Túi khí an toàn trên xe ô tô là một trong những phát minh quan trọng nhất của ngành công nghiệp
Túi khí an toàn trên xe ô tô là một trong những phát minh quan trọng nhất của ngành công nghiệp chế tạo cơ khí - hóa học, giúp giảm thiểu tối đa chấn thương vùng đầu và ngực cho hành khách khi va chạm xảy ra. Toàn bộ quá trình từ lúc cảm biến phát hiện va chạm đến khi túi khí căng phồng hoàn toàn chỉ diễn ra trong khoảng thời gian cực ngắn từ 30 đến 40 mili-giây (nhanh hơn một cái chớp mắt).
Để tạo ra một lượng lớn chất khí làm phồng tức thời một chiếc túi có thể tích khoảng 60 đến 70 lít, người ta sử dụng phản ứng nhiệt phân cực nhanh của sodium azide (NaN₃). Khi xe va chạm mạnh, xung điện từ cảm biến kích hoạt kíp nổ siêu nhỏ sinh nhiệt độ trên 300 °C, khơi mào cho phản ứng phân hủy mãnh liệt: 2NaN₃(s) $\overset{t^{\circ}}{\rightarrow}$ 2Na(s) + 3N₂(g) (Phản ứng 1)
Khí N₂ sinh ra là chất khí trơ, không độc hại, chiếm hơn 99% thể tích khí làm căng phồng túi. Tuy nhiên, sản phẩm phụ của phản ứng này là kim loại sodium (Na) tự do có tính khử cực mạnh, phản ứng nổ khi gặp hơi ẩm và có thể gây bỏng kiềm nghiêm trọng cho người ngồi trong xe. Để vô hiệu hóa sodium nguy hiểm này, các nhà thiết kế phối trộn sẵn potassium nitrate (KNO₃) và silicon dioxide (SiO₂) cùng với hạt NaN₃ trong buồng đốt. Sodium mới sinh sẽ lập tức bị oxy hóa bởi KNO₃ theo phản ứng tỏa nhiệt: 10Na(s) + 2KNO₃(s) $\overset{t^{\circ}}{\rightarrow}$ K₂O(s) + 5Na₂O(s) + N₂(g) (Phản ứng 2)
Phản ứng (2) tiếp tục sinh thêm một phần khí N₂ hỗ trợ làm căng túi. Các oxide kiềm K₂O và Na₂O tạo thành sau đó sẽ phản ứng ngay với bột silica (SiO₂) để tạo thành thủy tinh silicate kiềm kiềm thổ (dạng gốm silicate không tan, trơ về mặt sinh học và hoàn toàn vô hại): K₂O(s) + Na₂O(s) + SiO₂(s) $\overset{t^{\circ}}{\rightarrow}$ Na2SiO3 (Phản ứng 3)
Sau khi bung ra để nâng đỡ cơ thể hành khách, khí N₂ nhanh chóng thoát ra ngoài qua các lỗ thông hơi li ti ở mặt sau của túi khí chỉ sau khoảng 1-2 giây, cho phép hành khách cử động và thoát hiểm khỏi xe dễ dàng.
Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:
Vai trò chủ yếu của việc bổ sung KNO₃ vào khoang sinh khí của túi khí ô tô là gì?
Đáp án đúng là: B
Dựa vào đoạn văn giải thích tác hại của sodium kim loại và cơ chế xử lý: "Sodium mới sinh sẽ lập tức bị oxy hóa bởi KNO₃ theo phản ứng tỏa nhiệt... oxy hóa kim loại Na nguy hiểm... sinh thêm N₂".
Đáp án cần chọn là: B
Tại sao túi khí ô tô sau khi bung căng phồng lại cần xẹp xuống gần như ngay lập tức (sau khoảng 1 đến 2 giây)?
Đáp án đúng là: C
Dựa vào câu kết của bài đọc: "cho phép hành khách cử động và thoát hiểm khỏi xe dễ dàng" kết hợp kiến thức vật lý về giảm chấn thương do lực nảy đàn hồi.
Đáp án cần chọn là: C
Khi 130 gam NaN₃ bị nhiệt phân hoàn toàn theo Phản ứng (1), toàn bộ lượng kim loại Na sinh ra được chuyển hóa hết theo Phản ứng (2). Tổng thể tích khí N₂ (ở điều kiện chuẩn: 25 °C, 1 bar, 1 mol khí chiếm 24,79 lít) thu được từ cả hai phản ứng là ____ lít.
Đáp án đúng là: B
Tính toán tuần tự theo phương trình phản ứng hóa học hoặc bảo toàn nguyên tố/electron:
NaN₃ có phân tử khối M = 23 + 14 . 3 = 65 g/mol.
Tính số mol Na sinh ra từ phản ứng (1), sau đó tính số mol N₂ sinh thêm ở phản ứng (2).
Đáp án cần điền là: B
Đánh giá tính đúng/sai của các nhận định kỹ thuật sau:
| Đúng | Sai | |
|---|---|---|
| a) Trong phản ứng (1), sodium azide đóng vai trò vừa là chất khử vừa là chất oxy hóa (phản ứng tự oxi hóa - khử). | ||
| b) Khí làm phồng túi an toàn là hỗn hợp đồng thể gồm khí CO₂ và khí N₂ với tỉ lệ mol 1 : 1. | ||
| c) Kim loại Na sinh ra từ phản ứng nổ nếu không được xử lý triệt để có thể phản ứng với mồ hôi hoặc hơi nước trong không khí tạo môi trường kiềm mạnh gây bỏng rát. | ||
| d) Phản ứng (3) là phản ứng tạo thủy tinh silicate giúp kết dính các oxide kiềm thành chất rắn trơ, ngăn bụi độc phát tán vào khoang cabin. | ||
| e) Cứ mỗi 10 mol NaN₃ bị phân hủy ban đầu sẽ kéo theo 1 mol KNO₃ tham gia vào chuỗi phản ứng khử Na. |
Đáp án đúng là: Đ; S; Đ; Đ; S
a) Xác định số oxi hóa: Na⁺, các nguyên tử N có số oxi hóa trung bình là -1/3 chuyển thành N₂ (số oxi hóa 0) ⟹ N đóng vai trò chất khử; Na⁺ không đổi số oxi hóa?
b) Thành phần khí trong túi khí: chủ yếu là khí N₂, không có CO₂.
c) Tính chất hóa học của kim loại Na khi gặp nước (tạo dung dịch NaOH có tính kiềm mạnh).
d) Phản ứng kết khối oxide kiềm với silica tạo silicate trơ dạng hạt rắn/thủy tinh.
e) Dựa vào tỉ lệ phương trình (1) và (2).
Đáp án cần chọn là: Đ; S; Đ; Đ; S
Để làm phồng một túi khí có thể tích 64 lít đạt áp suất tiêu chuẩn cần vừa đủ 2,6 mol khí N₂. Nếu toàn bộ lượng khí này được tạo ra từ chuỗi phản ứng (1) và (2) khép kín (toàn bộ Na sinh ra từ phản ứng 1 đều phản ứng hết ở phản ứng 2), khối lượng sodium azide (NaN₃, M = 65 g/mol) cần dùng trong viên tạo khí là ___ gam.
Đáp án đúng là: 105,625
Thiết lập tỉ lệ mol tổng quát giữa NaN₃ và tổng lượng N₂ sinh ra từ hai phản ứng.
Gọi số mol NaN₃ là a.
Từ phản ứng (1): n_N₂(1) = 1,5a; n_Na = a.
Từ phản ứng (2): n_N₂(2) = 0,1 . n_Na = 0,1a.
Tổng số mol N₂ = 1,5a + 0,1a = 1,6a.
Đáp án cần điền là: 105,625
Quảng cáo
>> 2K9 Chú ý! Lộ Trình Sun 2027 - 1 lộ trình ôn đa kỳ thi (TN THPT, ĐGNL (Hà Nội/ Hồ Chí Minh), ĐGNL Sư Phạm, ĐGTD, ĐGNL Bộ Công an, ĐGNL Bộ Quốc phòng- Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com. Cập nhật bám sát bộ SGK mới, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Hỗ trợ - Hướng dẫn
-
024.7300.7989
-
1800.6947
(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com












