PASSAGE 3: Question 21 – 30Stars may be spheres, but not every celestial object is spherical. Objects in the universe

Xác định vị trí của từ “celestial” trong bài đọc, dịch nghĩa của câu có chứa từ để hiểu nghĩa của từ, lần lượt dịch các đáp án để xác định từ đồng nghĩa với nó.

Thông tin: Stars may be spheres, but not every celestial object is spherical.

(Các ngôi sao có thể hình cầu, nhưng không phải mọi vật thể thiên thể nào cũng hình cầu.)

Xác định vị trí của từ “entities” trong bài đọc, dịch nghĩa của câu có chứa từ để hiểu nghĩa của từ, lần lượt dịch các đáp án để xác định từ đồng nghĩa với nó.

Thông tin: But none of the shapes on this list describes the largest single entities in the universe.

(Nhưng không có hình dạng nào trong danh sách này mô tả các thực thể đơn lẻ lớn nhất trong vũ trụ.)

Đọc lại đoạn 1 để tìm thông tin về “objects in the universe” từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn đáp án đúng.

Thông tin: Objects in the universe show a variety of shapes: round planets (some with rings), tailed comets, wispy cosmic gas and dust clouds, ringed nebulae, pinwheel-shaped spiral galaxies, and so on.

(Các vật thể trong vũ trụ thể hiện sự đa dạng về hình dạng: các hành tinh tròn (một số có vành đai), sao chổi có đuôi, đám mây khí và bụi vũ trụ mỏng manh, tinh vân có vành đai, thiên hà hình xoắn ốc dạng chong chóng, v.v.)

Đọc lướt qua bài đọc để xác định đoạn chứa thông tin về “scientists do not fully understand why double radio sources” từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn đáp án đúng.

Thông tin: [Đoạn 2] However, in view of the rate at which the radio sources emit energy, they should disappear in a few million years as their electrons slow down and cease producing radiation. Somehow new electrons must be continually accelerated to nearly the speed of light, otherwise, by now almost none of the double radio sources would be observed.

(Tuy nhiên, xét về tốc độ phát ra năng lượng của các nguồn vô tuyến, chúng đáng lẽ phải biến mất trong vài triệu năm khi các electron của chúng chậm lại và ngừng tạo ra bức xạ. Bằng cách nào đó, các electron mới phải liên tục được gia tốc gần bằng tốc độ ánh sáng, nếu không, đến nay hầu như sẽ không thể quan sát được nguồn vô tuyến kép nào.)

Xác định vị trí của từ “their” trong bài đọc, dịch nghĩa của câu có chứa từ và đối chiếu lần lượt dịch các đáp án để xác định đúng danh từ mà đại từ thay thế.

Thông tin: When the jets strike the highly rarefied gas that permeates intergalactic space, the fast-moving electrons lose their highly directional motion and form vast clouds of radio-emitting gas.

(Khi các tia va chạm vào khí cực kỳ loãng thấm đẫm không gian giữa các thiên hà, các electron chuyển động nhanh sẽ mất đi chuyển động có định hướng cao của chúng và hình thành các đám mây khí phát xạ vô tuyến rộng lớn.)

Đọc lại bài đọc để tìm thông tin về “what happens when electrons and gas collide in space” từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn đáp án đúng.

Thông tin: [Đoạn 3] When the jets strike the highly rarefied gas that permeates intergalactic space, the fast-moving electrons lose their highly directional motion and form vast clouds of radio-emitting gas.

(Khi các luồng tia va chạm với lớp khí cực loãng bao trùm không gian giữa các thiên hà, những electron chuyển động nhanh sẽ mất đi tính định hướng cao trong chuyển động của chúng và tạo thành những đám mây khí khổng lồ phát ra sóng vô tuyến.)

Đọc lướt qua bài đọc để xác định đoạn chứa thông tin về “astronomers consider the study of cosmic jets” từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn đáp án đúng.

Thông tin: [Đoạn 4] Cosmic jets have ranked among the hottest topics of astronomical research in recent years as astronomers strive to understand where they come from.

(Các tia vũ trụ đã nằm trong số những chủ đề nóng nhất của nghiên cứu thiên văn học trong những năm gần đây khi các nhà thiên văn học nỗ lực tìm hiểu nguồn gốc của chúng.)

Đọc lại toàn bộ bài đọc để nắm được ý của toàn bài, tập trung kỹ vào đoạn cuối, từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn được nội dung chính cho đoạn tiếp theo của bài đọc.

Thông tin: [Đoạn cuối] Cosmic jets have ranked among the hottest topics of astronomical research in recent years as astronomers strive to understand where they come from. Why should a galaxy eject matter at such tremendous speeds in two narrow jets? And why are such jets not seen in the Milky Way?

(Các tia vũ trụ nằm trong số những chủ đề nóng nhất của nghiên cứu thiên văn học trong những năm gần đây khi các nhà thiên văn học nỗ lực tìm hiểu nguồn gốc của chúng. Tại sao một thiên hà lại phun vật chất với tốc độ lớn như vậy thành hai tia hẹp? Và tại sao những tia như vậy lại không được nhìn thấy ở Dải Ngân Hà?)

Lần lượt đọc và xác định từ khóa trong từng đáp án, tập trung đọc đoạn lại toàn bộ bài đọc để xác định thông tin có liên quan, so sánh đối chiếu để xác định câu suy luận đúng.

Đọc lướt qua bài đọc để xác định đoạn chứa thông tin về “the jets produced by some galaxies” từ đó đối chiếu với các đáp án để chọn đáp án đúng.

Thông tin: [Đoạn 3] With the advent of high-resolution radio interferometers during the late 1970's, part of the answer became clear: the electrons are produced in jets that are shot out in opposite directions from the center of galaxy. Remarkably narrow and highly directional, the jets move outward at speeds close to the speed of light. When the jets strike the highly rarefied gas that permeates intergalactic space, the fast-moving electrons lose their highly directional motion and form vast clouds of radio-emitting gas.

(Với sự xuất hiện của các giao thoa kế vô tuyến độ phân giải cao vào cuối những năm 1970, một phần câu trả lời đã rõ ràng: các electron được tạo ra trong các tia được bắn ra theo các hướng ngược nhau từ tâm thiên hà. Vô cùng hẹp và có tính định hướng cao, các tia di chuyển ra ngoài với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. Khi các tia va chạm với lớp khí cực loãng thấm đẫm không gian liên thiên hà, các electron chuyển động nhanh mất đi chuyển động có tính định hướng cao của chúng và tạo ra các đám mây khí phát xạ vô tuyến rộng lớn.)

Tạm dịch bài đọc:

Các ngôi sao có thể là hình cầu, nhưng không phải mọi thiên thể đều có hình cầu. Các vật thể trong vũ trụ thể hiện đa dạng các hình dạng: các hành tinh tròn (một số có vành đai), sao chổi có đuôi, các đám mây khí và bụi vũ trụ mỏng manh, tinh vân có vành đai, các thiên hà xoắn ốc hình chong chóng, v.v. Nhưng không có hình dạng nào trong danh sách này mô tả được những thực thể đơn lẻ lớn nhất trong vũ trụ. Đó là các nguồn vô tuyến kép, các thiên hà với những đám mây bức xạ vô tuyến khổng lồ làm lu mờ cả các thiên hà có thể nhìn thấy, đôi khi lớn hơn gấp một trăm lần hoặc hơn thế. Trải dài trên khoảng cách lớn hơn một triệu năm ánh sáng, các vùng phát xạ vô tuyến này giống như những đám mây khí hỗn loạn sinh đôi, thường tạo thành các hình dạng giống quả tạ với thiên hà nhìn thấy được (khi có thể nhìn thấy) nằm ở trung tâm.

Những nguồn vô tuyến kép này đặt ra cho các nhà thiên văn học một câu đố. Bức xạ vô tuyến của chúng bắt nguồn từ quá trình bức xạ đồng bộ (synchrotron process), trong đó các electron được gia tốc đến gần tốc độ ánh sáng di chuyển qua các từ trường. Tuy nhiên, xét theo tốc độ mà các nguồn vô tuyến phát ra năng lượng, chúng đáng lẽ phải biến mất trong vài triệu năm khi các electron chậm lại và ngừng tạo ra bức xạ. Bằng cách nào đó, các electron mới phải liên tục được gia tốc đến gần tốc độ ánh sáng, nếu không, đến nay hầu như sẽ không thể quan sát thấy nguồn vô tuyến kép nào.

Với sự ra đời của các giao thoa kế vô tuyến độ phân giải cao vào cuối những năm 1970, một phần của câu trả lời đã trở nên sáng tỏ: các electron được sản sinh ra trong các luồng phản lực (jets) bị phóng ra theo các hướng ngược nhau từ tâm thiên hà. Cực kỳ hẹp và có tính định hướng cao, các luồng phản lực này di chuyển ra ngoài với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng. Khi các luồng phản lực va vào khí cực kỳ loãng tràn ngập không gian giữa các thiên hà, các electron chuyển động nhanh sẽ mất đi chuyển động có tính định hướng cao của chúng và hình thành các đám mây khí phát ra vô tuyến rộng lớn.

Các luồng phản lực vũ trụ đã xếp hạng trong số những chủ đề nóng nhất của nghiên cứu thiên văn học trong những năm gần đây khi các nhà thiên văn học nỗ lực tìm hiểu nguồn gốc của chúng. Tại sao một thiên hà lại phun trào vật chất với tốc độ khủng khiếp như vậy thành hai luồng hẹp? Và tại sao những luồng phản lực như vậy lại không được nhìn thấy ở dải Ngân Hà?