Lập dàn ý cho đề bài sau: Viết bài văn ngắn phân tích nghệ thuật

Câu hỏi số 986988:

Vận dụng

Lập dàn ý cho đề bài sau:

Viết bài văn ngắn phân tích nghệ thuật tự sự trong đoạn trích dưới đây.

CÂY MẬN CỦA BA

(Ngô Thị Thu Vân)

(Lược dẫn: Ba được bạn tặng một nhánh mận ghép, đem trồng ở góc sân sau và kiên nhẫn chăm sóc từng ngày. Cây lớn dần, mùa đầu trổ bông phơn phớt hồng, ong bướm tìm đến, đem lại sức sống mới cho khoảng sân. Trái mận hồng đào huyết chín đúng mùa mới ngon ngọt, ba thường nhắc dục tốc bất đạt. Cây mận đặc biệt, ra quả quanh năm, ai đến chơi cũng được mời và biếu mang về. Nó trở thành niềm vui, niềm tự hào và câu chuyện quen thuộc mỗi khi ba tiếp khách.)

Sau gần 30 năm bôn ba xứ người, chị hai trở về với mái tóc pha sương và hai bàn tay trắng. Thương chị, các em bàn bạc xin ba khoảng đất sau nhà góp tiền xây cho chị một căn nhà nhỏ để cuối đời chị có chỗ mà chui ra chui vào. “Rồi cây mận”. Ba dừng lại thật nhanh cũng giống như lúc ba buột miệng bật ra ba tiếng ấy. Nhìn vào mắt ba, mọi người không ai nhắc tới chuyện xây nhà cho chị hai nữa.

Buổi sáng, chị hai đang cặm cụi tưới cây. Ba đi uống cà phê về dắt theo một người bạn: “Ba nhờ bác tới xây nhà cho con. Con thích kiểu nào thì bàn bạc với bác”. “Rồi cây mận...”. Chị hai bối rối ngập ngừng cũng giống như hồi chị vấp va vấp váp mãi mới thốt ra được ba tiếng ấy. Ba cười tỉnh rụi: “Thì đốn chở sao”.

***

Ngày người ta đến đốn cây để khởi công xây nhà, ba nói có hẹn bạn đi đánh cờ tới tối mịt mới về. Thương ba quá, chị hai thử cho cắt ngang thân cây rồi bứng gốc đặt vào một cái chậu to. Những chiếc lá mận xanh rờn từ từ ngả màu xám xỉn rồi khô quắt lại đổ lợt đợt xuống đất. Cây mận trơ trọi những cành khẳng khiu trông thật tội. Ba giấu nỗi buồn vào trong bụng, hằng ngày vẫn săm soi tưới táp với một chút niềm hi vọng mong manh. Nhà xây xong cũng vừa lúc cây mận quen bàn tay chăm sóc của ba nhú lên mầm sống, những chiếc lá lụa non tơ tim tím mượt mà thoáng chốc đã phủ đầy cành.

Tháng chạp gió chướng nôn nao e ấp thập thò ngoài ngõ. Ba, cổ quàng phu la màu mận chín ngồi co ro uống trà nhìn mấy bông mận rập rờn lim dim trong gió. Từ ngày cây mận được cho vào chậu, tán lá nó không còn rộng, quả mận cũng bé đi, nhưng cái màu đỏ đậm đà và vị ngọt thanh thao thì không lẫn vào đâu được. Ba đặt tên mới cho cây là hồng đào kiểng. Bây giờ hễ có dịp kể với ai câu chuyện về cây mận, ba gọi đó là sự hồi sinh của cây.

***

2. Ngôi nhà nhỏ một mình chị thênh thang. Nhìn những ô màu xanh đỏ nham nhở, những chiếc cọ vẽ dài ngắn, nhỏ to đủ cỡ mà thằng cháu đang học kiến trúc tha về vứt xó để vòi tiền mẹ nó mua cái mới, bất giác trong chị quá khứ ùa về cùng với niềm mơ ước tuổi thơ một thời chị đã bỏ quên bởi những ngộ nhận về thân phận và cuộc đời. Chị xòe hai bàn tay bần thần nhìn vào những cái hoa đỏ tròn xoe trên đầu ngón rồi nhìn qua ô cửa sổ. Cây mận của ba đằng sau ô cửa tĩnh lặng với những gam màu đi qua giấc mơ của chị. Ngôi nhà nhỏ trở nên chật chội với bừa bộn giấy má, vương vãi bột màu và lũ học trò nhỏ cùng những trang vẽ ngộ nghĩnh. Chị ngồi trước giá vẽ. Thằng út dán mặt vào ô cửa trêu chị: “Chị hai dạo này trông trẻ đẹp hẳn ra”. Chị cười, nụ cười như có nắng. Trước mặt chị là bức tranh cây mận đang vẽ dở dang. Chị thấy mình cũng giống như cây mận của ba. Trong cây có một phần đời hồi sinh của chị.

(https://tuoitre.vn/truyen-ngan-1200-cay-man-cua-ba-182498.htm)

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:986988

Phương pháp giải

- Phân tích (Phân tích đề để xác định vấn đề nghị luận, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận.

Giải chi tiết

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả Ngô Thị Thu Vân và truyện ngắn Cây mận của ba.

- Khái quát vấn đề nghị luận: Đoạn trích gây xúc động bởi nghệ thuật tự sự đặc sắc, thể hiện qua tình huống truyện, ngôi kể, điểm nhìn, cách xây dựng nhân vật và hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng, qua đó làm nổi bật tình cảm gia đình và sức mạnh hồi sinh của tình yêu thương.

II. Thân bài

1. Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện giàu ý nghĩa

- Tình huống truyện đặt nhân vật ba trước sự lựa chọn khó khăn: giữ lại cây mận gắn bó gần 30 năm hay đốn cây để lấy đất xây nhà cho chị hai.

- Tình huống tạo nên sự giằng co giữa tình yêu dành cho cây mận và tình thương dành cho con, từ đó làm nổi bật đức hi sinh thầm lặng, tình phụ tử sâu nặng của người cha.

- Chi tiết cây mận tưởng chết nhưng hồi sinh song hành với hành trình tìm lại niềm đam mê hội họa của chị hai → tạo nên sự bất ngờ, xúc động và chiều sâu tư tưởng cho câu chuyện.

2. Nghệ thuật lựa chọn ngôi kể và điểm nhìn trần thuật

- Truyện được kể theo ngôi thứ ba, người kể chuyện giấu mình, có khả năng quan sát và thuật lại diễn biến sự việc, đồng thời đi sâu khám phá tâm trạng nhân vật.

- Điểm nhìn trần thuật linh hoạt, chủ yếu hướng vào ba và chị hai: từ nỗi buồn, sự hi sinh, niềm hi vọng của ba đến những day dứt, mặc cảm và sự hồi sinh tinh thần của chị hai.

- Cách kể khách quan mà thấm đẫm cảm xúc, giúp người đọc thấu hiểu thế giới nội tâm và tình yêu thương giữa các thành viên trong gia đình.

3. Nghệ thuật xây dựng nhân vật tinh tế, giàu sức gợi

- Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua hành động, lời nói và diễn biến tâm lí:

+ Ba: câu nói “Thì đốn chở sao”, hành động tránh mặt khi đốn cây, âm thầm chăm sóc cây mận → thể hiện tình yêu thương con và sự hi sinh không cần nói thành lời.

+ Chị hai: sự ngập ngừng khi nhắc đến cây mận, cố gắng cứu cây, trở lại với hội họa → bộc lộ tình thương dành cho ba và hành trình tìm lại chính mình.

- Đối thoại ngắn gọn, tự nhiên, giàu sức biểu cảm; đặc biệt, chi tiết lặp lại “Rồi cây mận...” giúp bộc lộ những tình cảm khó nói của nhân vật.

4. Nghệ thuật tổ chức cốt truyện và xây dựng chi tiết biểu tượng

- Cốt truyện giản dị, phát triển theo trình tự thời gian với các sự kiện có quan hệ nhân quả: quyết định xây nhà → đốn cây → cứu cây → cây hồi sinh → chị hai tìm lại đam mê hội họa.

- Hình ảnh cây mận xuyên suốt tác phẩm, vừa là chi tiết kết nối các sự kiện, vừa mang ý nghĩa biểu tượng: tượng trưng cho tình yêu thương, sự hi sinh, sức sống bền bỉ và khả năng hồi sinh của con người.

- Chi tiết kết thúc “Trong cây có một phần đời hồi sinh của chị” tạo sự tương ứng giữa số phận cây mận và chị hai, làm nổi bật thông điệp: tình yêu thương có thể giúp con người vượt qua mất mát, tìm lại ý nghĩa cuộc sống.

5. Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật

- Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, đậm sắc thái Nam Bộ qua những cách diễn đạt như “Thì đốn chở sao”, “chỗ mà chui ra chui vào”, “tỉnh rụi”...

- Lối kể giàu chất trữ tình với những hình ảnh miêu tả tinh tế: “những chiếc lá lụa non tơ tim tím”, “nụ cười như có nắng”...

- Giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, xen lẫn sự hóm hỉnh và xúc động; không trực tiếp tô đậm bi kịch mà để tình cảm nhân vật tự bộc lộ qua những chi tiết đời thường.

III. Kết bài

- Khẳng định thành công của nghệ thuật tự sự trong đoạn trích: tình huống truyện giàu ý nghĩa, ngôi kể và điểm nhìn linh hoạt, nhân vật được khắc họa tinh tế, chi tiết biểu tượng đặc sắc cùng ngôn ngữ giàu cảm xúc.

- Qua câu chuyện về cây mận, tác giả ngợi ca tình cảm gia đình, sự hi sinh thầm lặng của người cha và gửi gắm thông điệp nhân văn: tình yêu thương chính là nguồn sức mạnh giúp con người hồi sinh, tìm lại niềm tin và những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.