Đọc đoạn trích sau: Tóm lược bối cảnh: Mẹ và thằng Sinh đón tôi
Đọc đoạn trích sau:
Tóm lược bối cảnh: Mẹ và thằng Sinh đón tôi trở về. Cha tôi hy sinh khi tôi mới mười tuổi. May mà em Dân lấy vợ quê, từ ngày vợ chồng em đẻ thằng Sinh mẹ tôi cũng khuây khoả. Thằng Câm trong làng chạy tới mang cho tôi bó rau ngải đắng. Chính cái thứ hương cay cay ngòn ngọt nhằng nhặng đắng đã theo riết tôi, đã níu tôi với cả quãng đời thơ ấu bình yên. Mẹ trách tôi bỏ quê mà đi, rồi lấy chồng mãi mới về. Tôi khóc nức lên. Tôi biết nói gì với mẹ, khi tôi đã ra đi vì khát vọng của mình, đã giãy giụa ra khỏi những mịt mùng, heo hút, đã sợ bị “định giá" như mẹ, như em dâu...
Trở về, mẹ không đi nằm mà ra bếp ngồi, cời lò cho cháy lên, lại mang lưới ra. Ánh lửa chập chờn hắt lên mẹ, lên mái tóc bạc, lên gương mặt đã kín vết nhăn, như thực, như hư. Một nỗi sợ từ đâu ùa vào tôi.
Hình ảnh chiếc áo quan mở nắp mà thằng Sinh với lũ bạn nhảy ra nhảy vào đùa nghịch hiện lên mồn một. Mẹ tôi đã chuẩn bị cho sự ra đi lâu nhất mãi mãi như thế từ cách đây năm, sáu năm. Ba con dê đổi lấy một khúc gỗ dẻ lớn mà em Dân dùng trâu kéo về.
Tôi ra ngồi với mẹ. Lát sau gà gáy eo óc thì em dâu cũng dậy kiễng chân với mẹt chuối sấy trên gác bếp xuống lật trở cho đều. Sắp tới rằm tháng bảy ăn to lắm. Nhà nào nghèo mấy thì trẻ con cũng phải có bộ quần áo mới, trong nhà có ít nhất hai thứ bánh gù, bánh chuối và chõ xôi đỏ hoặc tím. Ngày nhỏ tôi đã từng bắt em Dân theo chúng bạn sang tận Khuổi Nậm tụ tập đánh khăng đánh cù, lúc đói bụng thì chạy vào bất cứ nhà nào cũng được ăn bánh đầy bụng. Tháng bảy hay mưa nhưng cứ mười bốn, mười rằm là tạnh ráo. Đàn ông đi uống rượu nhà bạn bè có khi say mấy ngày liền không về.
Em dâu nhắc: “Rằm tháng bảy năm nay thế nào chị Din cũng phải về đấy nhé. Hai cái rằm rồi, làm bao nhiêu bánh ăn mãi không hết. Làm ít bà bảo sợ chị Din về, nhỡ có bạn đi cùng thì không đủ, thế là cứ cố nhiều bột nhiều chuối... Ấy da...". Tôi nhìn mẹ. Muốn hỏi có phải Êm chỉ làm mặt giận vậy thôi chứ lúc nào cũng thương con gái nhất, nhưng mẹ dường như chẳng để ý gì.
Chưa tỏ mặt người, em Dân đã đi, bảo phải lên họp ở trên huyện. Dân nhìn tôi, hình như muốn nói gì, nhưng ngần ngừ rồi thôi, xách cặp đi, tiếng xe Min nổ phành phạch xa dần. Gương mặt buồn buồn của đứa em trai mới lớn ngày nào còn tranh với chị từng củ sắn nướng cứ dằn vặt tôi. Nghe đâu người ta còn muốn cất nhắc Dân lên huyện nhưng em không muốn đi. Dân khác tôi, gắn chặt với nơi mình sinh ra, không sao rời đi được dù có nhiều cơ hội cho bản thân vươn lên. Tôi vừa thương vừa biết ơn Dân, em gánh cả phần trách nhiệm của tôi đối với mẹ, hẳn cha tôi dưới kia cũng mừng.
Lược một đoạn: Tôi và thằng Sinh dậy sớm đi tìm những con ngỗng ngoài bờ suối. Thằng bé giống hệt Dân hai mươi năm về trước. Về đến nhà, mẹ tôi đang đứng chờ ở cầu thang.
Dưới chân cầu thang, nơi mẹ tôi và thằng Sinh đang đứng. Có một phiến đá rất lớn. Phiến đã màu xanh, bốn năm người đứng lên vẫn đủ chỗ. Cha tôi đã kéo nó từ dưới chân suối lên sau một cơn lũ lớn. Chính trên phiến đá này tôi đã gặp cha lần cuối cùng, nghe ông dặn dò rồi tôi khóc ròng ròng mãi mới buông vạt áo ông ra. Sau này không biết đã bao nhiêu lần tôi đứng vào chỗ của cha hồi đó, mặt hướng lên phía Tây Côn Lĩnh cao vời vợi, sương mù phủ trắng, mà cảm thấy như một sự ấm áp, một nguồn sinh lực nào đó, để có thể đi những bước vững vàng ngoài kia.
Mặt trời lên. Đỏ như một quầng lửa. Báo hiệu một ngày rất nắng. Cứ nắng như thế thì chỉ ba ngày là thóc nếp khô, yên tâm xếp lên gác bếp. Năm nào cũng vậy, sau mùa thu hoạch bao giờ trên cái gác chạy dài từ đầu nhà đến cuối nhà cũng đầy chật lúa ngô. Ngô túm thành từng túm treo lủng lẳng, lúa xếp bên trên. Được mùa, có khi lúa năm ngoái chưa ăn hết thì lúa năm nay đã về, cứ thế xếp lên. Mẹ tôi kể ngày xưa, nhà ông bà nội còn có những cụm thóc tuổi nhiều hơn chú út.
Có tiếng leng keng, lịch kịch, thì ra thằng Câm đang lùa dê lên núi. Nó dừng ở ngõ nhà tôi, chờ em dâu tôi lùa dê ra. Tôi bảo: “Để chị đi cùng nó". "Làm gì cơ chứ. Mình nó vẫn chặn mà. Với lại, xa lắm cơ chị Din ạ". "Xa mấy chị cũng tới được. Chị muốn tìm ngải đắng...". "Thì bảo nó lấy cho. Việc gì phải đi cho mệt ra". "Không. Chị muốn tự hái về". Mẹ lẩm bẩm: “Ngày xưa... ngải bỏ vào đến gầm sàn, dỗ mãi không ăn. Làm sao giờ lại thèm khát đến thế hở!".
Câm hớn hở ra mặt. Cặp mắt đàn ông lấp lánh trên gương mặt thoắt buồn, thoắt vui. Chắc đi mãi một mình nó cũng buồn. Chúng tôi đi ngược về phía mặt trời. Mặt trời đang ở phía sau dãy núi kia, mới chỉ thấy những tia nắng hình quạt nan hắt lên. Con đường đầy những vết chân dê càng lúc càng dốc, những con bọ gậy bò lổm ngổm trên đám lá vàng ướt sũng sương đêm. Càng lên cao rừng càng âm u. Ở những cánh rừng như thế này trời tối khi nào đám trẻ mải chơi không kịp biết. Trên đầu tán cây ken dày khít, ong bay vù vù. Vất vả lắm tôi mới theo kịp Câm. Đàn dê không cần đuổi cũng đã chạy trước, sục vào những bụi cây gai mịt mùng.
Và đây, tôi đang đứng trên đỉnh của một trong những ngọn núi hùng vĩ nhất Tây Côn Lĩnh. Gió lồng lộng thổi như muốn cuốn tôi bay lên cao... và kia, và ra trước tôi, xanh rợp, tím ngắt, bàng bạc trắng, dập dềnh như những con sóng là cả triền núi mơn mởn ngải đắng vừa thức dậy từ sương mù. Tôi lao vào đấy, úp mặt lên nó, một trạng thái nửa mê nửa tỉnh, tựa hồ quay về những năm tháng rất xa.
Những năm tháng mà có lúc tưởng như nó chỉ còn phảng phất trong cuộc sống cuồn cuộn chảy, dữ dội vật lộn hôm nay. Tôi gặp cha tôi ở đây. Ông vẫn cường tráng vâm váp, tôi rúc vào ông như một con gấu con...
Tôi đã trở về nơi tôi sinh ra. Nơi mặt trời lên muộn nhất và đi ngủ sớm nhất.
Tôi đã trở về trên núi cao.
(Đỗ Bích Thúy, Ngải đắng ở trên núi, tập Tiếng đàn môi sau bỏ rào đá, NXB Văn học, 2021, tr. 161-174)
* Chú thích: Nhà văn Đỗ Bích Thúy sinh năm 1975 ở Hà Giang, hiện đang làm việc tại tạp chí Văn nghệ Quân đội. Chị đã giành nhiều giải thưởng văn học cao quý. Sinh ra tại vùng cao nguyên đá Hà Giang nên những tác
phẩm của chị phản ánh khá đậm nét cuộc sống sinh hoạt của cộng đồng dân tộc người Mông, Tày, Dao với thân phận và cảnh đời ngang trái của những người đàn bà vùng núi. Ngôn từ và bối cảnh đậm chất miền núi, những trang văn nhẹ nhàng mà sâu lắng, nhà văn Đỗ Bích Thíu đã gieo vào lòng người đọc thật nhiều xúc cảm và cả những ý niệm về cái đẹp trong hồn người, tình người, tình quê hương sâu nặng.
- Ngải đắng ở trên núi là truyện ngắn tiêu biểu của Đỗ Bích Thúy được đăng lần đầu trên Diễn đàn văn học nghệ thuật Văn chương phương Nam ngày 28 tháng 06 năm 2018.
Thực hiện các yêu cầu:
Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:
Chỉ ra dấu hiệu xác định ngôi kể của đoạn trích trên.
Căn cứ nội dung bài đọc hiểu, phân tích và xác định ngôi kể
Theo nhân vật Din, sự khác biệt lớn giữa cô và em trai - Dân, là gì?
Căn cứ bài đọc hiểu, tìm ý và xác định câu trả lời.
Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong cậu: Ánh lửa chập chờn hắt lên mẹ, lên mái tóc bạc, lên gương mặt đã kín vết nhăn, như thực, như hư.
Căn cứ kiến thức bài liệt kê, phân tích và xác định tác dụng.
Nêu nhận xét về phản ứng của nhân vật “tôi” khi bắt gặp triền núi mơn mởn ngải đắng: Tôi lao vào đấy, úp mặt lên nó, một trạng thái nửa mê nửa tỉnh, tựa hồ quay về những năm tháng rất xa.
Căn cứ nội dung bài đọc hiểu và phân tích mối quan hệ.
Hai ngữ liệu sau đây có sự tương đồng nào về ý nghĩa? -Tôi đã trở về nơi tôi sinh ra. Nơi mặt trời lên muộn nhất và đi ngủ sớm nhất. Tôi đã trở về trên núi cao. (Ngải đắng ở trên núi - Đỗ Bích Thủy) - Làng quê ơi, hồn tôi lại trở về Làm bạn với con bò ngu ngơ nhìn mây nước Dầu dãi mái nhà làng như mảnh đời quê. (Hồn quê – Trần Đăng Khoa)
Căn cứ nội dung bài đọc hiểu, kiến thức cá nhân và đưa ra trách nhiệm của thế hệ trẻ.
Quảng cáo
Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí
>> 2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Hỗ trợ - Hướng dẫn
-
024.7300.7989
-
1800.6947
(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com
