Đọc đoạn trích sau: THƠ SINH NHẬT CHO CON Cho Hương Giang Rồi con sẽ lên ba lên năm còn bây giờ

Đọc đoạn trích sau:

THƠ SINH NHẬT CHO CON

Cho Hương Giang

Rồi con sẽ lên ba lên năm

còn bây giờ thì ba mươi ngày nữa con mới đầy hai tuổi

ba không mong con lớn nhanh như thổi

chỉ cần con lớn đúng sức mình...

Ở ngoài kia là trời và biển mênh mông

con lẫm chẫm trong phòng môi cười như nắng

ba không muốn con là dòng sông phẳng lặng

dù tên con là dòng sông đau đau của đời cha

sau này lớn lên con sẽ đi xa

hãy mang theo bước chân ngập ngừng nhỏ xíu

hôm nay con nhé

dẫu là Hương Giang cũng có ngày cồn lên bão tố

và người dắt tay con chính là con trên từng chặng cuộc đời

[...]

sẽ đến lúc ba xuôi về hoàng hôn

con hãy nhận lấy trang thơ đời dang dở

con ơi dù nắng mưa dù gió

chân trời là của con...

Pleiku, 05/4/1987

(Văn Công Hùng, in trong Tuyển tập thơ và trường ca, NXB Hội Nhà văn, 2025, tr.20-21)

Văn Công Hùng (sinh năm 1958) là một nhà thơ, nhà báo nổi tiếng, hiện đang sinh sống và làm việc tại Pleiku, Gia Lai, được biết đến với phong cách thơ mộc mạc, phóng khoáng, giàu chất triết lí.

Thực hiện các yêu cầu:

Trả lời cho các câu 1, 2 dưới đây:

Câu hỏi số 1:

Vận dụng

Trong đoạn trích “Thơ sinh nhật cho con”, người cha nhắn nhủ: “và người dắt tay con chính là con trên từng chặng cuộc đời”. Hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về lời nhắn nhủ trên.

Xem lời giải

Câu hỏi:982124

Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức về văn nghị luận, phân tích và xác định vấn đề; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận,…

Giải chi tiết

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

2. Thân bài

- Giải thích:

“Người dắt tay con”: Hình ảnh ẩn dụ cho người dẫn đường, bảo vệ, che chở và định hướng.

“Chính là con”: Lời khẳng định về sự tự lập. Không ai khác ngoài chính bản thân con sẽ phải tự bước đi, tự quyết định và chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình.

=> Lời nhắn nhủ chứa đựng tình yêu thương sâu sắc và sự tỉnh táo của người cha: Cha mẹ không thể đi cùng con mãi mãi, con phải tự rèn luyện bản lĩnh để làm chủ số phận.

- Bàn luận

+ Cuộc đời không phải là "dòng sông phẳng lặng" mà luôn có "bão tố". Cha mẹ rồi cũng sẽ "xuôi về hoàng hôn" (già yếu, qua đời). Việc dựa dẫm vĩnh viễn là điều không tưởng.

+ Tự bước đi giúp ta rèn luyện sự kiên cường, khám phá được giới hạn và năng lực của bản thân. Chỉ khi tự quyết định, ta mới thực sự chạm đến "chân trời của con" – tức là hạnh phúc và ước mơ mang dấu ấn cá nhân.

+ Nếu luôn trông chờ người khác "dắt tay", con người sẽ trở nên yếu đuối, thụ động và dễ gục ngã khi mất đi điểm tựa.

Dẫn chứng: (Học sinh tự chọn ví dụ về những cá nhân vươn lên bằng tự lực cánh sinh, không dựa dẫm).

- Mở rộng vấn đề

+ Tự lập, tự bước đi không có nghĩa là khước từ sự giúp đỡ, tình yêu thương hay những lời khuyên chân thành từ gia đình, xã hội.

+ Phê phán lối sống tầm gửi, thiếu ý chí của một bộ phận người trẻ hiện nay.

- Bài học nhận thức và hành động:

+ Chuẩn bị hành trang tri thức, kỹ năng và thái độ sống chủ động ngay từ hôm nay.

+ Biết ơn tình yêu thương của cha mẹ bằng cách sống tự lập, vững vàng.

3. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Câu hỏi số 2:

Vận dụng

Bằng việc phân tích đoạn trích “Thơ sinh nhật cho con” của Văn Công Hùng và trải nghiệm văn học, em hãy viết bài văn bản luận về khả năng giúp con người “khám phá, sáng tạo chính bản thân mình” của văn học.

Xem lời giải

Câu hỏi:982125

Phương pháp giải

Căn cứ kiến thức về văn nghị luận, phân tích và xác định vấn đề; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận,…

Giải chi tiết

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

II. Thân bài

- Giải thích

+ “Khám phá chính bản thân mình”: Là chức năng nhận thức và tự nhận thức. Văn học giúp ta nhìn thấu những góc khuất trong tâm hồn (cảm xúc, khát vọng, sự yếu đuối), hiểu rõ mình là ai, mình đang đứng ở đâu giữa cuộc đời.

+ “Sáng tạo chính bản thân mình”: Là chức năng giáo dục, thanh lọc nhân cách. Từ sự thức tỉnh, văn học giúp người đọc loại bỏ cái xấu, vươn tới cái đẹp, "nhào nặn" lại tư duy để trở thành một phiên bản tốt đẹp hơn, hoàn thiện hơn.

- Vì sao văn học có khả năng giúp con người "khám phá và sáng tạo" bản thân?

+ Đối tượng khám phá của văn học là con người. Tác phẩm văn học như một tấm gương soi chiếu đa chiều. Khi đọc một tác phẩm, ta không chỉ đang sống cuộc đời của nhân vật (hay nhân vật trữ tình) mà còn đang đối thoại với chính mình, từ đó nhận ra những vùng sâu kín trong tâm hồn mà đời thực ta vô tình lãng quên.

+ Văn học tác động đến con người bằng con đường tình cảm, mượn cái Đẹp của ngôn từ để lay động trái tim. Quá trình rung cảm mãnh liệt ấy tạo ra sự "thanh lọc tâm hồn" (Catharsis), khiến con người tự nguyện rũ bỏ những thứ nhem nhuốc, ích kỷ để hướng tới chân - thiện - mỹ. Quá trình tự nguyện thay đổi đó chính là lúc ta đang "sáng tạo" lại bản thân.

+ Tiếp nhận văn học là quá trình đồng sáng tạo. Người đọc lấy vốn sống của mình để đập nhịp đập cùng tác giả, từ đó tự vỡ lẽ ra những bài học riêng, biến tư tưởng của tác phẩm thành máu thịt và hành động của đời mình.

- Phân tích đoạn trích "Thơ sinh nhật cho con" để chứng minh:

+ Văn học giúp ta khám phá những triết lý nhân sinh và tình cảm sâu sắc:

Khám phá một tình phụ tử tỉnh táo, hiện đại: Cha không mong con "lớn nhanh như thổi" mà "lớn đúng sức mình"; không che giấu khó khăn mà chỉ ra thực tế "cồn lên bão tố".

Khám phá quy luật nghiệt ngã nhưng tất yếu của đời người: "ba xuôi về hoàng hôn" đối lập với "chân trời là của con".

+ Văn học giúp ta "sáng tạo chính bản thân mình" (Sự tác động đến độc giả):

Lời nhắn nhủ "người dắt tay con chính là con" đánh thức lòng tự trọng và ý chí tự lập nơi người đọc.

Những vần thơ mộc mạc, thủ thỉ thanh lọc đi sự ỷ lại, yếu đuối trong ta, giúp ta tự "nhào nặn" lại mình: trở nên kiên cường hơn, biết trân trọng tình cảm gia đình và sẵn sàng kiến tạo "chân trời" của riêng mình.

- Chứng minh: Học sinh chọn 1 tác phẩm tâm đắc để chứng minh văn học đã giúp mình khám phá, hoàn thiện bản thân ra sao.

- Đánh giá, bàn luận:

+ Nhận định trên là thước đo giá trị vĩnh cửu của một tác phẩm văn học chân chính.

+ Bài học cho người cầm bút: Phải viết bằng sự trải nghiệm máu thịt, bám rễ vào đời sống nhân sinh.

+ Bài học cho người tiếp nhận: Đọc văn không phải là sự giải trí nông cạn, mà là quá trình lao động tâm trí miệt mài để đối thoại, soi mình và tự hoàn thiện.

III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Quảng cáo

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

Câu hỏi trước Câu tiếp theo

>> Học trực tuyến lớp 9 và Lộ trình UP10 trên Tuyensinh247.com . Học online tại nhà cũng giáo viên giỏi từ trường TOP đầu cả nước. Lộ trình học tập 3 giai đoạn: Học nền tảng lớp 9, Ôn thi vào lớp 10, Luyện Đề. Bứt phá điểm lớp 9, thi vào lớp 10 kết quả cao. Hoàn trả học phí nếu học không hiệu quả. Phụ huynh và học sinh tham khảo chi tiết khoá học tại: Link