Tel: 024.7300.7989 - Phone: 1800.6947 (Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)

Thi thử toàn quốc ĐGNL Hà Nội (HSA) - Trạm 4 - Ngày 28/02 - 01/03/2026 Xem chi tiết
Giỏ hàng của tôi

Chủ đề: Phản ứng nhiệt hạch và bài toán rào cản Coulomb."(1) Phản ứng tổng hợp hạt nhân

Chủ đề: Phản ứng nhiệt hạch và bài toán rào cản Coulomb.

"(1) Phản ứng tổng hợp hạt nhân (Nuclear Fusion) là quá trình vật lý trong đó hai hạt nhân nguyên tử nhẹ kết hợp với nhau để tạo thành một hạt nhân nặng hơn, đồng thời giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ theo phương trình tương đương khối lượng - năng lượng của Einstein ($E = mc^{2}$). Phản ứng khả thi nhất để khai thác năng lượng trên Trái Đất hiện nay là sự kết hợp giữa hai đồng vị của Hydrogen là Deuterium ($D$) và Tritium ($T$). Phương trình phản ứng được mô tả như sau:

${}_{1}^{2}D +_{1}^{3}T\rightarrow_{2}^{4}He(3.5MeV) +_{0}^{1}n(14.1MeV)$

Năng lượng tỏa ra từ phản ứng này lớn gấp hàng triệu lần so với các phản ứng hóa học (như đốt than đá) xét trên cùng một đơn vị khối lượng nhiên liệu.

(2) Tuy nhiên, để phản ứng này xảy ra, hai hạt nhân mang điện tích dương ($D^{+}$ và $T^{+}$) phải tiến lại đủ gần nhau (khoảng $10^{- 15}$ mét) để lực tương tác mạnh (lực hạt nhân) thắng được lực đẩy tĩnh điện Coulomb. Lực đẩy này tạo ra một "Rào cản Coulomb" (Coulomb Barrier) khổng lồ. Để vượt qua rào cản này, các hạt nhân phải chuyển động với vận tốc cực lớn, tương ứng với nhiệt độ của nhiên liệu phải đạt tới ngưỡng trên 150 triệu độ C (lớn gấp 10 lần nhiệt độ tâm Mặt Trời).

(3) Ở nhiệt độ cực hạn này, vật chất không thể tồn tại ở trạng thái rắn, lỏng hay khí mà chuyển sang trạng thái thứ tư gọi là Plasma – một hỗn hợp khí bị ion hóa gồm các hạt nhân dương và electron tự do. Thách thức kỹ thuật lớn nhất của công nghệ điện hạt nhân hiện nay là làm sao "giam giữ" (confinement) khối plasma nóng bỏng này mà không để nó tiếp xúc với thành lò phản ứng (vốn sẽ bị nóng chảy ngay lập tức). Giải pháp hàng đầu hiện nay là sử dụng thiết bị Tokamak, dùng từ trường cực mạnh hình xuyến để treo lơ lửng dòng plasma trong buồng chân không."
(Nguồn trích dẫn: Dựa trên báo cáo kỹ thuật "Nuclear Fusion: A Clean Energy Source" - Tạp chí IAEA Bulletin)

Trả lời cho các câu 1, 2, 3, 4, 5 dưới đây:

Câu hỏi số 1:
Nhận biết

Theo đoạn (2), "Rào cản Coulomb" là lực cản trở quá trình phản ứng nhiệt hạch, bản chất của rào cản này là gì?

Đáp án đúng là: B

Câu hỏi:862832
Phương pháp giải

Đọc đoạn văn thứ (2) để tìm định nghĩa hoặc mô tả về "Rào cản Coulomb" và lực tương tác giữa các hạt nhân.

Giải chi tiết

Trong đoạn (2), văn bản nêu rõ: "...hai hạt nhân mang điện tích dương ($D^{+}$ và $T^{+}$)... Lực đẩy này tạo ra một 'Rào cản Coulomb' khổng lồ." Như vậy, bản chất của rào cản này là lực đẩy tĩnh điện (lực Coulomb) giữa các điện tích cùng dấu.

Đáp án cần chọn là: B

Câu hỏi số 2:
Thông hiểu

Dựa vào phương trình phản ứng trong đoạn (1), các sản phẩm được tạo ra sau khi kết hợp Deuterium ($D$) và Tritium ($T$) là gì?

Đáp án đúng là: C

Câu hỏi:862833
Phương pháp giải

Phân tích phương trình phản ứng hạt nhân được cung cấp trong đoạn (1).

Giải chi tiết

Phương trình phản ứng trong văn bản là:

${}_{1}^{2}D +_{1}^{3}T\rightarrow_{2}^{4}He +_{0}^{1}n$

Trong đó:

${}_{2}^{4}He$ là hạt nhân Helium (hạt Alpha).

${}_{0}^{1}n$ là hạt Neutron.

Do đó, sản phẩm bao gồm một hạt nhân Helium và một hạt neutron.

Đáp án cần chọn là: C

Câu hỏi số 3:
Thông hiểu

Theo văn bản, ưu điểm vượt trội nhất về mặt năng lượng của phản ứng nhiệt hạch so với các phản ứng hóa học (như đốt than đá) là gì?

Đáp án đúng là: C

Câu hỏi:862834
Phương pháp giải

Tìm thông tin so sánh giữa phản ứng nhiệt hạch và phản ứng hóa học trong đoạn (1).

Giải chi tiết

Cuối đoạn (1), tác giả khẳng định: "Năng lượng tỏa ra từ phản ứng này lớn gấp hàng triệu lần so với các phản ứng hóa học... xét trên cùng một đơn vị khối lượng nhiên liệu." Đây chính là ưu điểm lớn nhất về mặt hiệu suất năng lượng.

Đáp án cần chọn là: C

Câu hỏi số 4:
Thông hiểu

Để vượt qua rào cản Coulomb và kích hoạt phản ứng nhiệt hạch trên Trái Đất, nhiên liệu cần phải đạt được những trạng thái vật lý khắc nghiệt nào sau đây? (Chọn các đáp án đúng)

Đáp án đúng là: A; B

Câu hỏi:862835
Phương pháp giải

Tổng hợp các điều kiện vật lý được nhắc đến trong đoạn (2) và đoạn (3) để phản ứng xảy ra.

Giải chi tiết

Ý A đúng: Đoạn (2) ghi "nhiệt độ của nhiên liệu phải đạt tới ngưỡng trên 150 triệu độ C".

Ý B đúng: Đoạn (3) ghi "vật chất... chuyển sang trạng thái thứ tư gọi là Plasma".

Ý C sai: Phản ứng nhiệt hạch cần nhiệt độ cực cao (nóng), không phải làm lạnh.

Ý D sai: Môi trường chân không là để chứa plasma sạch, nhưng mục tiêu của phản ứng là cần các hạt nhân va chạm vào nhau (cần mật độ đủ), không phải để chúng tách rời nhau.

Đáp án cần chọn là: A; B

Câu hỏi số 5:
Vận dụng

Tại sao thiết bị Tokamak lại sử dụng từ trường để giam giữ plasma thay vì dùng các bình chứa bằng vật liệu rắn thông thường? (Chọn các đáp án đúng)

Đáp án đúng là: A; B; D

Câu hỏi:862836
Phương pháp giải

Kết hợp thông tin trong đoạn (3) về tính chất của plasma và hạn chế của vật liệu chịu nhiệt để suy luận vai trò của từ trường.

Giải chi tiết

Ý A đúng: Plasma là hỗn hợp khí bị ion hóa (mang điện), do đó chịu tác dụng của lực từ (Lực Lorentz), cho phép từ trường điều khiển và giam giữ nó.

Ý B đúng: Đoạn (3) ngụ ý rằng nếu tiếp xúc với thành lò, thành lò "sẽ bị nóng chảy ngay lập tức". Thực tế không vật liệu nào chịu được 150 triệu độ C.

Ý C sai: Từ trường không làm thay đổi khối lượng hạt nhân.

Ý D đúng: Đây là hệ quả của việc dùng từ trường để "treo lơ lửng" plasma, tránh tiếp xúc vật lý với thành lò.

Đáp án cần chọn là: A; B; D

Quảng cáo

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

>>  2K8 Chú ý! Lộ Trình Sun 2026 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi 26+ TN THPT, 90+ ĐGNL HN, 900+ ĐGNL HCM, 70+ ĐGTD - Click xem ngay) tại Tuyensinh247.com.Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, luyện thi theo 3 giai đoạn: Nền tảng lớp 12, Luyện thi chuyên sâu, Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.

Hỗ trợ - Hướng dẫn

  • 024.7300.7989
  • 1800.6947 free

(Thời gian hỗ trợ từ 7h đến 22h)
Email: lienhe@tuyensinh247.com