Adrenaline (hay epinephrine) là một hợp chất hữu cơ có hoạt tính sinh học cao. Bên cạnh tác dụng
Adrenaline (hay epinephrine) là một hợp chất hữu cơ có hoạt tính sinh học cao. Bên cạnh tác dụng chính dùng trong cấp cứu y học để điều trị sốc phản vệ, adrenaline còn có khả năng kích thích tim, tăng lưu lượng máu và giãn phế quản nên bị lạm dụng làm doping trong thi đấu thể thao. Trong thi đấu thể thao, vận động viên có nồng độ bài tiết adrenaline tự do trong mẫu nước tiểu vượt quá 0,5 µg/mL được coi là sử dụng doping (Tổ chức Phòng chống Doping Thế giới, WADA). Adrenaline có công thức cấu tạo gồm vòng benzene liên kết với 2 nhóm -OH phenol ở vị trí kề nhau (ortho) và mạch nhánh -CH(OH)-CH2-NH-CH3.

Các nghiên cứu cho thấy có mối liên quan chặt chẽ giữa cấu tạo phân tử và hoạt tính sinh học của một hợp chất hữu cơ. Sự ảnh hưởng qua lại giữa các nhóm chức và bộ khung carbon của hợp chất sẽ quyết định hoạt tính sinh học của hợp chất đó. (Studies in organic chemistry Vol. 51, Elsevier, 1996)
Adrenaline có những tính chất hóa học đặc trưng như sau: 1 nhóm -OH liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon no (nhóm chức -OH alcohol) và 2 nhóm -OH liên kết trực tiếp với các nguyên tử carbon của vòng benzene (nhóm chức -OH phenol). Sự khác biệt của hai loại nhóm chức này đó là nhóm -OH phenol có lực acid mạnh hơn nhóm -OH alcohol, chúng đều phản ứng với Na kim loại và sản phẩm là sodium alcoholate và sodium phenolate, nhưng phenol còn có khả năng phản ứng với dung dịch NaOH còn alcohol không có phản ứng này. Một tính chất khác biệt nữa đó là nhóm -OH alcohol có khả năng bị thay thế bởi nguyên tử bromine (Br) khi cho tác dụng với acid HBr đun nóng mà nhóm -OH phenol không có tính chất này. Ngoài ra, cấu tạo của adrenaline còn có một nhóm amine bậc 2 (R-NH-R' trong đó R và R' là các gốc hydrocarbon) mang tính chất hóa học của một base, có khả năng tạo muối R(R')NH2+Br- khi cho tác dụng với acid HBr.
Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:
Phát biểu sau đây đúng hay sai?
Phản ứng với dung dịch NaOH chứng minh nhóm chức -OH phenol có lực acid mạnh hơn nhóm chức -OH alcohol.
Đáp án đúng là: A
Tính chất hóa học của hydroxy (-OH) trong phenol và alcohol.
Đáp án cần chọn là: A
Để phân biệt dung dịch adrenaline với dung dịch của một amine no đơn chức thông thường trong phòng thí nghiệm, thuốc thử hóa học thuận tiện nhất có thể sử dụng là
Đáp án đúng là: C
Dựa vào sự khác biệt về tính chất hóa học giữa phenol và amine thông thường. Phenol tác dụng được với kiềm (NaOH), amine thông thường không phản ứng với kiềm.
Đáp án cần chọn là: C
Trong một đợt kiểm tra sau thi đấu, mẫu nước tiểu thu gom được từ một vận động viên có thể tích là 120 mL. Theo quy định của WADA, lượng adrenaline tối đa có trong toàn bộ mẫu thử này để không bị coi là sử dụng doping là _______ µg.
Đáp án đúng là: 60
Lượng adrenaline tối đa = Thể tích mẫu . 0,5 µg/mL
Đáp án cần điền là: 60
Các phát biểu sau đúng hay sai?
| Đúng | Sai | |
|---|---|---|
| a) Adrenaline vừa có tính chất hóa học của một acid, vừa có tính chất hóa học của base. | ||
| b) Adrenaline tác dụng với NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 3. | ||
| c) Adrenaline tác dụng với Na theo tỉ lệ mol 1 : 3. | ||
| d) Sản phẩm sau khi đã kiềm hóa (tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ) của 1 mol adrenaline sẽ phản ứng với dung dịch HBr dư theo tỉ lệ mol 1 : 4. | ||
| e) Hoạt tính sinh học của adrenaline được quyết định riêng rẽ bởi nhóm methyl gắn trên nguyên tử nitrogen. |
Đáp án đúng là: Đ; S; Đ; Đ; S
a) Hợp chất hữu cơ có nhóm chức nào trong phân tử sẽ có tính chất hóa học của nhóm chức đó.
b) Các nhóm chức hữu cơ tác dụng được với NaOH: phenol, carboxylic acid, ester.
c) Các nhóm chức hữu cơ tác dụng được với Na: alcohol, phenol, carboxylic acid.
d) Tính chất hóa học của muối phenolate, alcohol và amine khi gặp acid vô cơ mạnh.
e) Dựa vào thông tin bài đọc, xác định yếu tố quyết định hoạt tính của adrenaline.
Đáp án cần chọn là: Đ; S; Đ; Đ; S
Khi cho adrenaline tác dụng với HBr dư, đun nóng thích hợp thu được hợp chất X. Chất X có ___ nguyên tử Br trong phân tử.
Đáp án đúng là: 2
Các nhóm chức hữu cơ tác dụng được với HBr: alcohol (phản ứng thế nhóm -OH bằng -Br) và amine (phản ứng tạo muối ammonium bromide).
Đáp án cần điền là: 2
Quảng cáo
>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Hỗ trợ - Hướng dẫn
-
024.7300.7989
-
1800.6947
(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com












