vào thông tin về cơ chế cắt nối RNA chọn lọc và sự biểu hiện gene trong tế bào, hãy xác định tính Đúng hoặc Sai của các phát biểu sau:

	Đúng	Sai
a) Cùng một bản phiên mã sơ cấp được phiên mã từ cùng một promoter có thể tạo ra các phân tử mRNA có vùng 5' khác nhau nhờ quá trình splicing chọn lọc ở các loại tế bào khác nhau.
b) Tế bào tuyến nước bọt và tế bào gan tạo ra số lượng enzyme amylase khác nhau chủ yếu là do sử dụng hai promoter hoàn toàn khác nhau để phiên mã hai gene riêng biệt.
c) Sự thay đổi cấu trúc vùng 5' không mã hóa (5' UTR) của mRNA amylase làm cho các biến thể mRNA này được dịch mã với hiệu suất (tỷ lệ) khác nhau.
d) Trong tế bào vi khuẩn E. coli, tất cả 3.000 loại protein đều được tổng hợp với số lượng bằng nhau (mỗi loại có 500.000 phân tử) nhằm tối ưu hóa năng lượng.

Đáp án đúng là: Đ; S; Đ; S

Xem lời giải

Câu hỏi:980033

Phương pháp giải

Đánh giá tính đúng/sai của từng mệnh đề sinh học dựa trên bài đọc và logic điều hòa biểu hiện gene.

Giải chi tiết

Nhận xét từng phát biểu:

a) Đúng: Tuyến nước bọt tạo mRNA có đầu 5'S, còn gan tạo mRNA có đầu 5'L từ cùng một bản phiên mã sơ cấp.

b) Sai: Văn bản khẳng định: "Cùng promoter được sử dụng để phiên mã một gene, ở các loại tế bào khác nhau..." Sự khác biệt do splicing chọn lọc chứ không phải do khác promoter.

c) Đúng: Exon S và L tạo trình tự 5' biến đổi làm cho mRNA được dịch mã ở những tỷ lệ khác nhau.

d) Sai: Văn bản nêu rõ lượng protein phân bố không đều (từ khoảng 10 phân tử đến 500.000 phân tử tùy loại).

Đáp án cần chọn là: Đ; S; Đ; S

Câu hỏi số 4:

Nhận biết

Trong một tế bào vi khuẩn E. coli, loại protein có số lượng phân tử cao nhất có thể đạt khoảng bao nhiêu phân tử?

Đáp án:

Đáp án đúng là: 500000

Xem lời giải

Câu hỏi:980034

Phương pháp giải

Tra cứu số liệu về số lượng phân tử protein trong tế bào E. coli ở đoạn cuối bài đọc.

Giải chi tiết

Đoạn văn ghi rõ: "Nhiều loại protein có đến 500.000 phân tử, tuy nhiên một số loại khác chỉ khoảng 10 phân tử." Số lượng phân tử cao nhất của một loại protein đạt 500.000.

Đáp án cần điền là: 500000

Câu hỏi số 5:

Thông hiểu

promoter intron 1 exon S dịch mã

Lựa chọn các cụm từ cho sẵn để điền vào các ô trống thích hợp nhằm hoàn thành nhận định về cơ chế splicing chọn lọc amylase:

"Mặc dù cùng sử dụng một để phiên mã, tế bào tuyến nước bọt và tế bào gan tạo ra các phân tử mRNA amylase có cấu trúc đầu 5' khác nhau. Ở tế bào tuyến nước bọt, được giữ lại và nối trực tiếp với exon 2, trong khi ở tế bào gan, đoạn này bị loại bỏ cùng với . Sự khác biệt ở vùng 5' làm cho hai loại mRNA này được ở các tỷ lệ khác nhau, dẫn đến sự chênh lệch lượng enzyme giữa hai mô."

Đáp án đúng là: promoter; exon S; intron 1; dịch mã

Xem lời giải

Câu hỏi:980035

Phương pháp giải

Tổng hợp diễn biến splicing amylase ở gan và tuyến nước bọt để điền từ thích hợp vào từng ô trống.

Giải chi tiết

[Ô trống 1]: Vùng khởi đầu phiên mã chung → promoter.

[Ô trống 2]: Exon được nối với exon 2 ở tuyến nước bọt → exon S.

[Ô trống 3]: Đoạn bị loại bỏ cùng exon S ở gan → intron 1.

[Ô trống 4]: Quá trình bị ảnh hưởng bởi vùng 5' biến đổi → dịch mã.

Đáp án cần chọn là: promoter; exon S; intron 1; dịch mã

Câu hỏi số 6:

Thông hiểu

Hãy ghép nối mỗi loại tế bào / đối tượng ở cột thứ nhất với đặc điểm biểu hiện gene và xử lý RNA tương ứng ở cột thứ hai:

1. Tế bào tuyến nước bọt của chuột

2. Tế bào gan của chuột

3. Tế bào vi khuẩn E. coli

Đáp án đúng là: 1-b; 2-a; 3-c

Xem lời giải

Câu hỏi:980036

Phương pháp giải

Phân tích đặc điểm riêng của từng loại tế bào được đề cập trong văn bản.

Giải chi tiết

1 - b: Tuyến nước bọt thực hiện chế biến RNA để exon S nối với exon 2 (exon L bị loại đi).

2 - a: Ở gan, exon L nối với exon 2 (exon S bị loại đi cùng với intron 1).

3 - c: Tế bào E. coli chứa 10⁷ phân tử protein thuộc 3.000 loại, số lượng mỗi loại dao động từ 10 đến 500.000 phân tử.

Đáp án cần chọn là: 1-b; 2-a; 3-c

Câu hỏi số 7:

Vận dụng

Dựa vào ngữ liệu và Bảng 1, những kết luận nào sau đây ĐÚNG khi phân tích về vai trò của splicing chọn lọc đối với sự biểu hiện gene amylase?

A. Phân tử mRNA amylase mang đầu 5' từ exon S có khả năng được dịch mã với hiệu quả cao hơn phân tử mRNA mang đầu 5' từ exon L.

B. Trình tự exon S và exon L cấu thành vùng 5' không mã hóa (5' UTR) của mRNA amylase, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất dịch mã của ribosome.

C. Nếu một đột biến điểm khiến exon S bị mất hoàn toàn chức năng, tế bào tuyến nước bọt không thể tạo ra loại mRNA amylase đặc trưng có vùng 5' bắt đầu từ exon S.

D. Cùng một gene mã hóa có thể tạo ra các sản phẩm mRNA với các mức độ biểu hiện khác nhau ở các mô khác nhau mà không nhất thiết phải thay đổi trình tự vùng mã hóa chính.

Đáp án đúng là: A; B; C; D

Xem lời giải

Câu hỏi:980037

Phương pháp giải

Đánh giá tính đúng/sai của từng phát biểu dựa trên số liệu Bảng 1 và nguyên lý điều hòa biểu hiện gene ở sinh vật nhân thực.

Giải chi tiết

a đúng: Tuyến nước bọt (mang đầu 5'S) tạo mức enzyme cao hơn so với gan (mang đầu 5'L), chứng tỏ biến thể 5'S dịch mã hiệu quả hơn trong bối cảnh này.

b đúng: Trình tự 5' biến đổi nằm trước exon 2 (vùng mã hóa bắt đầu 50 bp bên trong exon 2), đóng vai trò là vùng 5' UTR ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất dịch mã.

c đúng: Nếu mất exon S, tuyến nước bọt không thể thực hiện kiểu splicing S → 2 để tạo biến thể mRNA 5'S.

d đúng: Trình tự mã hóa chính (từ exon 2 đến các exon sau) được giữ nguyên ở cả hai mô, nhưng việc thay đổi đầu 5' qua splicing chọn lọc giúp tế bào điều hòa linh hoạt mức độ sản phẩm.

Đáp án cần chọn là: A; B; C; D

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.