Viết hoàn chỉnh bài văn vừa lập dàn ý ở câu hỏi số 1.

Câu hỏi số 986989:

Vận dụng

Quảng cáo

Xem lời giải

Câu hỏi:986989

Phương pháp giải

- Phân tích (Phân tích đề để xác định vấn đề nghị luận, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận.

Giải chi tiết

Bài văn tham khảo: Phân tích nghệ thuật tự sự trong đoạn trích Cây mận của ba – Ngô Thị Thu Vân

Trong tác phẩm tự sự, nghệ thuật kể chuyện không chỉ góp phần tái hiện các sự kiện mà còn là phương tiện quan trọng để nhà văn khám phá đời sống nội tâm nhân vật và gửi gắm những thông điệp sâu sắc về cuộc đời. Truyện ngắn Cây mận của ba của Ngô Thị Thu Vân là một tác phẩm giàu giá trị nhân văn, kể về tình cảm gia đình và sự hồi sinh của con người từ tình yêu thương. Thành công của đoạn trích được tạo nên bởi nghệ thuật tự sự đặc sắc, thể hiện qua cách xây dựng tình huống truyện, lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn trần thuật, khắc họa nhân vật và sử dụng những chi tiết giàu ý nghĩa biểu tượng.

Trước hết, nét đặc sắc trong nghệ thuật tự sự của đoạn trích được thể hiện qua cách xây dựng tình huống truyện giản dị mà giàu sức gợi. Sau gần ba mươi năm bôn ba xứ người, chị hai trở về với hai bàn tay trắng. Thương chị, các em bàn bạc xin ba khoảng đất sau nhà để xây cho chị một căn nhà nhỏ. Thế nhưng, khoảng đất ấy lại là nơi cây mận mà ba hết lòng yêu quý đang sinh trưởng. Tình huống truyện đặt người cha trước sự lựa chọn khó khăn giữa việc giữ lại cây mận gắn bó với mình suốt bao năm và hi sinh nó để con gái có được chốn nương thân. Câu nói ngập ngừng “Rồi cây mận...” cho thấy sự lưu luyến, tiếc nuối của ba, nhưng cuối cùng, tình thương con vẫn lớn hơn tất cả. Ba chủ động nhờ người đến xây nhà và bình thản nói: “Thì đốn chở sao”. Qua tình huống ấy, tác giả làm nổi bật vẻ đẹp trong tình phụ tử: người cha sẵn sàng hi sinh niềm vui riêng để đổi lấy hạnh phúc cho con. Đặc biệt, việc cây mận tưởng như đã chết nhưng sau đó hồi sinh còn tạo nên bước ngoặt giàu ý nghĩa, mở đường cho sự hồi sinh trong tâm hồn chị hai ở phần cuối câu chuyện.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn ngôi kể và tổ chức điểm nhìn trần thuật cũng góp phần tạo nên sức hấp dẫn cho đoạn trích. Tác giả sử dụng ngôi kể thứ ba với người kể chuyện giấu mình, có khả năng bao quát các sự kiện và đi sâu khám phá thế giới nội tâm nhân vật. Điểm nhìn trần thuật được dịch chuyển linh hoạt, khi hướng vào người cha với nỗi buồn âm thầm trước việc phải đốn cây, khi lại tập trung vào chị hai với những day dứt, mặc cảm và khát vọng tìm lại chính mình. Nhờ đó, câu chuyện không bị giới hạn trong cảm nhận của một nhân vật mà mở ra nhiều góc nhìn về tình cảm gia đình. Người kể không trực tiếp đưa ra những lời bình luận dài dòng, cũng không cố tình tô đậm sự hi sinh của người cha mà để các sự việc, hành động và cảm xúc tự bộc lộ. Chính lối kể khách quan nhưng thấm đẫm tình cảm ấy đã tạo nên sức lay động tự nhiên cho tác phẩm.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật cũng là một phương diện nổi bật trong đoạn trích. Nhân vật ba được khắc họa chủ yếu thông qua hành động, lời nói và những biểu hiện tâm lí kín đáo. Khi quyết định đốn cây để xây nhà cho con, ba nói một cách “tỉnh rụi”, nhưng đến ngày người ta thực sự đốn cây, ông lại viện cớ đi đánh cờ đến tối mịt mới về. Sự đối lập giữa lời nói bình thản và hành động tránh mặt đã cho thấy nỗi đau mà ba cố giấu trong lòng. Dù vậy, ông vẫn kiên trì chăm sóc cây mận với một niềm hi vọng mong manh. Qua những chi tiết nhỏ bé ấy, hình ảnh người cha hiện lên chân thực, giàu tình yêu thương và đức hi sinh. Nhân vật chị hai cũng được khắc họa tinh tế qua quá trình chuyển biến tâm lí: từ sự bối rối khi biết ba phải đốn cây, hành động cố gắng cứu cây mận đến việc tìm lại niềm đam mê hội họa từng bị bỏ quên. Đặc biệt, chi tiết lặp lại câu nói “Rồi cây mận...” trong hai hoàn cảnh khác nhau đã thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa hai cha con. Không cần những lời bày tỏ trực tiếp, tình yêu thương vẫn được truyền tải đầy xúc động qua những khoảng lặng và hành động giản dị.

Ngoài ra, nghệ thuật tổ chức cốt truyện và xây dựng hình ảnh biểu tượng cũng góp phần làm nên chiều sâu tư tưởng của tác phẩm. Cốt truyện được triển khai theo trình tự thời gian với những sự kiện có quan hệ nhân quả chặt chẽ: chị hai trở về, ba quyết định xây nhà, cây mận bị đốn, được cứu sống và cuối cùng hồi sinh trong chiếc chậu nhỏ. Song hành với quá trình ấy là hành trình chị hai tìm lại niềm vui và ý nghĩa cuộc sống. Hình ảnh cây mận trở thành chi tiết nghệ thuật xuyên suốt, kết nối các sự kiện và số phận nhân vật. Cây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của ba mà còn tượng trưng cho tình yêu thương, sức sống bền bỉ và khả năng vượt qua nghịch cảnh. Sau khi bị cắt ngang thân, cây mận từng héo úa, trơ trọi nhưng rồi lại nhú lên những mầm non, tiếp tục ra hoa, kết trái. Cũng giống như cây mận, chị hai sau những năm tháng bôn ba và đánh mất ước mơ đã dần tìm lại được niềm đam mê hội họa. Câu văn kết thúc “Trong cây có một phần đời hồi sinh của chị” tạo nên sự tương ứng đầy ý nghĩa giữa cây và người. Qua đó, tác giả khẳng định rằng tình yêu thương có thể chữa lành những tổn thương, tiếp thêm sức mạnh để con người bắt đầu lại cuộc đời.

Không chỉ thành công ở cách kể chuyện, đoạn trích còn gây ấn tượng bởi ngôn ngữ tự nhiên và giọng điệu trần thuật giàu chất trữ tình. Những lời đối thoại như “Thì đốn chở sao”, “Chị hai dạo này trông trẻ đẹp hẳn ra” mang đậm hơi thở đời thường, thể hiện nét mộc mạc, chân chất trong đời sống gia đình Nam Bộ. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng nhiều hình ảnh miêu tả tinh tế, giàu sức gợi như “những chiếc lá lụa non tơ tim tím”, “nụ cười như có nắng”, khiến câu chuyện vừa chân thực vừa thấm đẫm chất thơ. Giọng kể nhẹ nhàng, sâu lắng, đôi khi pha chút hóm hỉnh nhưng vẫn chứa đựng niềm xúc động kín đáo. Tác giả không tạo ra những xung đột gay gắt mà lựa chọn cách kể chậm rãi, chú trọng những biến chuyển nhỏ trong tâm hồn nhân vật. Nhờ vậy, câu chuyện về một cây mận bình thường lại có sức gợi mở những suy ngẫm sâu xa về tình thân và cuộc sống.

Có thể nói, bằng nghệ thuật xây dựng tình huống truyện giàu ý nghĩa, ngôi kể thứ ba kết hợp điểm nhìn linh hoạt, cách khắc họa nhân vật tinh tế cùng hình ảnh biểu tượng đặc sắc, Ngô Thị Thu Vân đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho đoạn trích Cây mận của ba. Đằng sau câu chuyện giản dị về một cây mận là vẻ đẹp của tình phụ tử, sự hi sinh thầm lặng và hành trình tìm lại chính mình của con người. Tác phẩm không chỉ đem đến cho người đọc những rung động sâu sắc trước tình cảm gia đình mà còn gửi gắm một thông điệp nhân văn: dù cuộc sống có trải qua bao mất mát, tổn thương, chỉ cần còn tình yêu thương và niềm tin, con người vẫn có thể hồi sinh, tiếp tục nở hoa và kết trái như cây mận của ba.

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.